Paars was even weer helemaal terug van weggeweest: in de Kamer vloog Eerste Minister Guy Verhofstadt er eens goed in, in zijn bekende/beruchte «voluntaristische» stijl terwijl hij de oppositie afsnauwde en uitschold. Zijn beleidsverklaring kwam er echter met een vertraging van een week door: de zelfopgelegde deadline kon naar paarse traditie niet gerespecteerd worden wegens hommeles binnen de regering. Buiten het parlement prees de pers de Eerste Minister de hemel in, in plaats van haar werk te doen. Nu ja, Guy Verhofstadt werd niet helemaal de hemel in geprezen door de verzamelde kwaliteitspers, maar tussen de lijnen van de commentaren en de analyses over de merkwaardige wederopstanding van paars door was duidelijk te lezen dat de journalisten het wel zagen zitten. Paars had het naar het schijnt goed gedaan op 8 oktober, ook al kregen zowel VLD-Vivant als sp.a-SPIRIT allebei tegenover 2004 een verlies aan hun broek gelapt. Maar vergeleken met de desastreuze prognoses van de opiniepeilers viel het allemaal best nog wel mee, en zo werd een licht verlies zelfs een grote overwinning.
De pers had echter beter eens haar werk gedaan. Zeker, de oppositie had ook enige commentaar mogen leveren op de beleidsverklaring van de Premier, maar men bleef toch graag en lang stilstaan rond het feit dat dit nu al het zevende jaar was dat de regering een sluitende begroting afleverde. Dat de oppositie daar eerder schamper over deed werd meer gezien als een bewijs van verzuring dan nuchterheid, maar amper een paar dagen later kwam Eurostat toch maar lelijk roet in het eten gooien: plots was de begroting van 2005 helemaal niet sluitend meer, maar had ze een tekort van maar liefst 2,4%. Exit de zeven jaren met een sluitende begroting dus, en paars ontmaskerd als een bende professionele leugenaars. Met wat tegenslag was men zelfs onder de Maastricht-norm gezakt. Pijnlijk ook voor de hondstrouwe pers, want hun applaus voor de toch alweer puike prestatie van de paarse ploeg klonk nog na.
In dezelfde categorie horen de cijfers van de OESO over de belastingdruk thuis. In 2004 bedroeg die in België nog 45,0%, om een jaar later gestegen te zijn tot 45,5%. Alleen Zweden en Denemarken belasten hun burgers nóg meer. Hoe legt een Vlaams-blauwe Eerste Minister zulk Waals-rood beleid uit aan zijn achterban? Na zeven jaar paars de schuld voor de hoge belastingdruk naar de voorgangers doorschuiven kan al lang niet meer – is het daarom dat de pers zich zo koest houdt over zulke cijfers? En de vraag wie er in dit land eigenlijk baat heeft bij een verhoging van de belastingdruk in plaats van een verlaging van de overheidsuitgaven wordt al helemaal niet gesteld door al die slimme Wetstraatjournalisten. Pappen en nat houden is het motto, en hopen op een koninklijk lintje volgend jaar.
Ondertussen vallen in Charleroi de lijken met massa's tegelijk uit de kast. Al 42 (tweeënveertig) dossiers werden er in Charleroi geopend, of heb ik dat verkeerd gelezen? Jean-Claude van Cauwenberghe wordt er helemaal cynisch van, en vindt het verdacht dat Jacques van Gompel in Charleroi wél achter de tralies vliegt, terwijl zijn collega Bernard Anselme in Namen dat lot bespaard bleef. Wil Van Cauwenberghe morgen ook straffeloos door het rood rijden als iemand dat in Namen ook doet? Ik onthou in ieder geval dat hij in zijn verdediging niet durft te stellen dat er in Charleroi niets aan de hand zou zijn, alleen dat er in een andere stad misschien ook iemand de cel in zou moeten. Als bekentenis kan dat eigenlijk wel tellen. Het is in ieder geval een hele opluchting dat de post van Justitie stevig in handen is van de PS, en dat de laatste maanden bewezen hebben dat zelfs de grootste schandalen daar niets aan kunnen veranderen. Voor een federale crisis hoeft dus niet gevreesd worden. En heeft het gerecht gewacht tot na 8 oktober «om het democratisch proces niet te beïnvloeden», procureur des konings Christian de Valkeneer verklaart evenzeer dat de eerste rechtszaken pas in de herfst van 2007 van start zullen kunnen gaan. Lees: na de federale verkiezingen dus. Waarschijnlijk ook «om het democratisch proces niet te beïnvloeden». Om precies dezelfde reden zal men dan weer het Vlaams Belang nog vóór de verkiezingen wél proberen te veroordelen bij de Raad van State, maar dat is dan ook een totaal andere zaak. Met ook daar de nadruk op «democratisch».
En dan was er nog Brussel-Halle-Vilvoorde. De paarse partijen sp.a, SPIRIT en VLD slagen er zelf in desnoods hun eigen voorstellen weg te stemmen om de federale regering overeind te houden. (Wie zich de vorige paragraaf van dit stukje nog herinnert zal dat ongetwijfeld volledig begrijpen, vooral dan van de kant van de VLD.) Maar men kan daarmee gerust stellen dat het de tweede keer was dat de haan kraaide, na de vaudeville die we hebben moeten ondergaan in 2004. Als Guy Verhofstadt één verwezenlijking op zijn palmares mag zetten, dan wel dat hij Brussel en Halle-Vilvoorde zelfs tegen de Grondwet en het Arbitragehof in één heeft weten te houden. Het communautaire en het economische was eigenlijk geen thema bij de voorbije verkiezingen, en misschien is het dat wel dat de VLD gered heeft. De vraag is nu of paars de haan nog een derde keer zal laten kraaien: een vervroeging van de federale verkiezingen zodat men de kieskring niet hoeft te splitsen, toch niet als men het niet zo nauw neemt met allerlei «vodjes papier». In Halle-Vilvoorde zal dan de kiesbrief alleen al met daarop dus ook de Franstalige partijen letterlijk één groot verkiezingspamflet voor CD&V-N-VA en Vlaams Belang zijn.
Ziedaar dus Paars dat even weer helemaal terug was: een Eerste Minister die staat te liegen in de Kamer onder applaus van de pers, terwijl elders de leugens van de regering reeds doorprikt worden. En niet in het minst: de loochening van de eigen verkiezingsbeloftes om een half jaartje langer aan de macht te kunnen blijven samen met een partij die door en door corrupt is, om over haar arrogantie nog maar te zwijgen. Benieuwd of Noël Slangen erin zal slagen dat allemaal onder de mat te vegen om de kiezer in 2007 een nieuw paars oor te kunnen aannaaien. Nog goed dat Vlamingen geen Hongaren zijn.
De afgelopen dagen waren er al enkele «brandjes» –let op het verkleinwoord– maar vandaag werd in Sint-Jans-Molenbeek brand gesticht om de brandweer in de val te lokken. Er vielen geen gewonden, maar blijkbaar zullen er bij de ordediensten eerst doden moeten vallen voor er eens dieper nagedacht zal worden over wat er eigenlijk in Brussel werkelijk aan de hand is. Dat er een verband met de rellen in Parijs zou zijn wil men niet gezegd hebben, maar ontkennen wil men ook niet. Het is duidelijk dat de ordediensten de controle over sommige wijken totaal verloren hebben. Wanneer de brandweer niet alleen niet meer rustig haar werk kan doen, maar bovendien zelfs in de val gelokt wordt door… tja, door wie eigenlijk (Poolse zigeuners?), dan kan dit alleen maar betekenen dat het niet alleen in Parijs maar ook in Brussel al vijf nà twaalf is en dat de situatie er totaal uit de hand gelopen is.
Men kan immers zeggen wat men wil over het dagelijkse optreden van de politie, al dan niet gerechtvaardigde of overdreven talrijke identiteitscontroles incluis, maar ik geloof niet dat welke migrantenjongere ook maar één reden kan voorleggen waarom hij uitgerekend de brandweer zou moeten bekogelen. Vroeg of laat zullen hierdoor doden vallen, en dan zal het ongetwijfeld aan het latente racisme van de brandweerlui gelegen zijn dat zij die Marokkaanse familie niet snel genoeg uit hun brandende woning hebben gehaald of een appartementenblok hebben geblust. De straathoekwerkers, sociologen en andere professionele anti-racisten, die er anders als de kippen bij zijn om alles wat er in de migrantenwijken gebeurt op de gepaste manier te duiden, mogen daarom liefst vandaag al komen vertellen wat de brandweer wel misdaan zou kunnen hebben dat «jongeren» met het leven van anderen mogen spelen.
Deze week kreeg ik via de ambassade de papieren voor de «Stemming van de in het buitenland verblijvende Belgen» voor de verkiezingen van 2007 toe. Bij die papieren zat ook een lijst met alle Belgische gemeenten en hun taalrégime, maar Brussel is op die lijst niet te vinden. Het zal wel weer toeval zijn dat het precies «Brussel» is dat ontbrak, en niet «Bruxelles», maar een kaakslagflamingant als ik zit toch maar weer met een pijnlijke wang…
Mustapha A., die omwille van zijn betrokkenheid bij de overval op juwelier Eddy Sabbe in de gevangenis zit, ondernam een zelfmoordpoging. Die poging mislukte, en daarmee ontsnapt de binnenstad van Brussel waarschijnlijk aan een nieuwe ravage. Ondertussen werden er specialisten bereid gevonden om te verklaren dat Eddy Sabbe ook aan «angst en stress» overleden zou zijn. Blijkbaar is het gerecht met deze schaamteloze onzin nu reeds voor de daders de weg aan het voorbereiden om hetzelfde soort slecht toneel op te voeren als toen bij het «busincident» dat Guido Demoor het leven kostte. De zelfmoordpoging van de 23-jarige Mustapha A. mislukte, en daarmee hoeven de autobezitters in de Brusselse binnenstad niet al te bang zijn hun auto morgen terug te vinden als een uitgebrand wrak. Was de poging wel gelukt, was het AEL ongetwijfeld al in actie gekomen om één of andere draai aan de zaak te geven en de gemoederen in de migrantenwijken op te jutten. Vandaag is het echter opmerkelijk stil rond het waarom van de poging, maar wat wel duidelijk is, is dat hij zelf zijn polsen heeft overgesneden. Geen gevangenisbewaker die van zoiets beschuldigd kan worden, en misschien daarom ook dat het AEL zich vandaag bijzonder koest houdt. Een andere zaak is dat, hoewel Mustapha A. zijn onschuld staande houdt, zijn strafblad uitgebreid is, en hij kort voor zijn arrestatie nog enkele SMS-berichten –naar zijn kompanen die ook onschuldig zijn?– verstuurde. Niet echt een voorbeeldfiguur om voor op de bres te springen dus.
Wat erger is, is dat het gerecht de dood van de juwelier gedeeltelijk aan «angst en stress» wil toeschrijven: Uit het onderzoek is intussen gebleken dat juwelier Eddy Sabbe zaterdagavond niet alleen overleed als gevolg van de slagen die hij kreeg, maar dat ook angst en stress een fatale rol speelden. Bij de autopsie zijn alleszins geen tekenen van steek- of schotwonden gevonden.
Men moet eigenlijk maar het lef hebben om zoiets te beweren! Had men verwacht dat Eddy Sabbe, die dus een aantal slagen had gekregen en trouwens niet voor de eerste keer overvallen werd, in alle vrede het hoekje was omgegaan? Varkens die naar de slachtbank geleid worden hebben ook last van angst en stress; in sommige gevallen zelfs zoveel dat de kwaliteit van het vlees erop achteruit gaat. En wie al eens een batterij kippen geslacht heeft, zal weten dat sommige kippen niet eens de hakbijl hoeven te zien om het loodje er al bij neer te leggen. Het zal dus heus niet van de angst voor de fiscus of de stress van de overuren geweest zijn dat Eddy Sabbe gestorven is.
Het lijkt er integendeel sterk op dat het gerecht op zoek is naar verzachtende omstandigheden voor de daders (het slachtoffer is toch al dood), en dezelfde opening wil maken als ten tijde van het onderzoek naar het overlijden van Guido Demoor. Pas vele maanden later kwam toen het bericht, in kleine letter, dat «een oorzakelijk verband tussen de vechtpartij en het overlijden van de treinbestuurder niet kan worden uitgesloten.» Daar kan je het als nabestaande dus mee doen. Het is nu enkel nog wachten op het bericht dat Eddy Sabbe misschien wel één van zijn belagers naar de keel heeft gegrepen, en dat de arme sloebers uit Brussel alleen maar zelf van de schrik zijn gaan lopen omdat de racistische politie en het klassengerecht het toch weer allemaal alleen maar in hun nadeel zal willen uitleggen.
Zaterdagavond kwam juwelier Eddy Sabbe om het leven tijdens een brutale overval op zijn zaak in Lede. Eén verdachte, de 23-jarige Mustapha A., werd reeds aangehouden, terwijl de twee anderen nog op de vlucht zijn. Hopelijk wordt Mustapha A. in de gevangenis geen haar gekrenkt, zo vlak voor het einde van de ramadan. Toch een opmerkelijk feit: in Lede troepten gisteren geen groepjes jongeren samen om auto's in brand te steken, en Laurette Onkelinx (of een andere paarse minister) heeft nog geen bezoek afgelegd bij de familie van Eddy Sabbe. Maar dat laatste zal ongetwijfeld nog wel gebeuren in de loop van de komende week. Ik durf echter niet te speculeren hoe de toestand eruit zou gezien hebben was het Mustapha A. of één van zijn collega's geweest die was omgekomen bij de overval. Al was het maar omdat het CGKR mee leest en ik geen zin heb om een aangetekend schrijven aan mijn broek gelapt te krijgen.
Hugo Coveliers zag het al van lang op voorhand aankomen, en op 11 oktober was het dan inderdaad zover: Jean-Marie Dedecker werd uit de VLD gezet. Maar ben ik de enige die zich afvraagt wat die rechts-liberale Jean-Marie Dedecker eigenlijk nog bij die links-liberale (zegt hij toch) VLD zat te doen? Je kan van Jean-Marie Dedecker veel zeggen, maar op dat ene punt is hij toch niet de volle 100% consequent met zichzelf: hij schreeuwt vandaag van de daken dat de VLD al jarenlang een links-liberale partij is, en een bijhuis van de sp.a, maar als rechts-liberaal bleef hij zich wel binnen die partij nestelen. Zeker, hij liet er van zich horen, maar net zoals «de» VLDhem niet meer luste, zat ik toch ook met de indruk dat het met de liefde voor de partij van zijn kant niet bijster goed meer gesteld was. Waarom zichzelf zo lang kwellen? Was het omdat de VLD als partij hem een gemakkelijk verkiesbare plaats op een senaatslijst kon leveren, of moet ik mij Jean-Marie Dedecker eerder voorstellen als een soort trotskist, die de partij infiltreert en van binnenuit wil bewerken om ze op het recht(s)e pad te krijgen?
Wat het ook was, ik ben eigenlijk blij dat Dedecker eindelijk uit de partij is gezet waar hij toch niet thuishoorde. Hij zal nu klare wijn moeten schenken ofwel door zelf een partij uit de grond te stampen, ofwel door Hugo Coveliers te vervoegen op diens VLOTT. Aansluiten bij het Vlaams Belang sluit Dedecker zelf uit, al begrijp ik eerlijk gezegd niet goed waarom hij geen rol zou kunnen spelen naast bijvoorbeeld een Freddy van Gaever of een Bruno Valkeniers. Zouden dat in zijn ogen soms links-liberalen zijn? Zijn openlijk geventileerde republikeinse standpunten sluiten in ieder geval naadloos aan bij het programma van het Vlaams Belang, en volgens de peilingen zou het publiek van het Vlaams Belang in het algemeen wel pap lusten van het discours dat Dedecker gewoonlijk gebruikt. Misschien moet Frank Vanhecke wel blij zijn dat hij geen gevaarlijke tegenkandidaat voor de post van partijvoorzitter hoeft te vrezen…
Jean-Marie Dedecker zal het dus vooral op eigen kracht moeten doen, en bewijzen wat hij nu werkelijk waard is. Sluit hij zich aan bij VLOTT, is het maar de vraag hoe lang het zal duren eer hij het er met iemand aan de stok zal krijgen. Sluit hij zich niet aan bij VLOTT, dan moet hij zelf een partij op poten zetten die over minder dan een jaar al in één of andere kieskring de kiesdrempel van 5% zal moeten halen. Dat is dus meer dan een kwart van de aanhang van de VLD die hij moet weten weg te halen, of hoopt hij veel kiezers van het Vlaams Belang en/of CD&V-N-VA te kunnen overhalen om voor hem te stemmen? Dat wordt dus drummen aan de Vlaamse rechterzijde, en bij dat vooruitzicht zullen vooral twee personen al stevig in hun handen beginnen wrijven: Johan vande Lanotte uit Oostende en Elio di Rupo uit Bergen. Dat Jean-Marie Dedecker de komende dagen toch maar alles eens grondig doordenkt als hij wil vermijden hun nuttige idioot te worden.
Op de avond van de verkiezingen duurde het bijzonder lang eer de resultaten van Antwerpen bekend raakten, naar verluidt omwille van technische problemen bij het overzenden van de cijfers naar de centrale computer. In Hoboken moesten de stemmen zelfs opnieuw geteld worden. Links en vooral rechts gaan er daarom stemmen op die zeggen dat minstens de indruk werd gewekt dat er geknoeid werd, en Vlaams parlementslid Jurgen Verstrepen gaat minister Marino Keulen zelfs een schriftelijke vraag over het hele zaakje stellen. Ik heb zo mijn bedenkingen bij de «klokkenluiders» die zonder uitzondering beweren dat ze zelf niet geloven dat er fraude zou gepleegd zijn, maar de indruk (perceptie?) is nu eenmaal gewekt, en dus moet het maar onderzocht worden. Zo een beetje als het verhaal van de opname van de maanlanding in een filmstudio dus: geen zinnig mens die durft beweren dat hij erin gelooft, maar aangezien er zoveel over verteld wordt en er op de beelden misschien wel ergens «iets» te zien is komt er toch maar best een onderzoek. Het «tot op het bot» onderbreekt er nog aan.
Nu goed, de verkiezingsfraude in Antwerpen dus. Ik ben er persoonlijk vrij zeker van dat er geen fraude is gepleegd, toch niet daar waar sommigen fraude, of een indruk van mogelijke fraude, menen te kunnen zien. Misschien wel het beste argument is dat je iets niet door een complot hoeft te verklaren wat reeds afdoende verklaard kan worden door incompetentie, en dit geval valt duidelijk in die categorie. Maar er zijn nog meer argumenten die een complottheorie bijzonder onwaarschijnlijk maken. Eén van die argumenten is trouwens precies die vertraging.
Inderdaad, stel dat men wél van plan was geweest de resultaten van Antwerpen te manipuleren. Waarom zou men dan eigenlijk nog de echte resultaten moeten doorsturen naar de centrale computer? Men had ze bij wijze van spreken reeds op zaterdag kunnen overbrengen. De vertraging op zich is dus al een duidelijke indicatie dat er van manipulatie geen sprake was. Een tegenargument zou kunnen zijn dat men alleen maar een klein beetje wou manipuleren, en dus de echte resultaten nodig had. De vraag is dan echter waarom men slechts een klein beetje zou willen manipuleren: dat zou ten eerste geen noemenswaardig effect gehad hebben, en bovendien zou er toch niemand het verschil opgemerkt hebben tussen een kleine en een grote manipulatie. Dan kan men het zich veel gemakkelijker maken door reeds op voorhand de verkiezingsuitslag vast te leggen.
Ook de resultaten van Hoboken pleiten tegen verkiezingsfraude. Sommigen vinden de hertelling van de stemmen verdacht, maar ofwel is de fraude daar mislukt, ofwel zijn de fraudeurs enorme knoeiers geweest. Het resultaat dat in Hoboken uit de bus kwam is inderdaad niet bepaald één om over naar huis te schrijven, tenzij de fraudeurs PvdA'ers zouden geweest zijn.
Een andere zaak is dat als men fraude probeert te plegen, men dat liefst in het geheim doet. Op de avond van de verkiezingen zat zowat geheel Vlaanderen op de resultaten te wachten, en dat is niet het moment om dingen proberen te doen die het daglicht niet verdragen. Dan is het veel veiliger om op voorhand bijvoorbeeld de steminstallaties te manipuleren of de juiste bestanden op de juiste plaats te zetten, zodat op de avond zelf alles van een leien dakje kan lopen en niemand in de gaten heeft dat er geknoeid werd. Zo zou ik het toch doen. De meeste illusionisten trouwens ook, is mijn indruk.
Een ander argument dat opduikt is dat de uitslag van de verkiezingen in Antwerpen niet overeenkomt met wat de peilingen voorspeld hadden. Wel, het zou niet de eerste keer zijn dat de peilers ernaast zouden zitten – hoeveel zwarte zondagen kwamen eigenlijk zoals verwacht? Ik kan daarom geen reden bedenken waarom deze keer het onverwachte element niet eens in het nadeel van het Vlaams Belang en het voordeel van sp.a/SPIRIT zou kunnen spelen. Bovendien, net zoals de uitslag in Hoboken is die voor heel Antwerpen niet het soort uitslag dat je zou verwachten als er werkelijk met de resultaten geknoeid was geweest. Het Vlaams Belang zou dan bijvoorbeeld niet een half procent groeien, maar duidelijk achteruit gaan. Bovendien zouden sp.a/SPIRIT dan hun coalitiegenoten niet «kannibaliseren», zoals Filip Dewinter het uitdrukte. Had Patrick Janssens op voorhand zelf een resultaat kunnen kiezen, zou hij er waarschijnlijk wel voor gezorgd hebben dat het voor iedereen duidelijk zou zijn dat hij stemmen bij het Vlaams Belang weggehaald had, en niet bij zijn coalitiegenoten. Dat laatste leverde hem immers alleen maar problemen op.
Mijn conclusie is dan ook dat het eerder onwaarschijnlijk is dat er in Antwerpen verkiezingsfraude is gepleegd, en zeker niet bij de verzending van de gegevens vanuit Antwerpen naar de centrale computer. Had men fraude gepleegd, zou de uitslag er waarschijnlijk anders uitgezien hebben, en zou men ongetwijfeld een ander ogenblik gekozen hebben dan wanneer half Vlaanderen via de TV mee volgt. Als er al een onderzoek zal komen, zal dat onderzoek waarschijnlijk niet meer opleveren dan de onregelmatigheden die men altijd kan verwachten wanneer men verkiezingen organiseert, plus de incompetentie die de eenvoudigste verklaring voor de vertragingen oplevert. Veel meer dan een onnodige verspilling van belastinggeld wordt dat dus niet.
De verkiezingen van 8 oktober gaven een eerder onverwacht resultaat, en sommige peilers zaten er dan ook een heel stuk naast. Vooral De Stemmenkampioen moest het daarom ontgelden bij sommige commentatoren, maar helemaal intellectueel eerlijk zijn de critici niet, en in sommige gevallen lijkt het er sterk op dat er nogal wat rancune meespeelt. Walter Pauli gaf al onmiddellijk na de verkiezingen het startschot, en veegde in een commentaarstuk De Stemmenkampioen eens goed de mantel uit. Hij vergat alleen één ding: zijn eigen krant werkt mee aan de driemaandelijkse peiling van La Libre Belgique, en alles wel beschouwd deed die peiling het niet veel beter dan die van De Stemmenkampioenals we ze vergelijken met de resultaten van de provincieraadsverkiezingen. Eigenlijk komt die peiling zelfs maar gelijk uit met de uitslag van 13 juni 2004 als voorspelling voor 8 oktober 2006, dus niet bepaald een resultaat om over naar huis te schrijven. Het wordt interessant om te zien of De Morgen zich nu zal terugtrekken uit die samenwerking met La Libre Belgique, of dat de kritiek alleen maar voor andermans peilingen van toepassing was.
Enkele dagen later was het de beurt aan Bart Brinckman in De Standaard naar aanleiding van de perikelen rond Jean-Marie Dedecker. Had De Stemmenkampioen Jean-Marie Dedecker niet maandenlang uitgeroepen tot stemmenkampioen van de VLD, en bleek dat toch wel niet sterk tegen te vallen bij de gemeenteraadsverkiezingen in Oostende zeker! Raak opgemerkt van Bart Brinckman, maar hij vergeet wel te vermelden dat in juni nog de eigen peiling van De Standaard/VRT Jean-Marie Dedecker een populariteit van 31% toemeet, zeg maar evenveel als bij De Stemmenkampioen dus. Ook hier ben ik benieuwd of De Standaard/VRT in november nog een pop-poll zal brengen. In zijn plaats had ik toch even nagekeken wat de eigen polls de laatste maanden over Jean-Marie Dedecker verteld hebben voor ik met scherp zou beginnen schieten op De Stemmenkampioen, maar ik ben dan ook geen journalist.
En daarna was het de beurt aan Karel de Gucht, in een vrije tribune in De Morgen. Hij neemt om de beurt zowat alle peilingen in Vlaanderen op de korrel. Waar hij in ieder geval een punt heeft is dat de berichtgeving over de peilingen in de Vlaanderen sterk te wensen overlaat. Wanneer je de besprekingen leest vraag je je soms af hoe sommige journalisten zich ooit door de wiskundelessen van de basisschool hebben kunnen werken. Maar ook hij lijkt sterk gebrand op De Stemmenkampioen, maar het voorbeeld bij uitstek waarbij De Stemmenkampioen in de mist ging, de lokale peiling in Antwerpen, heeft een tegenhanger in de peiling van Gazet van Antwerpen/VRT, die evenzeer in de mist ging. Een klassieke peiling is dan blijkbaar toch geen garantie voor «correcte» peiling, en daarmee zakt meteen ook een groot deel van de argumentatie van Karel de Gucht tegen De Stemmenkampioen in mekaar.
Blijft nog over het argument dat alle drie de heren critici gemeen hebben: er zouden in Vlaanderen te veel opiniepeilingen uitgevoerd worden. Kan zijn, zeker voor iemand die nooit vanonder de schaduw van de eigen kerktoren (of het logegebouw) is weggeraakt, maar het volstaat even over de grens naar Nederland te kijken om te beseffen hoe peiling-arm Vlaanderen wel is. Daar moeten er geen vier kranten en TV-zenders de handen in mekaar slaan om god betere het om de drie maanden een schamele peiling af te leveren! Daar wordt een peiling niet twee maanden uitgesteld omdat zowel een lokale als een nationale peiling in dezelfde maand te veel geld kost, ook al wordt die kost gedragen door een krant en een TV-zender samen. Wie probeert men hier dus feitelijk voor de aap te houden?
Het probleem in Vlaanderen is namelijk helemaal niet dat er te veel opiniepeilingen worden georganiseerd, maar juist te weinig. De normale situatie zou zijn dat zowel De Standaard, De Morgen, de Gazet van Antwerpen, Het Laatste Nieuws, VTM en VRT ieder apart elke maand een nationale opiniepeiling zouden brengen, en graag ook elke maand een lokale Antwerpse opiniepeiling. Zo gaat het er in beschaafde landen toch aan toe. Het zou meteen ook verhinderen dat één van hen op het idee zou komen de eigen opiniepeilingen te «verbeteren», om de eenvoudige reden dat het bedrog nogal snel aan het licht zou komen. Bovendien zou het ook gedaan zijn met het lastig vallen van redacties om peilingen uit te stellen of over te doen wanneer de resultaten niet naar de zin van één of ander politicus (m/v) zijn, want dat zou gewoonweg onhoudbaar zijn, als het al doenbaar zou zijn.
Wanneer zeven peilers elke maand een nieuwe peiling zouden brengen, betekent dat op jaarbasis een kleine tachtig peilingen. Vandaag zitten we nog niet eens aan een dozijn peilingen per jaar, en dat heeft ook zijn gevolgen voor de kwaliteit van die peilingen. Stel immers dat een bepaalde partij een aanhang heeft van rond de twintig procent, en plots registreert een peiling een aanhang van 25%. In de situatie van vandaag betekent dit dat Vlaanderen zich een maand of zelfs langer suf kan piekeren over de vraag wat daarvan wel de oorzaak zou kunnen zijn. In andere landen wordt echter al in de loop van de week duidelijk of eenzelfde trend zich voordoet bij andere peilers, en in welke graad, dan wel of er misschien gewoon sprake was van een toevallige omstandigheid in de populatie van die ene peiler, of eventueel zelfs een fout. Dit probleem kan trouwens concreet toegepast worden op de twee Antwerpse peilingen: was de onderschatting van sp.a tweemaal toeval, of is er iets fundamenteels aan de hand (bijvoorbeeld dat immigranten niet of moeilijk te bereiken zijn in peilingen en tegelijkertijd massaal sp.a gestemd hebben)?
De situatie van vandaag kan misschien nog het best samengevat worden als een oligopolie (en dan zou bij liberaal Karel de Gucht eigenlijk al een belletje moeten gaan rinkelen), want slechts drie-vier acteurs beheersen de «markt» van de politieke opiniepeilingen in Vlaanderen. Bovendien komen de peilingen zo zelden dat zij telkens als een soort van een uitspraak van het orakel van Delphi behandeld worden, waarbij minstens de voorzitters van alle partijen om hun mening gevraagd moeten worden. Die reacties zijn trouwens gewoonlijk niet meer dan variaties op de thema's dat de respectievelijke voorzitters niet geloven in peilingen, dat de peiling bevestigt wat zij al maanden weten, en/of dat alleen de ultieme opiniepeiling, de verkiezingsuitslag, voor hen van tel is. Komen de peilingen aan een hogere frequentie, dan zou het hele circus rond zo'n peiling onnodig worden, waardoor de berichtgeving misschien ook wat zakelijker zou kunnen worden. En daarmee hopelijk ook van betere kwaliteit.
Walter Pauli, Bart Brinckman en Karel de Gucht vergissen zich dus fundamenteel wanneer zij vinden dat er in Vlaanderen te veel peilingen uitgevoerd worden, en er zelfs voor pleiten dat hun aantal en frequentie begrensd zou worden. Dat laatste is overigens een zeer opmerkelijk pleidooi, komende van twee journalisten: zij wensen blijkbaar minder informatie en minder berichtgeving! Voor een liberaal politicus is het dan weer merkwaardig dat hij lijkt te pleiten voor een verstrakking van een oligopolie, en tegen het laten spelen van de vrije markt. Lezers, en bijgevolg ook nieuwsredacties, zijn niet geïnteresseerd in slechte peilingen, en op de «Dag des Oordeels», de zondag van de verkiezingen, wordt genadeloos van elke peiling de rekening gemaakt. Een reden te meer trouwens om peilers toe te laten tot op de laatste dag voor de verkiezingen te blijven peilen en vooral hun resultaten te publiceren: het maakt het voor de lezers alleen maar gemakkelijker het kaf van het koren te scheiden.
De democratische partijen hebben een probleempje in Hoboken: Vlaams Belang en PvdA hebben er samen in de districtsraad een meerderheid van de zetels behaald, en om een meerderheid te vormen is het dus kiezen tussen de pest of de cholera. CD&V, sp.a en SPIRIT lijken er weinig problemen van te maken om in bed te kruipen met een openlijk communistische partij. De VLD aarzelt, maar de N-VA denkt het ei van Columbus gevonden te hebben: de «constructieve oppositie». Ik vraag mij af of partijvoorzitter Bart de Wever misschien de mosterd is gaan halen bij Bill «I did not have sexual relations with that woman» Clinton. De N-VA wil niet in een coalitie stappen waar ook de PvdA deel van uitmaakt, maar een «constructieve oppositie», waarbij ze vanuit de oppositie een minderheidscoalitie steunt zou wel een mogelijkheid zijn. Als we het op de oppositiesofa doen met een constructief condoompje aan, zijn we niet met mekaar naar bed geweest. Enfin, letterlijk toch niet. Of de kiezer mee in die redenering zal willen stappen is een andere zaak. Een oud Chinees spreekwoord zegt «gepakt is gepakt», en in Antwerpen zegt men dan weer «met alle Chinezen maar niet met den dezen», en ik hoop dan ook dat Bart de Wever niet denkt dat die kiezer niet in de gaten zal hebben dat hij hoe dan ook zijn maagdelijkheid zal verliezen.
Hoe het probleem dan wel oplossen? De N-VA (en met haar ook de andere democratische partijen trouwens) laat in Hoboken een gouden kans liggen om het ondemocratische karakter van het Vlaams Belang eens en voor goed aan te tonen. Voor de PvdA hoeft dat niet: de partij is immers openlijk communistisch, en hoewel zij zichzelf wel democratisch noemt, is het duidelijk dat dit in de volksdemocratische zin begrepen moet worden. In hun programma hemelen zij bijvoorbeeld de DDR op; naar een equivalent daarvan in het programma van het Vlaams Belang is het lang zoeken, als er al één is. Het Vlaams Belang blijft zichzelf zelfs hardnekkig democratisch noemen. Men zou daarom dit probleem te baat kunnen nemen door in een district, dat al bij al slechts weinig bevoegdheden heeft, het Vlaams Belang eens aan de macht te laten komen, als er dan toch een minderheid constructief gesteund moet worden.
Er zijn dan twee dingen mogelijk: ten eerste dat het Vlaams Belang aantoont dat wat hun tegenstrevers al jaren dogmatisch verkondigen dan toch waar is, namelijk dat zij incompetente fascisten zijn waar geen land mee te bezeilen valt. Als dat dan toch aangetoond moet worden, dan liever in een district waar veertig procent van de bevolking voor die partij gestemd heeft. Die veertig procent zullen bij een volgende gelegenheid dan wel twee keer nadenken voor zij nog eens hetzelfde bolletje aanstippen op hun stembiljet.
Dat eerste scenario, waarbij zowat alles in de soep zou draaien in Hoboken, is merkwaardig genoeg nog het beste scenario. Het slechtste scenario, de absolute nachtmerrie, zou immers zijn dat het Vlaams Belang Hoboken behoorlijk zou besturen. Stel je dat even voor: al die jaren heeft men het cordon sanitaire gepredikt, en dan blijkt dat het allemaal een maat voor niets was. Dat het toch niet stuk voor stuk fascisten in maatpak waren. Dat er zelfs hier en daar een competent persoon tussenzit. Dat er, horresco referens, zelfs mee samengewerkt zou kunnen worden, ook op andere niveaus. Neen, dit moet blijkbaar absoluut vermeden worden. Daarom dat de «constructieve oppositie» wel voor de communistische PvdA kan, maar niet voor het Vlaams Belang.
«Op uw veertigste nog steeds maagd zijn, is redelijk zielig,» wierp Bart de Wever Filip Dewinter ooit in een dubbelinterview voor de voeten. Best mogelijk, maar die veertiger is volgens mij lang niet zo zielig als de vrouw die zich net op de sofa heeft laten pakken, maar verder niet gezegd wil hebben dat zij met iemand «naar bed» is geweest, laat staan dat aan haar kuisheid getwijfeld zou worden.
Mohamed El Azzouzi is een bezig baasje die misschien veel op zijn kerfstok heeft, maar zeker niet van luiheid verdacht kan worden. Hoewel hij zijn penitentiair verlof eigenhandig verlengde met uiteindelijk niet zo heel veel dagen, heeft hij in die tijd niet bepaald stilgezeten. Zelfs een poging tot ontvoering van zijn eigen zus heeft hij ondernomen. Maar er is wel iets eigenaardigs aan de hand met die ontvoering. Het krantenartikel geeft als reden voor de ontvoering het volgende op: Het meisje zou zich niet voldoende geschikt hebben naar de familiale tradities en de gangster had op eigen houtje beslist dat hij haar tot de orde moest roepen.
Een veroordeeld crimineel, in de pers –terecht– omschreven als een harde gangster, vindt dus blijkbaar van zichzelf dat hij, ondanks zijn eigen levenswandel, het recht heeft zijn zus tot de orde te roepen omdat zij zich niet correct zou gedragen. Wat zou die zus mispeuterd kunnen hebben? Dat ze zich alleen maar met kleine criminaliteit bezig heeft gehouden? Dat ze niet, zoals haar andere broer Abdelghani El Azzouzi Noorwegen eens goed op stelten heeft kunnen zetten door een ontsnapping daar? (Dagenlang stond inde Noorse pers dat een «Belg» ontsnapt was.) Van familiale tradities gesproken, niet waar… Maar het wordt nog merkwaardiger, want wat staat er even verder in het artikel over Mohamed zelf? De 26-jarige zwangere vriendin van El Azzouzi is gisteren wel aangehouden.
Inderdaad, daar staat wel degelijk «zwanger», en ook «vriendin», en niet «echtgenote». En het is hun eerste kindje niet, blijkt uit een ander artikel: de jonge vrouw – die zwanger is en al een kindje van twee jaar heeft, waarvan El Azzouzi de vader is –
Ik vraag me werkelijk af welke excuses El Azzouzi naar voor kan halen om te vertellen waarom hij niet met zijn «vriendin» getrouwd is. Te druk bezig geweest met zijn «carrière» om even bij de burgerlijke stand te kunnen binnen springen om één en ander ook wettelijk te regelen? Aan een gebrek aan penitentiaire verloven kan het toch niet gelegen hebben, me dunkt. Maar als Mohamed El Azzouzi zelf met een «vriendin» rondloopt met een kleine op de arm en een tweede op komst, dan opnieuw, wat zou zijn zus dan wel mispeuterd kunnen hebben dat hij de gepaste man is om haar tot de orde te roepen? Merkwaardig toch hoe iemand die met een hele lading balken in zijn ogen rondloopt meent de splinter uit het oog van zijn zus te kunnen en moeten halen.
