Een slechte peiling met een nog slechtere berichtgeving

Zaterdag publiceerde de krant Het Laatste Nieuws voor het eerst sedert lang nog eens de resultaten van een eigen peiling. Met een foutenmarge van meer dan drie procent kan je je afvragen waarom die resultaten nog met cijfers na de komma weergegeven worden, maar ook de teneur van de berichtgeving was opmerkelijk. Wie zou immers zelfs nog maar drie jaar geleden 15% voor de CD&V een goed resultaat genoemd hebben, en 33% voor de N-VA slecht?

«CD&V beperkt de schade,» aldus Het Laatste Nieuws, want met nog steeds 15% van de stemmen zou de partij relatief weinig stemmen verliezen ondanks alle perikelen rond het ACW. De krant gaat daarmee wel voorbij aan het feit dat met een foutenmarge van meer dan drie procent de partij net zo goed op nog maar 12% zou kunnen staan, of anderzijds tegenover 2010 zelfs vooruit zou kunnen gaan tot ruim 18%. Of nog: is de peiling op zich weinig betrouwbaar omwille van zowel de kleinschaligheid als de eenmaligheid ervan, dan is de berichtgeving erover zo mogelijk nog bedroevender.

Dat neemt natuurlijk niet weg dat we toch graag een vlieg zouden geweest zijn op de muur van een bepaald huis in Leopoldsburg. Wouter Beke verkondigt immers sedert de verkiezingen van verleden jaar dat het ultieme bewijs geleverd werd dat hij niet meer in peilingen hoeft te geloven, want zijn partij deed het toch zoveel beter bij de enige peiling die echt telt, namelijk de verkiezingen. We zouden ons in zijn plaats toch een pak meer zorgen maken, of toch alleszins binnenskamers, want de tijd dat de CD&V nog eens boven de twintig procent afklokte in een peiling ligt ondertussen alweer een paar jaren achter ons.

Een partij die het naar het schijnt nogal slecht deed in deze peiling is de N-VA. Ook hier willen we de zaken toch even in perspectief plaatsen. Om maar iets te zeggen: bij de vorige peiling van Het Laatste Nieuws –op 3 juni 2009 om precies te zijn– behaalde die partij slechts een schamele 8,3%. Met een score van 33,8% minder dan vier jaar later valt dus best te leven. Maar ook vergeleken met de laatste verkiezingen staat de partij op winst, zelfs als er van de score een foutenmarge af zou moeten. Er zijn niet veel Vlaamse partijen die hetzelfde kunnen zeggen.

Wat van deze peiling toch een slechte peiling voor de N-VA maakt is het interview van De Standaard en Het Nieuwsblad met N-VA-kopstuk Geert Bourgeois, toevallig op dezelfde dag gepubliceerd, en waarin hij zelf nogal weinig strategisch het getal 40% laat vallen. We kunnen deze blunder alleen maar aan overmoed toeschrijven, want tot nu toe overschreed de N-VA slechts éénmaal de kaap van de veertig procent in een peiling. Dat gebeurde in de peiling van La Libre Belgique van 5 september 2012, toen de N-VA zeggen en schrijven… 40,1% haalde. Het laat zich raden dat vanaf nu elk peilingsresultaat voor de N-VA met dit getal vergeleken zal worden, en dat de N-VA bijna zeker in 2014 een zogenaamde «overwinningsnederlaag» tegemoet gaat.

Nu ja, Geert Bourgeois was de enige niet die dit weekend een steek liet vallen. Ook Carl Devos flaterde in zijn reactie op de uitspraken van Geert Bourgeois. De N-VA hoeft immers geen vijftig procent te halen om volledig incontournable te worden: veertig procent kan volstaan, op voorwaarde dat het Vlaams Belang die andere tien procent haalt. En dat dan alleen nog maar in zetels, wat dus ruimte laat voor nog enkele procenten minder. Soms vraag je je toch af of het diploma van politicoloog gewoon uitgedeeld wordt aan iedereen die de moeite doet zich ooit eens bij de juiste faculteit in te schrijven…

Maar over het Vlaams Belang gesproken, die partij doet het in deze peiling wat beter dan in de andere peilingen de laatste tijd. Ook de Open Vld doet het wat beter, terwijl de uitslag voor de sp.a tegenvalt. Over erg grote verschillen gaat het echter niet, en dus valt daar verder eigenlijk niet veel meer over te zeggen. Groen doet het trouwens niet beter of slechter dan in de andere peilingen, en LDD en PVDA worden voor zover we konden zien zelfs niet eens vermeld.

Voor de volledigheid hebben we ook deze keer een simulatie voor de zetelverdeling in het Vlaams Parlement opgesteld. Opnieuw kleurt het halfrond opvallend veel geel-zwart, maar niet voldoende voor een zogenaamde V-meerderheid. Anderzijds blijft een B-meerderheid bijzonder krap, zeker als men dan ook nog eens rekening houdt met het feit dat UF naar alle waarschijnlijkheid ook in 2014 nog één zetel zal weten binnen te halen.

Bijlage: Overzicht van alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 (PDF).

Overzicht laatste peilingen in Vlaanderen

In deze laatste week voor de verkiezingen werden nog de resultaten van drie nieuwe opiniepeilingen gepubliceerd: één van La Libre Belgique op maandag, één van Het Laatste Nieuws op woensdag en tot slot gisteren één van De Standaard en VRT. Maar welke van de drie is de meest betrouwbare?

Welke peiling er het dichtstbij zat, zullen we pas morgenavond weten, maar wanneer we naar de technische fiches van de drie peilingen kijken, steekt die van Het Laatste Nieuws met kop en schouders boven de twee anderen uit. Vooreerst is er de grootte van de steekproef (2000 Vlamingen), dubbel zo groot als bij de twee andere peilers. Bovendien werden voor die peiling de resultaten per provincie opgesplitst zodat er een prognose voor de zetelverdeling gemaakt kon worden. Dat laatste maakt het natuurlijk een pak gemakkelijker om concreet over mogelijke coalities te praten, in plaats van met een flou artistique te moeten werken zoals Wim Winckelmans vandaag in De Standaard deed. Want ja, hoe weet je nu of een coalitie in zetels al dan niet over een meerderheid beschikt, als je dat niet even nagerekend hebt?

Starten we zoals gewoonlijk onze analyse bij de grootste partij, de CD&V. In alle drie de peilingen staat deze partij afgetekend op de eerste plaats, en er kan dus weinig twijfel over bestaan dat ze na de verkiezingen de grootste partij in het Vlaams Parlement zal zijn en de post van Minister-President zal kunnen opeisen. Dat neemt niet weg dat de partij voor een historisch lage score staat, ook al kan ze waarschijnlijk haar score van 2003 (21,4%) deze keer toch nog evenaren. Vraag is alleen maar of de partij werkelijk tevreden kan zijn met minder dan een kwart van het Vlaamse kiezerspubliek achter zich.

Welke partij de tweede van Vlaanderen wordt is op dit ogenblik hoogst onzeker. De meest waarschijnlijke kandidaat is de Open Vld, al kunnen noch Vlaams Belang noch sp.a volledig uitgesloten worden. Dat Lijst Dedecker of zelfs N-VA als tweede partij in Vlaanderen uit de stembus zouden komen zou een verrassing betekenen. Het verschil van die twee partijen met topfavoriet Open Vld bedraagt immers in elke peiling vijf procent of meer. Dit alles neemt niet weg dat de Open Vld op een licht verlies afstevent, want de partij balanceert tussen een status quo en een verlies van 2,5% vergeleken met twee jaar gelden (en dus nog meer vergeleken met de laatste regionale verkiezingen).

Na Open Vld volgen twee partijen die vrijwel zeker morgen een verlies zullen moeten incasseren, zeker wanneer vergeleken wordt met de verkiezingsuitslag van 2004. Vlaams Belang kan tot tien procent achteruitgaan vergeleken met 2004, terwijl bij sp.a het verlies beperkt zou blijven tot zo'n vijf procent. Voor beide partijen betekent dit in ieder geval een gevoelige achteruitgang.

Een partij die morgen een overwinning mag verwachten is Lijst Dedecker. In het Vlaams Parlement komt de partij vanuit het niks op vermoedelijk een vijftiental zetels uit, met meer dan tien procent van de stemmen. Daarmee steekt ze ineens de meer gevestigde partijen Groen! en N-VA voorbij. Vergeleken met twee jaar geleden gaat de partij ongeveer vijf procent vooruit, toevallig of niet ongeveer evenveel als het verlies voor het Vlaams Belang. (Een analyse van het stemgedrag van de Vlamingen zou in dit verband zeer welgekomen zijn!) Of deze overwinning in de pers ook de perceptie van een overwinning zal meekrijgen, is een andere zaak. In de peilingen scoorde de partij immers een tijdlang boven de vijftien procent, en in één van de peilingen werd ze zelfs uitgeroepen tot de tweede partij in Vlaanderen. Het zou daarom wel eens kunnen dat de partij toch nog met een kleine kater blijft zitten, en psychologisch een verlies van twee–drie procent zal moeten verwerken.

N-VA zal van dat laatste vermoedelijk minder last hebben, ook al zijn daar de verwachten hoog gespannen. De laatste keer dat de partij alleen naar de kiezer trok, in 2003, haalde ze slechts 4,9%, terwijl nu een score tegen de tien procent aan verwacht wordt. De partij zou daarmee wel vooraan Groen! kunnen blijven, dat vergeleken met de laatste verkiezingen stabiel blijft. Het is echter mogelijk dat een aantal van de kiezers van Groen! in laatste instantie besluit toch maar een «strategische» stem uit te brengen ten voordele van de sp.a, om te vermijden dat een centrum-rechtse coalitie van CD&V–Open Vld–LDD en CD&V–Open Vld–N-VA tot stand zou komen. Hoe dan ook is een score van zeven à acht procent voor een ecologische en anti-kapitalistische partij in deze tijden van globale opwarming en financiële crisis niet bepaald iets om een hoge borst over op te zetten.

Kijken we naar de prognoses voor de zetelverdelingen, dan is en blijft de meest waarschijnlijk coalitie één van CD&V, Open Vld en sp.a. Op zich is dit natuurlijk wel een beetje merkwaardig, aangezien alle drie de partijen vermoedelijk verlies zullen lijden, en twee van hen misschien zelfs een historisch lage score zullen neerzetten Sluiten we het Vlaams Belang uit als mogelijke coalitiepartner, dan blijft verder alleen een coalitie van CD&V, Open Vld en Lijst Dedecker over wanneer we een coalitie met slechts drie partijen verkiezen. Coalities met Groen! lijken politiek onwerkbaar, net zoals coalities waarin N-VA een noodzakelijke partner zou zijn. (Merk op dat mijn prognoses waarschijnlijk het aantal zetels voor N-VA onderschatten en die voor CD&V overschatten.) Van een separatistische meerderheid in het Vlaams Parlement is er overigens nog lang geen sprake, maar de kaap van een derde van de zetels zal deze keer vermoedelijk wel gehaald worden.

Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 (PDF).

Winst voor N-VA, minder winst voor LDD

Zaterdag publiceerde Het Laatste Nieuws de resultaten van een nieuwe peiling. Veel nieuws bevatte die peiling niet: alleen de stijging van de N-VA en de achteruitgang van Lijst Dedecker zijn statistisch significant in deze peiling, waaraan 2000 Vlamingen deelnamen. Opvallend: het aantal mensen dat weigerde mee te werken lag veertig procent hoger dan anders.

Deze peiling verrast positief: niet alleen werd ze afgenomen onder een voldoende groot aantal Vlamingen, bovendien bevat ze ook een simulatie voor een zetelverdeling, zodat Luc van der Kelen zijn flater van januari niet hoefde te herhalen. Als ze voortaan ook wat vaker een peiling zouden kunnen organizeren dan eens om de vier maanden, hebben we in Vlaanderen eindelijk ook een krant die een beetje volwassen met peilingen om weet te gaan.

Wat valt er over de resultaten zelf te zeggen? CD&V stijgt lichtjes tegenover de vorige keer, maar vooral: vergroot haar voorsprong ten opzichte van de Open Vld die lichtjes achteruit gaat. Dirk van Mechelen mag dan wel naar eigen zeggen «beschikbaar» zijn voor de post van Minister-President, of de Open Vld die post ook zal kunnen opeisen op basis van de verkiezingsresultaten is nog maar zeer de vraag.

Ook de drie achtervolgers van de Open Vld gaan achteruit tegenover de vorige peiling. Vlaams Belang zit al lang in een neerwaartse spiraal, en die trend wordt ook deze keer bevestigd. Het resultaat is echter zo slecht niet als wat het expertenpanel van Knack eerder deze week nog voorspelde voor die partij. Bovendien was er het reeds vermelde fenomeen dat een veel groter aantal mensen dan gewoonlijk weigerde mee te werken aan de peiling. Een onderzoek van studenten van de Katholieke Hogeschool van de Kempen in opdracht van de Gazet van Antwerpen bracht deze week nog aan het licht dat vooral kiezers van het Vlaams Belang niet voor hun politieke mening durven of willen uitkomen. Wie vandaag dus al op het graf van het Vlaams Belang wil dansen, zou wel eens een zware kater tegemoet kunnen gaan.

Op virtueel gelijke hoogte met het Vlaams Belang staat Lijst Dedecker. Vergeleken met de vorige peiling van Het Laatste Nieuws gaat LDD er duidelijk op achteruit, vermoedelijk een effect van de affaire rond de privé-detective van Jean-Marie Dedecker. Het is onduidelijk of de peiling afgenomen werd voor of na het losbarsten van de affaire-Dirk Vijnck, en het zou dus kunnen dat de aanhang van LDD ondertussen nog verder geslonken is. Tegenover de vorige verkiezingen gaat de lijst er natuurlijk wel fors op vooruit.

Sp.a blijft het slecht doen, en zet in deze peiling haar slechtste resultaat in een peiling sedert 2004 neer. Het probleem van de partij is dat ze ondanks de financiële crisis in de media maar niet aan de bak kan komen om te wegen op de verkiezingscampagne. De schermutselingen ter rechterzijde tussen Open Vld en Lijst Dedecker zijn daar hoogstwaarschijnlijk de grote oorzaak van, maar anderzijds is het toch ook verbazingwekkend dat de partij ook uit die schermutselingen haar voordeel niet weet te halen. Vermoedelijk behaalt de socialistische partij straks een historisch slechte score als ze voor het eerst sedert de Tweede Wereldoorlog onder de vijftien procent duikt.

Bij de kleinere partijtjes boekt de N-VA winst, en neemt afstand van de kiesdrempel van vijf procent. Met deze uitslag mag de partij weer hopen dat ze in alle kieskringen (behalve Brussel) zetels zal kunnen halen. Groen! blijft stabiel, deze keer weliswaar met een uitslag die dichter bij de acht dan de zes procent zit, maar de partij heeft duidelijk nog een lang weg af te leggen tot haar eigen doel van tien procent. SLP ten slotte blijft ver onder de kiesdrempel, en het is maar de vraag of die partij de verkiezingen zal kunnen overleven.

Werpen we tot slot nog een blik op de zetelverdeling die Het Laatste Nieuws liet uitwerken. Mijn eigen simulatie gaf een vrijwel identieke zetelverdeling weer, met één uitzondering: de zetelverdeling tussen CD&V en N-VA. Aangezien mijn simulatie echter aan N-VA minder zetels gaf dan aan Groen! ondanks een hoger stemmenaantal, vermoed ik dat de zetelverdeling van Het Laatste Nieuws correcter is. De zetelverdeling toont ondertussen aan dat, als we met het cordon sanitaire rekening houden, alleen de coalities CD&V–Open Vld–LDD en CD&V–Open Vld–sp.a nog een meerderheid met drie partijen opleveren. Een coalitie CD&V–LDD–sp.a, voor zover die al politiek mogelijk zou zijn, strandt op precies de helft van de zetels. Aangezien het weinig waarschijnlijk is dat Open Vld en LDD samen in een coalitie zullen willen zitten –hoewel je natuurlijk nooit weet eens de verkiezingen voorbij zijn– en CD&V al aangegeven heeft niet bepaald veel zin te hebben in een regering met twee liberale partijen, lijkt het dus nu reeds vast te staan dat Vlaanderen ook na 7 juni geregeerd zal worden door CD&V, Open Vld en sp.a samen. Dat is opmerkelijk, want Open Vld zal vermoedelijk een licht verlies boeken, en zowel CD&V als sp.a zullen de slechtste uitslag ooit sedert de Tweede Wereldoorlog behalen! Het stemt in ieder geval tot nadenken.

Bijlage: alle Vlaamse peilingen sedert 2004 (PDF).

Peiling Het Laatste Nieuws: Winst voor LDD en separatisme

Gisteren publiceerde Het Laatste Nieuws de resulaten van een nieuwe peiling. Voor slechts één partij werd een significante wijziging gemeten: Lijst Dedecker, dat vooruitgaat tegenover de verkiezingen van verleden jaar. Voor de andere partijen zijn de verschuivingen kleiner dan de foutenmarge.

Het Vlaams Kartel en het Vlaams Belang gaan lichtjes achteruit tegenover de verkiezingen van bijna één jaar geleden, maar over significante verschillen hebben we het nog lang niet. Open Vld en sp.a-Vl.Pro gaan dan weer lichtjes vooruit, en voor die partijen zijn de verschillen zelfs nog kleiner. Al bij al zijn dit dus eigenlijk geen resultaten om over naar huis te schrijven, maar zo verkoopt men natuurlijk geen kranten, en dus heeft de krant het over het Vlaams Kartel dat «licht van zijn pluimen zal verliezen» en het Vlaams Belang dat «de neergang niet kan stoppen». Vooral dat laatste is opmerkelijk: de krant publiceert voor het eerst in meer dan een jaar een peiling, maar wil dus wel even aan trendanalyse doen…

De enige partij die dus wel een significante sprong maakt is Lijst Dedecker, maar de partij blijft problemen hebben om de kaap van tien procent te overschrijden. De partij laat wel concurrent Groen! duidelijk achter zich, en die laatste lijkt maar niet weg te kunnen komen uit de buurt van de kiesdrempel. Partijvoorzitster Mieke Vogels mag dan in het Vlaams Parlement wel beweren dat de bevolking de communautaire problemen spuugzat zou zijn, voorlopig valt er echter nog geen stormloop richting haar partij waar te nemen…

Tot slot nog een ander opmerkelijk resultaat uit de peiling van Het Laatste Nieuws: 49,7% van de Vlamingen is voor een splitsing van België, terwijl 45,7% België voorlopig nog wil behouden. Volgens de krant is het de allereerste keer dat een peiling een meerderheid voor separatisme aantoont, maar in december 2005 tekende De Stemmenkampioen, dat nota bene ondersteund werd door Het Laatste Nieuws, in een peiling een erg gelijkaardig resultaat op, ook met een meerderheid voor separatisme. Dat belet natuurlijk niet dat iemand als een Dave Sinardet hardnekkig zal blijven beweren dat er in Vlaanderen maar tien procent separatisten rondlopen, ook al probeerde Matthias Storme hem onlangs nog op betere –en correcte– gedachten te brengen. Nu ja, Dave Sinardet raadpleegt voor zijn stelling het degelijke onderzoek –schrijft hij toch– en peilingen die meer dan tien procent separatisten aantonen zijn misschien gewoonweg per definitie al ondegelijk voor het lid van de Pavia-groep?

Bijlage: Alle Vlaamse peilingen sedert 2006 (PDF)

Pavia-onzin over separatisme in de Rand

De «Vlamingen» die vinden dat Vlaanderen grootmoedig moet zijn en voor nog één keer, deze keer de allerlaatste keer, grondgebied moet afstaan aan de Franstaligen, moeten het kaartje hiernaast eens goed bekijken, want dat is de consequentie van hun voorstel: een grote hap uit Vlaanderen die nooit nog hersteld zal kunnen worden. De Franstaligen weten immers verduiveld goed waarom ze Brussel-Halle-Vilvoorde niet willen splitsen zonder compensaties die internationaal gebruikt zullen kunnen worden om nog zoveel mogelijk grondgebied van Vlaanderen af te snoepen bij een eventuele onafhankelijkheidsverklaring. Philippe van Parijs toonde dat vandaag duidelijk aan in De Standaard.

Als Brigitte Raskin verleden week al iets bewees, dan wel dat zij absoluut geen kaas gegeten heeft van geo-politiek in het algemeen en de Belgische communautaire zaken in het bijzonder. Ofwel is zij volkomen naïef, ofwel crimineel naïvistisch, maar hoe dan ook zou zij zich in de toekomst beter onthouden van welke commentaar dan ook over dingen die niet rechtstreeks iets te maken hebben met haar schrijfmachine of vulpen. Dat laatste geldt ook voor Jan Segers, die eerder in Het Laatste Nieuws al een even crimineel voorstel lanceerde om Linkebeek over te leveren aan het «tweetalige» Brussel.

Aan de andere zijde treffen we dan weer Philippe van Parijs aan die vandaag in De Standaard de Vlamingen probeert wijs te maken dat ze een groot deel van Vlaams-Brabant zullen verliezen bij een eventuele onafhankelijkheid. (De krant vergat overigens toevallig te vermelden dat hij één van de twee woordvoerders van de beruchte Paviagroep is.) Hij probeert het bovendien zo voor te stellen dat er «geen enkel geloofwaardig geweldloos scenario voor de opsplitsing van België bestaat waarin Vlaanderen met Brussel zou vertrekken». Misschien begrijp ik hem wel helemaal verkeerd, maar zou hij werkelijk menen dat hij verwacht dat als Brussel voor Vlaanderen zou kiezen, de Franstaligen desnoods geweld zullen gebruiken om dat tegen te houden? Of wat probeert hij eigenlijk te suggereren?

Hoe dan ook, de twee scenario's die hij uitwerkt zijn, in een internationale context gezien, klinkklare onzin, die geen ander doel kunnen hebben dan de Vlamingen de daver op het lijf te jagen en te doen plooien voor de huidige Franstalige eisen, namelijk een status quo. Het eerste scenario is er één waarbij zo'n zestig procent van de inwoners van België zich zou afscheuren van de overige veertig procent, en daarvoor door de Europese Unie verplicht zouden worden om zware financiële compensaties te betalen. Het getuigt in ieder geval van weinig respect voor het zelfbeschikkingsrecht der volkeren wanneer volkeren dat recht moeten afkopen met miljarden euro's, a fortiori wanneer het gaat over een meerderheid die zich «afscheurt» van een minderheid. Maar het wordt nog gekker: aangezien Vlaanderen in dat geval het zelfbeschikkingsrecht der volkeren heeft gebruikt, zou de Europese Unie Vlaanderen verplichten in de grensgemeenten referenda te organiseren, zeg maar het zelfbeschikkingsrecht der dorpen en gemeenten in de praktijk te brengen. Philippe van Parijs werkt dit deel van zijn scenario echter niet verder uit, maar het ware interessant geweest te weten of dorpen en gemeenten die er zouden voor kiezen bij «België» te blijven ook recht zouden geven op een korting op de financiële compensaties die Vlaanderen verplicht zou worden te betalen aan dat «België». En waarom stopt Philippe van Parijs bij dorpen en gemeenten, daarbij het zelfbeschikkingsrecht der wijken, gehuchten, straten, steegjes en woningblokken zomaar naast zich neer leggend? Ik ben geen zeventalige professor in Louvain-la-Neuve én Harvard, en moet het er dus wel met de paplepel ingegeven krijgen.

Hoe dan ook, stel dat we de fusie van 1977 dan toch als een fait accompli zouden beschouwen, en de referenda dus wel degelijk per gemeente worden georganiseerd, dan is het zeer de vraag of de Europese Unie daar wel zo opgezet mee zou zijn. Dat de regeringen van meerdere lidstaten uit vrees voor de eigen minderheden niet bepaald een gat in de lucht zullen springen wanneer Vlaanderen dan toch eindelijk zijn onafhankelijkheid uitroept staat buiten kijf, maar onaanvaardbaar zal die onafhankelijkheid geenszins zijn. Integendeel: die onafhankelijkheid erkennen en zo snel mogelijk tot de orde van de dag weerkeren is al een veel realistischer scenario. Referenda in grensgemeenten daarentegen, vergeet dat maar. Als er één ding is waar de Europese Unie zich zal voor willen hoeden, dan wel dat het een precedent zou scheppen dat door een Hongaarse burgemeester in een Roemeense grensgemeente (om maar iets te noemen) aangegrepen zou kunnen worden om ook een referendum te organiseren. Als Vlaanderen onafhankelijk wordt, dan zal het wel degelijk volgens de huidige gewestgrenzen zijn, en niet anders, tenzij enkele idioten (en ik druk me dan werkelijk heel vriendelijk uit) van het slag van een Brigitte Raskin of een Jan Segers eer het zover is die gewestgrenzen nog zouden weten te veranderen.

Is het eerste scenario met referenda in de grensgemeenten weinig realistisch, ook al zullen de Franstaligen wel degelijk een poging wagen en weten ze wat ze doen als ze de randgemeenten op één of andere manier aan Brussel willen binden, het tweede scenario dat Philippe van Parijs voorstelt is echt helemaal te gek om los te lopen: gemeenten die kunnen kiezen tussen een aanhechting bij Brussel, Vlaanderen of Wallonië, en waarbij na een eventuele overgang de nieuwe grensgemeenten op hun beurt een referendum kunnen organiseren. En, «als we niet opletten, zou het domino-effect de grenzen van Brussel wel eens verder dan Leuven of Louvain-la-Neuve kunnen verleggen,» droomt hij lustig verder. Welke paddestoelen hij dit week-end gegeten heeft weet ik niet, maar ik kan me voorstellen dat een paar Europese regeringen hem bijzonder graag zullen zien afkomen met zulk scenario. Tjonge toch. Ik krijg de laatste dagen mails van Franstaligen die mij aanraden een nieuwe atlas te kopen en klagen dat mijn kaartjes niet realistisch zijn aangezien ze de randgemeenten consequent bij Vlaanderen houden, maar dit scenario van Philippe van Parijs slaat werkelijk alles met meerdere lengtes voorsprong.

Helemaal gênant wordt het trouwens op het einde, wanneer de Pavia-kat op de koord komt en Philippe van Parijs een derde scenario voorstelt, iets beters dan dat verderfelijke separatisme: «het scenario van een federaal België met drie gewesten die van een grote autonomie genieten, trots zijn op zichzelf en respect hebben voor elkaar, en met een slanke maar krachtige federale overheid die electoraal verantwoordelijk is voor het hele land». En welke autoriteit heeft daar eerder ook al op gewezen? Collega-professor Marc Hooghe. Heeft hij waarschijnlijk Philippe van Parijs in het oor gefluisterd tijdens één van de Pavia-vergaderingen, want ook Marc Hooghe is natuurlijk lid van die «denktank». Het zal alleen niet de bedoeling zijn dat de lezer dat verband tussen Marc Hooghe en Philippe van Parijs kent, want het verraad meteen de échte agenda van de twee heren, en dat is er geen van het brengen en objectief verkennen van realistische scenario's voor de toekomst van België.