Een gure Koptische herfst

De afgelopen week gingen er in Egypte enkele tientallen Koptische kerken in vlammen op. Niet veel over gelezen in onze kwaliteitsmedia? Dat klopt, want die hadden het te druk om het politiegeweld tegen de demonstranten van de Moslimbroeders in beeld te brengen, en scherp te veroordelen. Maar wat ooit omschreven werd als een Arabische lente lijkt meer en meer uit te draaien op een hete islamistische zomer. Voor de Koptische christenen, en bij uitbreiding eigenlijk alle christenen in het Midden-Oosten, wordt het vooral een gure herfst..

In 2005 bestond de Deense krant Jyllands-Posten het twaalf Mohammed-cartoons te publiceren. Binnen de kortste keren stond heel het Midden-Oosten in rep en roer, door moslims die zich tot in het diepst van hun ziel gekrenkt voelden door die cartoons. Hoogstwaarschijnlijk zou het merendeel van hen nog niet bij benadering Denemarken op de wereldbol hebben kunnen situeren, zelfs al hing hun leven ervan af. Het aandeel Jyllands-Posten-lezers onder de betogers hoeft dus niet al te hoog ingeschat te worden. In Damascus werd niet alleen de Deense ambassade (en de Zweedse en de Chileense in hetzelfde gebouw) in de as gelegd, maar voor alle zekerheid ook de Noorse in een ander deel van de stad. Of met andere woorden, wanneer moslims boos worden steekt het zo nauw niet met de vergeldingsacties: proportionaliteit is geen voorwaarde, en al evenmin of het doelwit betrokken partij is of niet.

Spoelen we even door naar 2013. Bij de afzetting van de Egyptische president Mohamed Morsi was de Koptische paus Theodorus II zo vermetel geweest zich aan de kant van generaal Abdul Fatah al-Sisi te scharen. Gevolg: niet alleen belagen de aanhangers van de Moslimbroeders het Egyptische leger en de politie, maar laten ze zich ook voluit gaan tegenover al wat van ver of dichtbij naar Kopten of christenen ruikt in Egypte. Op 5 juli al, amper twee dagen na de machtswissel, hielden de Moslimbroeders al lelijk huis in het christelijke dorpje Nagaa Hassan. Tientallen huizen werd platgebrand, winkels geplunderd, en minstens vier mensen werden afgemaakt. Sindsdien is het alleen maar van kwaad naar erger gegaan, en gingen niet alleen kerken maar ook christelijke scholen en weeshuizen in vlammen op. In sommige steden krijgen winkels van christenen zelfs af te rekenen met speciale graffiti, zodat bij de eerstvolgende betoging vooral de «juiste» winkels geplunderd kunnen worden.

Wat een verschil in reactie op de twee gebeurtenissen. Twaalf spotprenten in een lokale krant van een klein Europees landje volstaan blijkbaar al om heel het Midden-Oosten in rep en roer te zetten, en enkele ambassades af te branden. Europese politici én journalisten konden zich niet snel genoeg distantiëren van de cartoons, en bij de weinigen die toch de verdediging van Jyllands-Posten op zich namen lag het er vingerdik op dat het toch niet helemaal van harte was. Want ja, was dat nu echt zo nodig geweest om die brave aanhangers van de godsdienst van de vrede zo doelbewust en kwaadaardig op hun gevoelige tenen te trappen?

Wanneer echter kerken met tientallen tegelijk in brand gestoken worden, winkels van christenen systematisch gemarkeerd en er niet bepaald op een christelijk lijk meer of minder gekeken wordt, dan liggen de zaken natuurlijk helemaal anders. Dan verneem je er in de Westerse media amper iets over, of je moet al uitwijken naar «subversieve» media zoals dit blaadje, of bijvoorbeeld de Nederlandse internetsites Geen Stijl of Dagelijkse Standaard. De vierde macht als vijfde colonne van de islam, echt nieuws zal het voor de lezer natuurlijk niet zijn.

Maar ook de Europese politici gaven nadrukkelijk niet thuis. De christen-democraten, waaronder «onze» Europese «president» Herman van Rompuy al zeker niet. Ja, in januari zat hij nog in Caïro naast opper-Moslimbroeder president Mohamed Morsi mooi te blinken om er een vette cheque van vijf miljard euro te gaan afleveren. Dat van het miljard euro dat Egypte tussen 2007 en 2013 aan Europees belastinggeld mocht ontvangen eigenlijk weinig of geen spoor meer terug te vinden is, daar doet alleen een kniesoor moeilijk over. Misschien is het wel van dat geld dat dezer dagen de jerrycans volgetankt worden om Koptische kerken in brand te steken?

Over paljassen als een Koert Debeuf willen we het dan nog niet eens gehad hebben. Die praatjesmaker zou nog geen moslimgeweld tegen christenen herkennen al brandde hij zelf mee op in een Koptische kerk.

Waar die Europese politici dan wel wakker van liggen? Dat de politie teveel geweld zou gebruiken tegen protesterende Moslimbroeders. Ook premier Elio di Rupo, die op 15 augustus op Twitter «Egypte: ik veroordeel met klem de repressie en het geweld. Mijn oprechte deelneming aan de families van alle slachtoffers» afscheidde. Een Belgische premier die de repressie veroordeelt, dat we dat nog mochten meemaken! Maar je moet wel al heel welwillend zijn om in zijn tweet ook een veroordeling van het geweld tegenover de Kopten te willen zien.

Zo ook Herman van Rompuy, wanneer hij dan toch een persmededeling schrijft: «Het geweld van de voorbije dagen kan niet gerechtvaardigd of genegeerd worden. De mensenrechten moeten worden gerespecteerd, en politieke gevangen moeten worden vrijgelaten.» Dat de Moslimbroeders ook mogen ophouden Kopten over de kling te jagen kreeg hij echter niet uit zijn toetsenbord gewrongen. Of spaart hij die vermaning misschien voor zijn volgende haiku?

De Amerikaanse president Barack Obama is trouwens in hetzelfde bedje ziek, en ziet in Egypte alleen maar geweld tegen moslims. Hoe verklaart hij de tientallen dode politieagenten? Slachtoffers van de hitte? Acute opstoot van West-Nijlziekte? De schotwonden vertellen een ander verhaal, de YouTube-video die toont hoe een gepantserde politiebus van een brug gesmeten wordt ook.

Bij het liberaal-democratische segment van de Egyptische bevolking heeft Barack Obama het trouwens meer dan waarschijnlijk voorgoed verkorven. Een mens zou nochtans denken dat een land als de Verenigde Staten vooral de belangen van dat gedeelte van de bevolking zou willen ondersteunen. Maar neen hoor, niet met deze Amerikaanse president. Barck Obama steunde maar al te graag president Mohamed Morsi, en bleef hem ook steunen toen al lang duidelijk was wat voor een ramp die man voor Egypte was.

Helemaal inconsistent was dat natuurlijk niet van Barack Obama. Tijdens zijn verkiezingscampagne had hij immers beloofd dat hij in de loop van de eerste maanden van zijn presidentschap de moslims vanuit een grote moslimhoofdstad zou toespreken. Op 4 juni 2009 stond hij dan ook in, inderdaad, Caïro, om er met zijn toespraak «A New Beginning» zoete broodjes te bakken voor de moslims. Het praatje dat het Westen toch zoveel te danken heeft aan de islam, inclusief de algebra natuurlijk, ontbrak uiteraard niet. Over democratie zei hij dat «de VS niet aannemen te weten wat het beste is voor iedereen». Anderzijds erkende hij wel dat mensen verlangen naar de vrijheid van meningsuiting, eerlijke rechtspraak en een transparante overheid. Over de onderdrukking van minderheden, laat staan christelijke minderheden, had hij het zeer «diplomatisch» niet. Maar je vraagt je natuurlijk wel af hoe het toch komt dat hardnekkige geruchten als zou hij heimelijk een moslim zijn de ronde blijven doen.

Tot slot nog een waarschuwing voor de lezer. Hebt u dit artikel instemmend zitten gelezen, dan zit u in de gevarenzone. Als het van Senator Bert Anciaux –«al-Bert» voor de vrienden– afhangt wordt het binnenkort immers strafbaar om erop te wijzen of het ermee eens te zijn dat er aan de islam ook enkele donkere kantjes zitten. Dan lijdt u immers aan islamofobie, en zoals gekend is die ziekte het allergrootste probleem waar de wereld op dit ogenblik mee te maken heeft. De lezer weet dan meteen ook waarom Bert Anciaux nog geen tijd heeft gehad zich het lot van de christenen in het Midden-Oosten aan te trekken, en voor hen een traan te plengen. Hij heeft het immers veel te druk met de uitwerking van zijn wetsvoorstel, en is bovendien ook naarstig aan het schrijven aan zijn doctoraat. In het leven moet men nu eenmaal prioriteiten kunnen stellen…

Dit artikel verscheen op 21 augustus 2013 in 't Pallieterke.

Vlaamse meerderheid nog niet bedreigd

Vandaag publiceerde de krant Het Laatste Nieuws de eerste peiling van 2009. Twee partijen doen het in die peiling historisch slecht: CD&V zakt onder de grens van de 20%, en sp.a zakt tot 13,4%. Geen van de twee partijen haalde immers ooit een zo slecht verkiezingsresultaat na de Tweede Wereldoorlog. De krant slaat echter wel de bal mis waar ze stelt dat de Vlaamse regeringsvorming moeilijk zou worden omdat de drie traditionele partijen nog maar amper de helft van de stemmen halen. In zetels is er immers nog steeds een ruime meerderheid, en die lijkt voorlopig nog niet bedreigd.

Amper 21,4% haalde de CD&V bij de federale verkiezingen in 2003, het tot dan toe slechtste resultaat ooit. Tot in 1987 was de partij zelfs nog nooit onder de dertig procent gezakt, en sindsdien heeft ze die psychologische grens alleen maar kunnen evenaren in 2006 en 2007 – in kartel met de N-VA. De laatste vier peilingen beloven dan ook weinig goeds voor de christen-democraten, en een nieuw historisch dieptepunt lijkt bijna onvermijdelijk.

Ook bij de sp.a is er weinig reden tot vreugde. Eigenlijk geldt voor die partij een gelijkaardig verhaal als voor CD&V: tot in 1987 was ze altijd boven de twintig procent gebleven, sindsdien kon ze alleen in 2003 die kaap nog eens halen, in kartel met het toenmalige SPIRIT. Vandaag klokt de partij ruim een foutenmarge onder het absolute dieptepunt van verleden jaar af, op 16,6%. En laat de publicatie van deze peiling nu net komen op dezelfde dag dat het partijbureau de crisis die was ontstaan na de toetreding van Bert Anciaux moest bezweren.

Er zijn nog partijen die weinig reden tot feestvieren hebben na deze peiling, maar misschien wel een beetje opgelucht kunnen ademhalen omdat zij de laatste tijd met slechtere scores geconfronteerd werden. Vlaams Belang en Open Vld zitten in dat kamp, de N-VA ook. Vergeleken met de laatste verkiezingen staat het Vlaams Belang op verlies, maar in deze peiling blijft de partij tenminste vóór de sp.a. Open Vld gaat lichtjes achteruit vergeleken met de verkiezingen van verleden jaar, maar komt wel dichter in de buurt van de CD&V en houdt tegelijkertijd wat afstand tegenover achtervolger Lijst Dedecker. Die laatste mag dan weer wel tevreden zijn met de uitslag in deze peiling, want ze consolideert haar derde plaats en positioneert zich nu nadrukkelijk boven de 15%.

Tot slot de kleinere partijtjes. Groen! zet een relatief goede score neer, comfortabel boven de kiesdrempel. N-VA komt net boven de kiesdrempel uit, maar lang niet genoeg om zeker te zijn in alle kieskringen zetels te kunnen halen. Correcter is eigenlijk te stellen dat de N-VA opnieuw wat meer kans maakt hier en daar wel door de kiesdrempel te breken. En dan is er nog het nieuwe partijtje SLP dat op amper 2,6% uitkomt, en waarvan de leden en de mandatarissen er waarschijnlijk beter aan doen als vrienden uit mekaar te gaan en ieder voor zich bij een partij naar keuze aan te sluiten als zij politiek nog iets te betekenen willen hebben.

Wat betekent dit nu in zetels? Het Laatste Nieuws gaat nogal snel door de bocht door de scores van de huidige drie regeringspartijen bij mekaar op te tellen, en te constateren dat ze nog maar amper de meerderheid halen en de regeringsvorming dus moeilijk zal worden. Het persbureau Belga nam die conclusie trouwens klakkeloos over, en op de andere krantenredacties lijken de journalisten zich al evenmin vragen te stellen bij de electorale wiskunde van de krant. Een simulatie toont echter aan dat de drie partijen samen acht zetels op overschot zouden hebben in het Vlaams Parlement, en ook de eenvoudige vaststelling dat CD&V groter is dan LDD, Open Vld groter dan Vlaams Belang, sp.a groter dan Groen!, en Union Francophone en N-VA ieder waarschijnlijk niet verder zullen raken dan één of twee zetels en dus weinig te betekenen zullen hebben, leidt tot de conclusie dat de huidige coalitie voorlopig nog niet hoeft te vrezen haar meerderheid te verliezen. Zeker, zetelverdelingen zijn altijd wat grillig, maar zelden in het nadeel van de grotere partijen, en met zelfs Groen! nog steeds in de gevarenzone om hier of daar in een kieskring een zetel te verliezen omwille van de kiesdrempel blijft er toch weinig ruimte voor twijfel.

Dat neemt niet weg dat de regeringsvorming wel degelijk moeilijk zou kunnen worden. Met een nieuwe opdoffer voor sp.a en een historisch lage score ook voor de CD&V zullen minstens twee van de huidige Vlaamse regeringspartijen met een zware kater zitten na de volgende verkiezingen. Het zijn echter die twee partijen die ieder in een sleutelpositie zullen zitten na de volgende verkiezingen, en niet Lijst Dedecker, omdat zij zullen bepalen hoe de volgende Vlaamse regering eruit zal zien. Zo is het bijvoorbeeld zo goed als ondenkbaar dat Jean-Marie Dedecker om welke reden dan ook neen zou zeggen als hij uitgenodigd zou worden om met zijn partij toe te treden tot de Vlaamse Regering. De vragen die trouwens eerst beantwoord zullen moeten worden zijn ten eerste of de sp.a ook op Vlaams niveau in de oppositie zal willen stappen en ten tweede of CD&V (en Open Vld) wel aan een avontuur met Lijst Dedecker zullen willen beginnen. Het is pas nadat het antwoord op die twee vragen gegeven is dat ook de mening van Jean-Marie Dedecker relevant zou kunnen worden.

Hoe betrouwbaar is Lijst Dedecker?

Lijst Dedecker stelt zich graag als een salonfähig alternatief voor het Vlaams Belang voor dat nog altijd in een cordon sanitaire gevangen zit. De vraag is echter of Lijst Dedecker niet eerder een rechtse variant van SPIRIT –nu VlaamsProgressieven– is, een vehikel om het grote boegbeeld aan een ministerspost te helpen, geholpen door enkele mindere goden die in zijn slipstream hopen enkele mandaten te kunnen meepikken.

De partij SPIRIT werd, net zoals de N-VA, opgericht na de explosie van de Volksunie in twee grote brokken, en had als boegbeeld Bert Anciaux. Ideologisch had de partij niet bepaald veel kleren om het lijf, wat onder meer al tot uitdrukking kwam in de naamkeuze voor de partij, een backroniem, en hoewel de partij zichzelf een links-liberaal jasje wou aanmeten, is het waarschijnlijk correcter de ideologie te omschrijven als anciauxisme: het was vooral de persoonlijke mening van Bert Anciaux die het partijstandpunt bepaalde. Die laatste had trouwens met de partij vooral één doel klaar voor ogen: ervoor zorgen dat hij zijn ministerportefeuille kon bewaren, wat nog lukte ook, onder meer door een kartel aan te gaan met de sp.a. In 2007 kwam echter de ontnuchtering door de zware verkiezingsnederlaag van het kartel sp.a-SPIRIT, en vandaag heeft de partij zelfs geen vertegenwoordiger meer in de federale Kamer. In april van dit jaar wou de partij door een naamsverandering zichzelf een nieuw elan geven, maar voorlopig ziet het er niet naar uit dat de partij electoraal nog enige rol van betekenis zal kunnen spelen, en is het zeer de vraag of Bert Anciaux na de verkiezingen van 7 juni 2009 wel aan zal kunnen blijven als minister als hij vasthoudt aan de scheidingslijn tussen sp.a en de VlaamsProgressieven.

De ontstaansgeschiedenis van Lijst Dedecker is niet helemaal dezelfde, maar heeft toch enkele punten van overeenkomst. Jean-Marie Dedecker werd na een jarenlange aanslepende ruzie net zoals Hugo Coveliers uit de Open Vld gezet, probeerde zich aan uit te sluiten bij de N-VA maar botste er op het njet van het ACW via kartelpartner CD&V, en zag zich uiteindelijk genoodzaakt een eigen lijst op te richten voor de verkiezingen van 2007. Vlaams Belang had hem graag in zijn rangen opgenomen, desnoods via het achterpoortje van kartelpartner VLOTT of met LDD als derde kartelpartner in een Forza Flandria-constructie, maar daar wou Jean-Marie Dedecker niet van weten. Meer zelfs, na de oprichting van zijn eigen partij ging Jean-Marie Dedecker in de mandatarissenvijver van het Vlaams Belang vissen, en wist onder meer Jurgen Verstrepen aan de haak te slaan, al werden er ook drenkelingen uit andere partijen, zelfs uit de sp.a met Mimount Bousakla, aan boord gehaald. Ideologisch stelt de partij zich rechts-liberaal of libertair op, en gebruikt de slogan «Gezond verstand» om dat te onderstrepen. Wat dat rechts-liberalisme precies inhoudt is niet altijd even duidelijk, maar opvallende elementen zijn de vrijheid van meningsuiting, de afbouw van de staat en reductie en vereenvoudiging van het belastingstelsel. Ethisch stelt de partij zich bijzonder «progressief» op, is ze tegen de strenge rook- en verkeerswetgeving –en sommigen van haar mandatarissen, Jean-Marie Dedecker incluis, nemen zich zelfs regelmatig de vrijheid de bestaande wetgeving aan hun voeten te lappen–, maar in andere dossiers eist de partij dan weer een strengere wetgeving en rechtspraak, en wat corruptiezaken betreft probeert de partij duidelijk haantje-de-voorste te zijn.

Idelogisch staat de partij er dus nog niet, en vaak heeft men de indruk dat, net zoals de ideologie van SPIRIT best omschreven kon worden als anciauxisme, de ideologie van Lijst Dedecker niet veel meer is dan een dedeckerisme, de denktank Cassandra en het lidmaatschap van Boudewijn Bouckaert ten spijt. Die laatste moest dat trouwens al eens op een pijnlijke manier ondervinden toen hij in een interview met Knack pleitte voor het doorbreken van het cordon sanitaire bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012: hij werd prompt teruggefloten door Jean-Marie Dedecker met de dodelijke one-liner dat «politiek nog wat anders is dan professorale hersenspinsels».

En Boudewijn Bouckaert is de enige niet die al moest ondervinden dat het soms toch beter is eerst eens met de voorzitter te telefoneren vóór men uitlatingen doet in een kranteninterview (een beetje zoals die andere voorzitter in een andere partij ooit ook eens eiste). Zo dacht Isabelle van Laethem, voorzitster van Jong Gezond Verstand, de jongerenafdeling van LDD, in een interview met de krant De Zondag zomaar haar beklag te kunnen doen over de slagzin «Met België als het kan, zonder als het moet», en wou dat de partij duidelijk en onomwonden voor Vlaamse onafhankelijkheid zou kiezen. Zij werd prompt op het matje geroepen, en kreeg van Jean-Marie Dedecker te horen dat het partijstandpunt toch wel meer dan duidelijk genoeg is. Iedereen weet natuurlijk dat dat standpunt helemaal niet duidelijk is, en meer zelfs, bewust onduidelijk is en gehouden wordt omdat Jean-Marie Dedecker de mogelijkheid achter de hand wil houden om vroeg of laat een Franstalige vleugel te kunnen oprichten. Kiest de partij onvoorwaardelijk voor Vlaamse onafhankelijkheid, kan Jean-Marie Dedecker het in Franstalig Brussel en Wallonië wel schudden met een Liste Dedecker en de mogelijkheden die zo'n Franstalige vleugel zou kunnen bieden.

Het is het enige institutionele thema niet waar de partij bewust een zekere onduidelijkheid over wil blijven bewaren. Zo hangt de partij ook het republicanisme aan, maar is de partijvoorzitter ten zeerste verontwaardigd wanneer het Paleis hem «vergeet» uit te nodigen om eens op de koffie te komen in verband met de regeringsonderhandelingen. En toont hij zich enkele weken later blij als een kind wanneer het de koning dan toch eens beliefd heeft hem te ontvangen om hem naar zijn mening te vragen. Niet dat het allemaal veel verschil maakte, maar de erkenning tot de groten te behoren, de media-aandacht, en de kans om voor de rollende camera's nog eens te onderstrepen hoeveel nuttiger een stem voor LDD wel is vergeleken met een stem voor Vlaams Belang, dat wil de republikein zich niet laten ontzeggen. En dat hij in één moeite door het Paleis duidelijk heeft kunnen maken dat hij ondanks zijn ideologisch republicanisme opportunistisch er niet vies van is om eens een gezellige babbel te doen met een gekroond hoofd –versta, en later zich ook de eed te laten afnemen– is ook al mooi meegenomen.

Het laatste brengt ons trouwens meteen ook bij de cruciale vraag over Jean-Marie Dedeckers houding tegenover het Vlaams Belang en het cordon sanitaire: is zijn dubbele houding tegenover het cordon sanitaire, door er enerzijds in woorden tegenstander van te zijn, maar anderzijds in daden een bestendiger van te willen zijn, ingegeven door een ideologische afkeer, of een opportunistische afkeer om zijn kansen op een toekomstige ministerportefeuille gaaf te houden? Laten we niet vergeten dat Jean-Marie Dedecker uiteindelijk niet zelf uit de Open Vld is opgestapt, maar buitengezet moest worden, en er daarbij zijn beklag over deed dat hij verraden werd door zijn ex-partijgenoten die hem toch wel een ministerpost hadden beloofd. Laten we ook niet vergeten dat op het moment van zijn toetreding tot de N-VA het uitzicht op een N-VA-ministerpost voor Jean-Marie Dedecker bijzonder tastbaar was, indien niet concreet beloofd, en hij ook daar uiteindelijk buitengezet moest worden. Lijst Dedecker maakt er een sport van om met de regelmaat van de klok het ontslag te eisen van zowel Vlaamse als federale ministers, maar zelf heeft Jean-Marie Dedecker nog nooit verzaakt aan een mandaat of de mogelijkheid op een mandaat omwille van principiële of ideologische redenen. Ik heb problemen om me voor te stellen dat Jean-Marie Dedecker nog liever in de oppositie zou blijven zitten dan zijn programma te verkopen om samen met de PS, sp.a of Groen! in een regering te stappen. Maar ik kan me natuurlijk vergissen.

Ik twijfel niet aan de oprechtheid van de vele militanten van Lijst Dedecker: er bestaat wel degelijk een gat in de Vlaamse politieke markt tussen Vlaams Belang en de traditionele partijen, een gat dat trouwens zowel door het Vlaams Belang als die traditionele partijen vaker onbewust dan bewust in stand gehouden wordt. Hetzelfde geldt voor een pak van de mandatarissen die zijn komen overgelopen zowel uit de ene als de andere hoek. Maar de klacht van Guy Geens, gewezen voorzitter van Lijst Dedecker Limburg, dat er een aanhoudende sfeer van postjespakkerij zou bestaan in de lokale afdeling kan niet bepaald ophefmakend nieuws genoemd worden. Dat die toestand uniek voor Limburg zou zijn en dat nationaal voorzitter Jean-Marie Dedecker daar niet op de hoogte van zou zijn is al een stuk minder geloofwaardig. Maar indien Lijst Dedecker na de verkiezingen van 2009 op de wip belandt, zullen we volgend jaar rond deze tijd misschien al het antwoord kennen op de vraag in de titel en veel beter weten wat voor vlees er precies schuilt in de LDD-kuip.

Als de CVP'er de moed aanprijst...

Hoef ik deze variant van een oud Vlaams spreekwoord aan te vullen? Yves Leterme prees in zijn toespraak op de openingszitting van het ondertussen al beruchte Octopusoverleg de moed om te slagen in de komende communautaire onderhandelingen. Maar vergt het dan werkelijk zoveel moed om de eigen kiezers een oor aan te naaien?

Afgaande op de toespraak van Yves Leterme is het moeilijk te bepalen welke politieke partij in Vlaanderen historisch gezien mag pronken met de titel van moedigste. Zou het de CVP zijn, die vaak genoeg de eigen achterban bij de bok heeft gezet omdat het staatsbelang voorging? Of de Volksunie misschien, als we terugdenken aan Egmont? De Noord-Belgisch socialisten, die altijd een manifeste desinteresse voor communautaire vraagstukken aan de dag hebben gelegd, hoeven niet te vrezen dat zij deze titel opgeplakt zouden krijgen, maar Guy Verhofstadt en zijn Open Vld zijn anders wel goede kandidaten. Waren zij het niet die zowat heel Vlaams-Brabant wouden uitverkopen, of toch op z'n minst de faciliteitengemeenten in de Vlaamse Rand, in ruil voor een schijnsplitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en vooral een voortzetting van de paarse regering?

Over Brussel-Halle-Vilvoorde gesproken: impliciet geeft Yves Leterme met zijn lofrede over de moed wel een ferme sneer naar Hugo Schiltz, die volgens de geruchten er persoonlijk via SPIRIT voor zou gezorgd hebben dat het plannetje van Guy Verhofstadt compleet gekelderd werd. Vandaag worden we dus verondersteld te denken dat zoiets een daad van absoluut verwerpelijke lafheid was, want één enkel iemand wist een communautair akkoord waar vijf politieke partijen bij betrokken waren naar de haaien te sturen. Jammer dat Yves Leterme daar niet even bij stilstond in zijn toespraak, maar Bert Anciaux is dus alvast gewaarschuwd dat hij er niet moet aan denken de held uit te hangen door Vlaamse reflexen aan de dag te leggen.

Bovendien zit ik met een prangende vraag geplaagd. Lang geleden, toen Yves Leterme nog in de oppositie zat en zijn 800.000 stemmen nog moest verdienen, had hij het immers ook al over moed. Over… inderdaad, «vijf minuten politieke moed». Op 7 november werden er dat, na een toch wel heel lastige bevalling, meer dan dertig minuten, maar de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde werd dan toch gestemd, met een Vlaamse meerderheid tegen een Franstalige minderheid. Mag ik erop rekenen dat op die stemming niet terug zal gekomen worden, of moet ik toch vrezen dat Yves Leterme en zijn CD&V het in de loop van de komende 67 dagen wel eens in hun hoofd zouden kunnen halen nog wat extra «moed» aan de dag te leggen door een prijs te willen betalen voor iets waar we eigenlijk veertig jaar geleden al klaar hadden moeten mee zijn?

Neen, wanneer ik een CVP'er –en Yves Leterme heeft door toe te treden tot de regering-Verhofstadt III zónder een staatshervorming aangetoond dat hij wel degelijk een rasechte CVP'er is– bezig hoor over politieke moed aan de vooravond van een communautaire onderhandelingsronde, dan hou ik mijn hart vast. Dit is niet het soort van verklaringen dat ik verwacht van iemand die de Vlaamse belangen zal willen verdedigen, maar wel van iemand die nu al van plan is zware toegevingen te doen om de begeerde post van Eerste Minister te kunnen krijgen. De straffe verklaringen van partijvoorzitter Etienne Schouppe dat de CD&V er desnoods al vóór 23 maart uit zou trekken maken daarbij weinig indruk, want om er een ander oud Vlaams spreekwoord bij te halen: omwille van de smeer likt de kat de kandeleer. En bij de CVPhebben ze altijd graag gelikt, en veel. Échte moed was daarbij wel zo ongeveer het laatste waar een echte CVP'er van verdacht kon worden. Het enige wat deze keer anders is, is het kartel met de N-VA, met het risico dat de smeer wel eens een bittere nasmaak zou kunnen opleveren als de N-VA niet mee zou willen likken met haar kartelpartner, met alle gevolgen van dien. En die vraag, namelijk of de N-VA zal willen meelikken met de CD&V, is aan Vlaamse zijde meteen ook de enige echt interessante vraag voor de komende twee maanden.

Vooruitblik op 2008

Aan het begin van een nieuwe jaar wil elk medium dat zichzelf een beetje respecteert al eens vooruitblikken op wat er ons te wachten staat, en vaak worden daarvoor allerlei experts geconsulteerd (waarzeggers, klimatologen, journalisten en economisten). In de blogosfeer moeten we echter roeien met de riemen die we gekregen hebben –geen dus– maar toch wil ik jullie mijn eigen voorspellingen voor het komende jaar niet onthouden.

Januari. Bij de eerste bijeenkomst van de Raad der Wijzen blijkt Bert Anciaux, waarvoor speciaal een dertiende stoel was bijgeschoven, afwezig te zijn. Kwatongen beweren dat hij afgereisd is naar Mongolië, maar uiteindelijk blijkt dat hij gewoon thuis ziek in bed lag na het drinken van de eigen urine.

Februari. Na enkele vergaderingen van de Raad der Wijzen leggen de Franstaligen een reeks gemeenschappelijke eisen op tafel. Als dan toch alles bespreekbaar moet zijn, vinden zij dat er onder meer ook over de uitbreiding van de faciliteiten tot alle Vlaamse provincies gesproken moet kunnen worden, al willen zij voorlopig nog een uitzondering maken voor de provincie Antwerpen. Enkele vooraanstaande leden van de Pavia-groep pleiten er in een open brief voor dat deze eis van de Franstaligen ernstig genomen wordt; iets anders zou alleen maar van Vlaams provincialisme getuigen.

Maart. Op Witte Donderdag verklaart Minister van Staatshervorming Yves Leterme dat er nog geen akkoord is over een staatshervorming, maar er wel al een zicht op een afspraak is, en hij daarom nog wil doorzetten tot Pinksteren. Na lang aandringen toont Guy Verhofstadt zich bereid zijn interim-regering voort te zetten tot Pinksteren, maar geen dag langer. De in der haast bijeengeroepen partijraad van de N-VA blijft de federale regering steunen, maar er moet wel strootje getrokken worden om te bepalen wie van de N-VA-parlementsleden niet zou applaudiseren na de volgende toespraak van Eerste Minister Guy Verhofstadt. In een interview met Humo verklaart partijvoorzitter Bart de Wever dat het Vlaams Belang een oud maagd is die voorleest uit de Playboy, terwijl Frank Vanhecke in een reactie antwoordt dat de N-VA nog meer eens Vlaanderen verraden heeft. In zijn toespraak naar aanleiding van Pasen onderstreept koning Albert II dat het belangrijk is dat de burgers van dit land elkaars taal leren spreken en begrijpen.

April. In een ophefmakend interview voor Le Soir verklaart Jean-Marie Dedecker dat hij reeds maanden wist dat de staatshervorming uitgesteld zou worden tot Pinksteren, en dat dit afgesproken spel is om daarna de Groenen en sp.a in de federale regering binnen te loodsen ten koste van de N-VA. In een debat van de RTBf zegt Joëlle Milquet dat als de Vlamingen vinden dat alles bespreekbaar moet zijn, ook de aanhechting van alle Vlaamse grensgemeenten bij het Waalse Gewest bespreekbaar moet zijn. Bij een tussentijdse controle blijkt dat er op het Ministerie van Financiën enkele miljarden euro ontbreken. Gevraagd naar een reactie ziet Didier Reynders hierin een Vlaams complot om hem van een eventueel premierschap af te houden.

Mei. Tijdens een toespraak naar aanleiding van Rerum Novarum verklaart Minister van Staatshervorming Yves Leterme dat er wel nog geen zicht op een afspraak over een staatshervorming is, maar dat de contouren van een Franstalige belofte daarover wel stilaan zichtbaar worden, en hij daarom nog tot de zomervakantie wil doorgaan. Na lang aandringen toont Guy Verhofstadt zich bereid zijn interim-regering voort te zetten tot het zomerreces, maar geen dag langer. De in der haast bijeengeroepen partijraad van de N-VA blijft de federale regering steunen, maar er moet wel strootje getrokken worden om te bepalen wie van de N-VA-parlementsleden stiekem zijn tong zou uitsteken naar een Franstalige parlementslid, mogelijks zelfs iemand van de PS. In een interview met De Huisarts verklaart partijvoorzitter Bart de Wever dat het Vlaams Belang een oud maagd is die voorleest uit de Rooie Oortjes. Volgens Filip Dewinter bewijst de uitspraak van Bart de Wever dat de N-VA kartelpartner van de PS is geworden.

Juni. Jean-Marie Dedecker zegt in een debat op RTL TVi dat hij al maanden geleden verkondigd heeft dat de staatshervorming er niet voor de zomer zou zijn, en dat het allemaal afgesproken spel is om de sp.a en de Groenen na de zomer in de federale regering te loodsen ten koste van de N-VA. Partijvoorzitter Bart Somers van de Open Vld, tevens burgemeester van Mechelen, laat zich in een radio-interview ontvallen dat de invoering van faciliteiten in Mechelen voor hem geen probleem zou zijn, als hij maar burgemeester mag blijven en de Open Vld federaal in de regering mag blijven. Luc van der Kelen prijst in Het Laatste Nieuws Bart Somers voor zoveel staatsmanschap.

Juli. Tijdens een toespraak enkele dagen vóór 11 juli verklaart Minister van Staatshervorming Yves Leterme dat er wel nog geen contouren van een Franstalige belofte over een staatshervorming zichtbaar zijn, maar hij daar wel een illusie over koestert, en hij daarom nog tot de Wapenstilstand wil doorgaan. Na lang aandringen toont Guy Verhofstadt zich bereid zijn interim-regering voort te zetten tot Wapenstilstand, maar geen dag langer. De in der haast bijeengeroepen partijraad van de N-VA blijft de federale regering steunen, maar er moet wel strootje getrokken worden om te bepalen wie van de N-VA-parlementsleden de Vlaamse Leeuw uit volle borst zou mogen zingen op de 11 juli-viering in Brussel. In een interview met Woef verklaart partijvoorzitter Bart de Wever dat het Vlaams Belang een oud maagd is die voorleest uit de Humo. Volgens Marie-Rose Morel bewijst de uitspraak van Bart de Wever dat hij al lang de Humo niet meer gelezen heeft.

Augustus. In een ophefmakend interview met Dag Allemaal verklaart Jean-Marie Dedecker dat hij reeds maanden wist dat de staatshervorming uitgesteld zou worden tot de herfst, en dat dit afgesproken spel is om daarna de Groenen en sp.a in de federale regering binnen te loodsen ten koste van de N-VA. Een interne audit brengt aan het licht dat enkele miljarden euro ontbreken in de boekhouding van het Ministerie van Financiën, maar volgens Didier Reynders is er geen enkel probleem aangezien hij de partijvoorzitter van de grootste politieke familie in België is.

September. Naar aanleiding van het feest van de Franse Gemeenschap eist Charles Michel van de MR dat ook de uitbreiding van de provincie Luxemburg met Baarle-Hertog bespreekbaar moet zijn, als voor de Vlamingen dan toch werkelijk alles bespreekbaar moet zijn. Dat Baarle-Hertog niet aan de provincie Luxemburg grenst is volgens hem bezwaar, want de gemeente grenst toch ook niet aan de rest van de provincie Antwerpen. Volgens Herman de Croo moet dringen overwogen worden of de verkiezingen van 2009 niet uitgesteld kunnen worden tot minstens 2019, zodat de Vlaamse politici voldoende toegevingen zouden kunnen doen om België te redden zonder een electorale afstraffing te hoeven vrezen.

Oktober. Laurette Onkelinx van de PS eist in een interview met de krant De Standaard dat er in heel Vlaanderen talentellingen gehouden worden, en er in elke gemeente waar er minstens twee Franstaligen wonen faciliteiten ingevoerd worden. Verder moet volgens haar ook de Grondwet aangepast worden zodat staatshervormingen alleen nog mogelijk zijn met de unanieme instemming van de Franstalige parlementsleden. Enkele vooraanstaande leden van de Pavia-groep vinden dat het voorstel van Laurette Onkelinx niet zomaar mag afgeschoten worden, want dat zou alleen maar van een eng Vlaams nationalisme getuigen.

November. Minister van Staatshervorming Yves Leterme verklaart naar aanleiding van 11 november dat er wel nog geen vooruitgang is geboekt in de besprekingen voor de staatshervorming, maar dat hij toch nog tot Kerstmis door wil gaan omdat hij toch niets anders te doen heeft. Na lang aandringen toont Guy Verhofstadt zich bereid zijn interim-regering voort te zetten tot Nieuwjaar, maar geen dag langer. De partijraad van de N-VA blijft de federale regering steunen, maar één van de N-VA-parlementsleden krijgt een vrijstelling om op 's Konings Dag (15 november) de brabançonne niet te moeten zingen. In een interview met Joepie verklaart partijvoorzitter Bart de Wever dat het Vlaams Belang een oud maagd is die voorleest uit de les biologie. Gerolf Annemans zegt in een reactie dat het absoluut geen schande is op oude leeftijd nog wat te willen bijleren.

December. Tijdens zijn kersttoespraak roept Koning Albert II de Vlamingen op Frans te spreken telkens zij een Franstalige ontmoeten in Vlaanderen, om zo hun Frans een beetje te kunnen oefenen voor wanneer zij op vakantie zou gaan in de Ardennen of Frankrijk. Volgens hem getuigt het van burgerzin de taal van de andere bevolkingsgroep te leren, surtout als dat het Frans is. In une lettre ouverte stellen enkele vooraanstaande leden van de Pavia-groep de positie van het Nederlands in België in vraag, en vragen zich af of het geen provocatie aan het adres van de Franstaligen is dat het Nederlands een officiële taal is in België. De Open Vld/Ldf Ouverte schuift in de Raad der Wijzen de afschaffing van het Nederlands als officiële taal naar voor in de hoop de regering-Verhofstadt III ook na de verkiezingen van 2009 nog in het zadel te kunnen houden. Jean-Marie Dedecker verklaart tijdens een debat in De Zevende Dag dat hij reeds verleden jaar wist dat er van een staatshervorming geen sprake zou zijn, en de sp.a en Groen! na Nieuwjaar hun intrede in de federale regering zullen doen.