Peiling: N-VA op hoogtepunt, CD&V op dieptepunt

Vanavond maakte de krant La Libre Belgique de resultaten bekend van haar partijpolitieke barometer voor zowel Vlaanderen als Wallonië en Brussel. Ook deze peiling geeft N-VA ongeveer kwart van de stemmen, maar deze keer haalt de partij die winst op de kap van de CD&V, niet Vlaams Belang. Samen zouden de zogenaamde V-partijen trouwens meer dan 45% van de stemmen halen.

La Libre Belgique lijkt het dus eens te zijn met de peiling van De Standaard en VRT die eergisteren gepubliceerd werd, en de fameuze «geheime» peiling van TNS Dimarso van ondertussen al een maand geleden – toch wat het stemmenaandeel van de N-VA betreft. Voegen we daar nog de peiling van Vers l'Avenir aan toe, dan hebben we vier peilingen die de partij een stuk boven de twintig procent plaatsen, amper een jaar nadat de partij maar goed de helft van die score haalde in de regionale verkiezingen. De verwachtingen voor de N-VA zijn daarmee bijzonder hoog gespannen.

Hét grote verschil tussen deze peiling en de drie anderen is dat CD&V bij La Libre Belgique een enorme klap krijgt, terwijl Vlaams Belang redelijk stand weet te houden. Indien CD&V volgende zondag werkelijk niet meer dan 16 à 17 procent zal weten te houden, hoeft Marianne Thyssen niet bang te zijn dat ze – zucht – eerste minister zou moeten worden. Niet alleen Elio di Rupo en Bart de Wever steken haar dan voorbij in de rangorde, maar ook Caroline Gennez. Een oppositiekuur overwegen zou waarschijnlijk beter passen bij zo'n uitslag dan het opeisen van de 16.

Over de sp.a gesproken, die partij doet het eigenlijk opmerkelijk goed in de laatste peilingen, en de trend is duidelijk stijgend. Dat kan niet gezegd worden van de Open Vld, die nu in alle peilingen onder haar score van verleden jaar afklokt. Bij Vlaams Belang is onzekerheid troef: sommige peilingen plaatsen haar in de buurt van de tien procent, terwijl ze volgens de peiling van vanavond misschien wel stand zou houden. Groen! blijft stabiel rond de zeven à acht procent hangen, op een comfortabele afstand van de kiesdrempel.

Een partij waar het echt niet lekker loopt is Lijst Dedecker. Kopstuk (nou, ja) Anne de Baetzelier mag dan al terug van vakantie zijn, goed nieuws bracht deze peiling niet voor deze partij. Ze plaatst de lijst onder de kiesdrempel, maar zelfs al tel je er een ruime foutenmarge bij, dan nog staat de partij op verlies en riskeert ze alleen in West-Vlaanderen nog een zetel te kunnen halen. Misschien moet Jean-Marie Dedecker maar eens overwegen in kartel te gaan met de N-VA?

Over naar de Franstalige partijen, waar, vergeleken met Vlaanderen, eigenlijk weinig nieuws te rapen valt. Zowel PS, Ecolo als cdH lijken op een status quo af te stevenen, terwijl MR op licht verlies staat. Naar een reden voor dat verlies is het overigens niet lang zoeken: dat is ongetwijfeld te wijten aan de nieuwkomer PP. Die partij lijkt weinig kans te maken om boven de kiesdrempel uit te komen, maar snoep wel belangrijke procenten van de MR af.

Werpen we tot slot nog een blik op een extrapolatie van de uitslag van deze peiling naar een zetelverdeling in het Vlaams Parlement, dan blijkt opnieuw dat een olijfboomcoalitie aan Vlaamse zijde geen schijn van kans maakt om een meerderheid te halen. Het is dan ook duidelijk hoe de oproep van Bart de Wever aan alle («democratische») Vlaamse partijen om niet in een federale regering te stappen zonder een Vlaamse meerderheid begrepen moet worden: hij wil er bij zijn. Voeg daar nog aan toe dat ook een klassieke tripartite met sp.a, CD&V en Open Vld niet zeker is van een meerderheid aan Vlaamse zijde, en het is duidelijk dat hij hoopt op die manier op 14 juni incontournable te zullen zijn.

Vermoedelijk is dit de laatste peiling vóór de verkiezingen, tenzij Het Laatste Nieuws, Knack of Gazet van Antwerpen nog iets in petto zouden hebben. De verkiezingswedstrijd van Politiek.Net blijft echter lopen tot de avond van de verkiezingen, en de lezer heeft uiteraard nog een analyse van de resultaten ervan te goed. In de loop van de komende week, wanneer alle deelnemers de resultaten van de peiling van La Libre Belgique verwerkt hebben en eventueel ook hun prognose aangepast, zal die analyse dan ook nog volgen.

Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen en Wallonië sedert 2009 (PDF).

Peiling: alweer een kwart van de kiezers voor N-VA

Gisteren maakten De Standaard en de VRT de resultaten van alweer een nieuwe peiling bekend. De resultaten ervan weken al bij al niet zoveel af van de «geheime» peiling van TNS Dimarso die onlangs uitlekte: ongeveer een kwart van de Vlamingen zou volgende zondag een stem voor de N-VA uitbrengen, terwijl Vlaams Belang en CD&V een stevig verlies zouden moeten incasseren.

De klim van de N-VA in de peilingen begint stilaan fenomenaal te worden. Twee jaar geleden vocht de partij nog met de kiesdrempel, terwijl ze vandaag afgetekend aan de leiding staat met een kwart van de stemmen. En het is al zo vaak gezegd: met al deze peilingen loopt de partij het risico psychologisch een nederlaag aangesmeerd te krijgen, ook al boekt ze een stevige winst.

Voor zo ongeveer elke andere Vlaamse partij geldt ondertussen het omgekeerde. Noch CD&V, Vlaams Belang, sp.a of Open Vld doen het op dit ogenblik goed, en zullen een status quo al ervaren als een enorme overwinning. Voor CD&V lonkt ondertussen de psychologische grens van twintig procent, terwijl Vlaams Belang met de tien procent worstelt. Waar is de tijd dat Vlaams Belang volgens de peilingen een kwart van de kiezers achter zich had?

Een toch wel interessant resultaat in deze peiling is dat van Open Vld. De vorige peiling van De Standaard en VRT gaf de partij bijna achttien procent, terwijl ze nu bijna vier procent lager zou zitten. Het lijkt erop dat de eerste grote daad van partijvoorzitter Alexander de Croo door de kiezer maar matig gesmaakt kan worden, om het nog zacht uit te drukken. Leek het doel van Alexander de Croo oorspronkelijk de partij op «nul» te kunnen zetten zodat hij in 2014 zou kunnen uitpakken met een herstel, dan riskeert hij nu het verwijt toegeslingerd te krijgen dat hij de N-VA mee groot heeft helpen maken, ten koste van zijn eigen partij. Als de partij daar bovenop ook federaal uit de regering zou verdwijnen (in plaats van eventueel op Vlaams niveau in te breken), zou het wel eens een bijzonder stormachtige herfst voor hem kunnen worden.

Een andere partij waar er gevreesd moet worden voor een stormachtige herfst, is Lijst Dedecker. De partij blijft voorlopig in de buurt van de kiesdrempel zweven, en zal waarschijnlijk al dik tevreden moeten als meer dan alleen maar de West-Vlaamse zetel kan binnenrijven. Het is echter duidelijk dat partijvoorzitter Jean-Marie Dedecker de bui zelf al ziet hangen, en het feit dat de lijsttrekker voor de Senaat Anne de Baetzelier op vakantie is vertrokken is in het heetst van de verkiezingscampagne is toch wel bijzonder symptomatisch voor de sfeer die op dit ogenblik rond de partij hangt.

Groen! doet het eigenlijk noch slecht noch goed. De partij heeft zich de laatste tijd meer en meer van de kiesdrempel kunnen verwijderen, en mag dus verwachten dat ze in elke kieskring minstens een zetel in de wacht zal kunnen slepen. Van een grote winst is er eigenlijk lang geen sprake, en de kaap van de tien procent lijkt voorlopig veraf.

Een prognose voor de zetelverdeling in het Vlaams Parlement leert dat een olijfboomcoalitie aan Vlaamse zijde nog steeds ver verwijderd staat van een meerderheid. Een klassieke tripartite haalt ongeveer de helft van de zetels binnen, en zou dus tot de mogelijkheden kunnen behoren – voor zover het voor de federale regeringspartijen van belang zou zijn ook over een Vlaamse meerderheid te beschikken. Als men N-VA (samen met Vlaams Belang en Lijst Dedecker) federaal aan de kant wil houden, beschikt alleen een zogenaamde regering van nationale eenheid – of is eerder een regering van Franstalige eenheid? – aan Vlaamse zijde nog over een comfortabele meerderheid waarmee een staatshervorming goedgekeurd zou kunnen worden. De stelling van de partijvoorzitter van Groen!, Wouter van Besien, als zou Groen! een alternatief voor de N-VA zijn, gaat alvast niet op wanneer we ze zitjes in het parlement natellen. Meer zelfs, de partijen die in het Vlaams Parlement de regering-Peeters II vormen gaan er in deze peiling gezamenlijk sterk op vooruit!

Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 (PDF).

N-VA en LDD wisselen kiezers uit

Vrijdagavond publiceerden VRT en De Standaard de resultaten van hun eerste peiling in 2009. Voor de meeste partijen betekende deze peiling een status quo vergeleken met de vorige peiling van oktober verleden jaar, uitgezonderd de achteruitgang van Lijst Dedecker ten voordele van de N-VA. Het resultaat van Bart de Wevers optreden in De Slimste Mens?

«Kartelbreuk zegen voor CD&V en N-VA», kopte De Standaard. Een zeer misleidende titel, want niettegenstaande N-VA in deze peiling op een bijzonder hoog niveau scoorde noteert CD&V historisch laag. Het valt dan ook sterk te betwijfelen of men zich binnen die laatste partij veel zal kunnen verheugen over de puur hypothetische oefening dat de twee partijen samen vandaag meer zouden scoren dan ooit tevoren. Ik ken weinig gescheiden mensen die er oprecht plezier aan zouden beleven als hun voormalige partner nieuw fortuin zou maken…

Kijken we verder naar de andere partijen, dan merken we op dat Open Vld opnieuw net onder de twintig procent scoort. Vergeleken met de laatste verkiezingen is er voor die partij dus nauwelijks een verschil merkbaar. Vlaams Belang gaat in deze peiling lichtjes vooruit, maar blijft het slecht doen tegenover de laatste verkiezingsuitslag. Hopen op een betere uitslag op 7 juni dan het resultaat van deze peiling is waarschijnlijk het enige realistische voor deze partij op dit ogenblik. Een andere partij die het de laatste tijd niet bijster goed doet is de sp.a, zelfs nu de financiële crisis –Elio di Rupo noemt ze aan de andere kant van de taalgrens consequent de «liberale» crisis– stilaan begint door te dringen tot de bevolking.

Lijst Dedecker is één van de twee partijen met een significant verschil tegenover de vorige opiniepeiling: een duik van 4,4%. De partij die daar het meest van profiteert lijkt de N-VA te zijn, die er 3,0% op vooruit gaat. Is dit het gevolg van het optreden van partijvoorzitter Bart de Wever in De Slimste Mens, gekoppeld aan het sputteren van de PR-machine van LDD? Het is een feit dat het de laatste tijd niet zo lekker meer loopt bij Lijst Dedecker, met onder meer verhalen van interne ruzies en postjesjagerij. Zelfs de toetreding van Derk Jan Eppink tot de partij verliep niet helemaal rimpelloos omdat ze samenviel met de toetreding van Anne de Baetzelier. Die laatste liet enkele steken vallen door te bekennen dat ze politieke raad had gevraagd aan één van haar kinderen, terwijl de eerste dan weer geconfronteerd werd met enkele van zijn eigen uitspraken over BV's en politiek. De volgende peilingen zullen moeten aangeven of deze mindere peiling voor LDD slechts een alleenstaand geval was, dan wel het begin van een neerwaartse trend.

Om dezelfde reden wordt het ook uitkijken naar de resultaten van de N-VA in de komende opiniepeilingen. Kan de partij dit niveau aanhouden, of is het enkel een tijdelijke opflakkering? Waar de laatste weken eerder nadelig waren voor Lijst Dedecker, waren de goden de N-VA de laatste tijd wel bijzonder gunstig gezind. Zo was er naast «slimste mens» Bart de Wever ook Vlaams Minister-President Kris Peeters die door het begraven van de communautaire dialoog de N-VA impliciet gelijk gaf, met als kers op de taart een drie CD&V-burgemeesters die dat in een open brief nog eens expliciet nadeden. Het is maar de vraag of dit voordeel voor de N-VA zal blijven bestaan eens de kiesstrijd voluit losbreekt.

Zowat de meest stabiele partij qua aanhang in de opiniepeilingen is Groen!, dat nog steeds rond de zeven procent blijft schommelen. De partij blijft daarmee weliswaar op een veilige afstand van de kiesdrempel, maar de ambitie zou voor een ecologische partij in deze tijden van globale opwarming toch een beetje hoger mogen liggen. Voor het mini-partijtje SLP laat deze peiling dan weer weinig hoop.

Wat de zetelverdelingen betreft klopt het dat de resultaten van deze peiling ook een coalitie van CD&V, Open Vld en N-VA in de Vlaamse regering toelaat, maar een simulatie toont aan dat die coalitie waarschijnlijk over een wel heel nipte meerderheid zou beschikken, als ze al een meerderheid zou kunnen halen. Erg realistisch is dat scenario voorlopig dus nog niet, tenzij de N-VA dit niveau werkelijk zou kunnen aanhouden.