Vlaams imagobouwen

Het is weer zover: de Franstaligen zijn er opnieuw in geslaagd één of andere Europese commissie naar Vlaanderen te sturen om een slecht rapport te laten opmaken. En opnieuw schiet de Vlaamse Regering veel te laat in actie, maar, opgelet, nu het kalf reeds verdronken is gaan ze wel een lange brief schrijven. En een initiatief nemen om het imago van Vlaanderen in het buitenland wat op te vijzelen. Zo lang het met dat laatste niet echt menens is, zal dat echter boter aan de galg blijven.

Het Congres van Lokale en Regionale Overheden in Europa moet wel een onmetelijk belangrijk orgaan zijn als tot verleden week bijna niemand –letterlijk!– in Vlaanderen iets van het bestaan ervan afwist. Dat een commissie van dat congres Vlaanderen slechte punten geeft is uiteraard niet leuk, en wanneer het breed uitgesmeerd wordt in de Europese pers al helemaal niet, maar het belang ervan mag misschien toch wel tot de ware proporties gereduceerd worden. Is het de eerste keer in de geschiedenis dat een commissie van dat congres aan een land of een regio een slecht rapport uitdeelt, of zou het kunnen dat zulke rapporten van nul of generlei tel zijn? Ik ben geneigd eerder het laatste te denken.

Het enige vervelende aan het rapport is dus dat het breed uitgesmeerd werd in de pers – niet alleen de Vlaamse en de Waalse, maar in heel Europa. En dat is toch een merkwaardige zaak. Het volstaat immers om even in het archief van de organisatie te duiken om er allerlei andere rapporten over problemen in andere landen op te vissen waar de pers in België, zowel de Vlaamse als de Waalse, nog met geen woord over gerept heeft, en dat waarschijnlijk ook nooit zal doen. Hoe het dan komt dat dit bezoek en het rapport dat de commissie zal afleveren vlotjes in de Europese media terecht kan komen kan alleen maar een groot raadsel zijn, want ik zou er niet durven van dromen de Franstaligen ervan te beschuldigen een kant-en-klare persmededeling op grote schaal uitgestuurd te hebben.

Want als we één ding mogen uitsluiten, dan toch wel dat de Franstaligen niet absoluut loyaal zouden zijn aan de Belgische federatie, zeg maar de Bundestreu waar ze het amper een week geleden zelf nog zo druk over hadden. De Vlamingen moesten toen maar eens het bewijs afleveren dat ze het einde van België niet nastreefden. Franstaligen hoeven dat bewijs van Bundestreu natuurlijk niet te leveren, nooit ofte nimmer, ook al hebben ze de Vlamingen er deze week weer maar eens mooi ingelapt.

Over Franstaligen gesproken, het is toch op z'n minst merkwaardig te noemen dat de voorzitter van de commissie een… Fransman was! (En hoe sommige «Noord-Belgische» kranten die Fransman graag omschreven als een «Bretoen» terwijl ze anders nog liever dood zouden vallen dan zichzelf Vlaams te moeten noemen.) Stel het je even voor: drie Duitstalige burgemeesters ergens in de Elzas overtreden herhaaldelijk de Franse taalwetten en raken daarom niet benoemd door de Franse Minister van Binnenlandse Zaken, er wordt een commissie opgesteld om de zaak eens van naderbij te onderzoeken, en de voorzitter van de commissie blijkt dan een Duitser te zijn. Pardon, een Beierse burgemeester. Je ziet van hier dat die commissie in Frankrijk nog maar voet aan de grond zou kunnen zetten, laat staan dat die commissie als onderdeel van haar opdracht eerst even zou kunnen gaan vergaderen met de Minister-President van Baden-Württemberg, net over de grens. Marino Keulen daarentegen geeft sterk de indruk al blij te zijn dat hij door de commissie waardig genoeg bevonden werd om ook zijn uitleg over het dossier te mogen doen. «Ik ga er alles aan doen om een negatief rapport te vermijden,» liet Marino Keulen op voorhand optekenen. Het zou er eigenlijk nog aan ontbroken hebben ook.

En daar ligt eigenlijk een groot deel van het probleem: wat doet Marino Keulen eigenlijk als Vlaams Minister van Binnenlands Bestuur? Wil hij écht de Vlaamse belangen verdedigen als lid van de Vlaamse Regering, of kan hij de drie burgemeesters nu eenmaal niet benoemen omdat hij de regeltjes wil volgen? Op voorhand in de Vlaamse pers verklaren dat je heel flink je best zal doen tijdens de vergadering met de commissie kost niets, maar die commissieleden op voorhand al goed bewerken, en misschien meer nog de internationale journalisten die in Brussel werken, dat vraagt inzet en vooral ook wilskracht natuurlijk. En als er dan achteraf een slecht rapport uit de bus komt dat in alle Europese media flink verspreid wordt, helpt het niet meer nog een lange brief naar het congres te schrijven. Ten eerste zal geen kat over die brief een artikel schrijven in de Europese media, en ten tweede zal die brief bij de congresleden in het beste geval niet compleet pathetisch overkomen. Dat pas in díe brief –achteraf, nà het slechte rapport dus– een klacht geformuleerd wordt over de samenstelling van die commissie onderstreept eens te meer hoezeer Marino Keulen er geen flauw benul van heeft tegen welke vijand hij het eigenlijk dient op te nemen.

Het plannen van «acties tegen slecht imago» zal dan ook niets uithalen, als er al van veel actie sprake zal zijn. Hoe vaak zijn zo'n acties nu al aangekondigd geweest de afgelopen jaren? Hoe kan Vlaanderen trouwens in de internationale pers een goed imago krijgen, als de internationale journalisten in de meeste gevallen enkel de Franstalige pers lezen, en de enkele uitzonderingen die dan toch Nederlands geleerd hebben en de Vlaamse pers kunnen lezen, daar ook al niet bijster veel positieve informatie over Vlaanderen te lezen krijgen. Lees de artikels over deze commissie in de Vlaamse pers maar na: of de ondertoon dan wel de boventoon verkneukelend is weet ik niet, feit is dat de «Noord-Belgische» journalisten alleen maar met weerzin over de Vlaamse Beweging of de Vlaamse belangen kunnen schrijven, en liefst van al de belgitude willen bejubelen als het even kan. Welke internationale journalist gaat het dan in zijn hoofd halen om nog iets lovends over Vlaanderen te schrijven? «Verbeter de wereld, begin in eigen huis» zou daarom misschien een passend motto zijn voor de Vlaamse voorlichtingsambtenaar die zich met dat Vlaamse imago zal moeten bezighouden.

Ook dikke vissen worden rot

In een interview met de krant De Morgen verplaatst nu ook N-VA-voorzitter Bart de Wever de deadline voor het tweede pakket van de staatshervorming van 15 juli naar (minstens) 30 augustus. Eerder had Yves Leterme in zijn verklaring in de Kamer het belang van 15 juli al gereduceerd van een akkoord over dat tweede pakket tot slechts een nieuwe verklaring.

Waar zijn we eigenlijk mee bezig als Bart de Wever en de N-VA al een semantische discussie willen voeren over wat «15 juli» nu precies is. In mijn kalender valt 15 juli precies tussen 14 en 16 juli, maar in die van Bart de Wever is het blijkbaar mogelijk dat 30 augustus vlak nog ergens tussenin valt, of misschien zelfs op dezelfde dag valt. Trouwens, 30 augustus, wat betekent dat dan precies? Als 15 juli 30 augustus kan zijn, kan 30 augustus dan ook 15 oktober worden? En 15 oktober daarna Sint-Juttemis?

Eerder had Yves Leterme het belang van 15 juli al sterk gereduceerd in zijn verklaring voor de Kamer verleden donderdag. Van een tweede pakket in de staatshervorming was geen sprake meer, alleen nog maar een verklaring erover. Fier als een gieter benadrukte Joëlle Milquet vrijdagmorgen op La Première dat die wending er gekomen was op uitdrukkelijke vraag van de Franstalige partijen. Daarmee bewees Joëlle Milquet twee dingen tegelijkertijd: ten eerste dat er van dat tweede pakket in de staatshervorming niet te vroeg iets verwacht/gevreesd dient te worden, en ten tweede dat zij blijkbaar meer macht heeft over de verklaringen die Yves Leterme aflegt dan omgekeerd. En vergeten we niet dat Yves Leterme eerder al aan zijn eigen achterban had laten weten dat die grote staatshervorming veel kleiner zou zijn dan hij zelf tijdens de verkiezingen nog geëist had. Om het met een beeld te zeggen: volgens Yves Leterme zullen de tien vogels in de lucht in het beste geval maar twee uitgemergelde mussen aan een respirator blijken te zijn, en volgens Joëlle Milquet zullen die op 15 juli nog altijd ergens ver weg in de lucht zweven. Voor Bart de Wever is er trouwens geen probleem als die daar tot 30 augustus blijven zweven.

Echt interessant wordt het wanneer Bart de Wever verklapt welke tactiek er schuilgaat achter het verschuiven van de deadline: «anders laten je tegenstanders je daar toch over struikelen». Volgens hem is het dus een meesterlijke zet om de deadline meer dan twee maanden op voorhand al zo ruim mogelijk te interpreteren, zodat de Franstaligen de N-VA daarover niet zullen kunnen doen struikelen. Zo'n redenering slaat natuurlijk nergens op –want wat is een deadline dan nog?– maar bij een krant als De Morgen gaat het er blijkbaar in als zoete koek. Een beetje journalist zou Bart de Wever voor de voeten gegooid hebben dat als deadlines dan toch nooit gehaald worden, het geen zin heeft ze uit te stellen, omdat de nieuwe deadline evenzeer niet gehaald zou worden, maar blijkbaar wou de krant de N-VA-voorzitter niet overtroeven in Vlaamse rechtlijnigheid.

Want hoe moet deze zet van Bart de Wever in de oren van de Franstaligen klinken? Dat er alvast tot 30 augustus niets aan de hand is. Of beter: tot aan het «zomerreces» dus. Waarop iemand met een slecht karakter –of een Franstalige– zich misschien wel eens zou kunnen beginnen afvragen wat er zou gebeuren als Kamer en Senaat dit jaar nu eens geen zomerreces zouden houden. Dat de Franstaligen het niet in hun hoofd zouden halen om zo'n streek uit te halen? Olivier Maingain kwam wel even na middernacht vertellen dat de agenda van 8 mei op 9 mei niet meer van toepassing was, en, stel je voor, daar werd nog serieus over vergaderd en nagedacht ook! En met een Kamervoorzitter als een Herman van Rompuy weet je al helemaal nooit.

Maar Bart de Wever had nog een tweede boodschap in zijn interview met De Morgen: een onderhandelde oplossing voor de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zou tot nog toe onmogelijk geweest zijn omdat Yves Leterme, hoewel Belgisch Eerste Minister, nog steeds standvastig op zijn Vlaams verkiezingseisen zou staan. Alle geruchten als zou Yves Leterme met voorstellen afgekomen zijn die vervolgens door het Vlaams Kartel afgeschoten werden, zouden dus onzin zijn. Alleen… in hetzelfde interview bevestigt Bart de Wever wel dat hij de laatste weken ermee gedreigd heeft een einde te maken aan het Vlaams Kartel omdat de CD&V tot toegevingen bereid was die voor hem niet door de beugel konden. Waarom dat nodig was als Yves Leterme dan toch zelf nog steeds achter zijn Vlaamse eisen van vóór de verkiezingen staat, is niet helemaal duidelijk. Zou het kunnen dat Bart de Wever hier een leugentje probeert te verkopen aan de eigen achterban? Niet om bestwil, maar om een zoenoffer te brengen aan de CD&V na, inderdaad, die dreiging om het Kartel op te blazen? En ik ben toch niet de enige die gedroomd heeft dat ook die «Vlaamsgezinde» Eerste Minister Yves Leterme al gepleit heeft voor samenvallende verkiezingen, een beschuldiging die hij pakweg een jaar geleden nog zonder twijfel als achterbaks en laag-bij-de-gronds afgewimpeld zou hebben?

Wat moeten we al bij al denken van dit interview? Het is duidelijk dat de N-VA met een enorm probleem zit. Enerzijds is het nu al duidelijk dat er op 15 juli geen akkoord zal zijn over een tweede pakket van de staatshervorming. Men zal al heel tevreden mogen zijn als tegen dan het eerste pakket nog bestaat, en er over het tweede pakket al eens informeel gepraat is. Bovendien wordt het met de dag duidelijker dat Yves Leterme verloren is voor de Vlaamse zaak –la fonction crée l'homme– en iedereen die wil zien, ziet dat ook. Bart de Wever gedraagt zich daarom als een kardinaal die niet gezegd wil hebben dat de paus ziek zou zijn, ook al weet iedereen dat hij op het sterfbed ligt en het nog maar een kwestie van uren of dagen is. De strategie van Bart de Wever is daarom de volgende: op strategische ogenblikken dreigen het kartel op te blazen, waarbij het voor hem absoluut geen nadeel oplevert als dat vrijwel onmiddellijk uitlekt, en verder vooral pappen en nat houden, en hopen dat de achterban niet te ongeduldig wordt. Want dikke vissen die niet snel genoeg in de pan terechtkomen, wordt uiteindelijk ook rot. En hoe dikker die vis, hoe harder de stank natuurlijk. Hopelijk heeft de N-VA al een exitstrategie klaar voor wanneer de stank echt niet meer te dragen zal zijn.

B-H-V: Winnaars en verliezers

De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde stond deze nacht zo'n vijf minuten op de agenda van de Kamer, en werd daarna meteen weer afgevoerd, eerst voor een week, dan deze morgen via een belangenconflict van de COCOF voor minstens 120 dagen. Maar wie zijn de winnaars en de verliezers van dit stukje slecht politiek theater?

Beginnen we aan Vlaamse zijde. Grote winnaar daar is ongetwijfeld Herman van Rompuy, die zijn rol als hoflakei weer eens meesterlijk gespeeld heeft. De manier waarop hij vooral de sp.a in de Kamer voor schut zette zal eind dit jaar bijna zeker in de jaaroverzichten zitten, en reken er maar op dat men ook in Laken zijn optreden opgemerkt zal hebben omdat hij weer eens het vaderland heeft kunnen redden. Of alles wel helemaal kosjer verlopen is, is natuurlijk een heel andere zaak, maar ook al wil hij zich anders altijd graag doen opmerken als één van de grote christelijke ethici in het hedendaagse Vlaanderen, Paris vaut bien une messe, et la Belgique quelques coups d'état light. Tegelijkertijd is hij erin geslaagd om Yves Leterme nog eens diep door het stof te doen kruipen en laten voelen wie er, als puntje bij paaltje komt, de baas is op het communautaire vlak. Dat hij in één moeite door ook zijn eigen partij en kartel ferm tegen de haren streek kan hem daarbij waarschijnlijk geen barst schelen.

Nog een winnaar aan Vlaamse zijde is de Open Vld. Of beter gezegd: die partij is er op korte termijn toch niet slechter van geworden. Hoewel de partij de laatste dagen vuil dubbel spel heeft gespeeld, wordt ze daar in de media niet op aangesproken. In tegendeel zelfs, het lijkt erop dat de Vlaamse media wel pap lusten van de manier waarop de Open Vld gemene zaak maakt met de Franstaligen om het Vlaams Kartel in de tang te nemen. Of het de partij op langere termijn veel stemmen zal opleveren is natuurlijk een heel andere zaak, want deze strategie werkt alleen als de Open Vld zich niet te veel in de kijker werkt, en dat leidt zelden electoraal tot goede zaken. Vraag het maar eens aan Johan vande Lanotte van de sp.a.

Aan Franstalige zijde denkt men ongetwijfeld dat men deze nacht en deze ochtend een grote overwinning geboekt heeft, ook al heeft men het oorspronkelijke doel niet gehaald: zestig dagen uitsparen door de Vlamingen zélf een stemming over de splitsing te laten tegenhouden. Niettemin hebben de Franstaligen op verscheidene punten kunnen scoren. Ten eerste heeft Elio di Rupo Yves Leterme kunnen laten voelen dat hij de federale regering in een mum van tijd compleet lam kan laten leggen. Bovendien kan deze zaak aangegrepen worden om het tweede pakket van de staatshervorming op de lange baan te schuiven – Joëlle Milquet liet al optekenen dat de datum van 15 juli voor haar niet heilig is– of zelfs helemaal af te kunnen gelasten. En zelfs het eerste mini-pakketje, waarover al een akkoord bereikt was, wordt opnieuw in vraag gesteld door de PS. Didier Reynders gaat nog een stap verder, en maakt van de gelegenheid gebruik om de uitbreiding van Brussel of de benoeming van Franstalige burgemeesters in de Rand nog maar eens op tafel te gooien.

Over die heilige datum van 15 juli: het is niet de eerste keer dat de Franstaligen maanden op voorhand verkondigen dat data voor hen niet belangrijk zijn, hen teveel onder druk zetten, of te krap zijn. Door over de einddata te bakkeleien hoeven ze dan als demandeurs de rien aan de eigenlijke onderhandelingen niet eens te beginnen, een strategie die trouwens al meer dan één keer gelukt is. De vraag is alleen maar hoeveel rek er binnen het Vlaams Kartel en in het bijzonder de N-VA nog op zit. Een verder uitstel komt gevaarlijk dicht in de buurt van een variant op mijn «Vooruitblik op 2008», en als de Franstaligen werkelijk het eerste mini-pakketje in vraag blijven stellen, zou het wel eens kunnen dat de datum van 15 juli niet eens gehaald zal worden.

En daarmee zijn we gekomen bij de ultieme vraag: wat zal het effect van de gebeurtenissen van gisteren op langere termijn zijn bij de Vlaamse opinie? Bij de mandatarissen van de CD&V lijkt een verdere radicalisering waarneembaar die aan de controle van de partijtop ontsnapt, maar de positie van Herman van Rompuy bijvoorbeeld wordt voorlopig nog niet in vraag gesteld. Interessanter is echter de vraag of ook de Vlaamse publieke opinie verder radicaliseert, en of dat gevolgen zal hebben voor de verkiezingen van volgend jaar. Kan de Open Vld haar kiezers vasthouden of er zelfs bijwinnen door haar consequente Belgische houding, of zal zij zo zwaar verlies lijden dat ze overvleugeld dreigt te worden door Lijst Dedecker? En quid Vlaams Kartel? Een separatistische meerderheid in het Vlaams Parlement zit er misschien ook voor 2009 nog niet in, maar de volgende federale regeringsonderhandelingen zouden zowel voor de Franstaligen als de Vlamingen wel eens nóg interessanter kunnen worden dan de vorige. En dan hebben we het nog niet over de gezondheid van koning Albert II gehad…

B-H-V en CD&V: Over bedrog en een bedrogen bedrieger

Brussel-Halle-Vilvoorde is alvast wat de CD&V betreft een verhaal dat aan mekaar hangt van bedrog en gebroken beloftes, en een bedrieger die zelf bedrogen wordt. Neem nu de «stille afspraak» met de Franstalige partijen dat er een tweede belangenconflict ingeroepen zou worden: hoe past die afspraak in de verkiezingsbeloftes die de CD&V een jaar geleden maakte? Vandaag zit Eerste Minister Yves Leterme samen met de andere partijen om een oplossing te vinden… niet voor de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, maar om een splitsing uit te stellen.

Waar is de tijd van de «vijf minuten politiek moed»? Het is toch wel bijzonder ironisch te noemen dat uitgerekend de uitvinder van deze one-liner nu samenzit met de Franstalige partijen en daarvoor zelfs halsoverkop uit Parijs moest terugkeren om een nakende stemming over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde af te wenden.

Wat zouden zijn 800.000 kiezers trouwens vinden van de «stille afspraak» die hij amper een maand geleden afsloot om een splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde minstens tot in de zomer te verdagen, zodat hij tot die tijd veilig in de Wetstraat 16 zou kunnen zitten? Hoogstwaarschijnlijk was het nooit de bedoeling dat ook maar één van zijn kiezers ooit die «stille afspraak» te weten zou komen, want zo'n afspraak is diametraal in tegenspraak met de eigen verkiezingsbeloftes. De CD&V beloofde de kiezer niet in de regering stappen zonder een voorafgaande splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, en vandaag blijkt dat de CD&V in werkelijkheid niet in de regering zou gestapt zijn als het arrondissement al na een maand gesplitst zou moeten worden! Enkele jaren geleden, toen de CD&V federaal nog in de oppositie zat, zou men moord en brand geschreeuwd hebben moesten VLD en sp.a zo'n staaltje volksbedrog afgeleverd hebben. Of men vandaag bij de CD&V het meest geïrriteerd is over de Franstalige woordbreuk dan wel dat men als gevolg daarvan misschien wel zijn verkiezingsbelofte zal moeten nakomen is een volledig open vraag.

De CD&V-kat bevindt zich vandaag dus in het nauw, en als er dan toch een regeringscrisis met eventuele nieuwe verkiezingen van moet komen, is het wijs de schuld nu al bij de anderen te leggen, deze keer de Franstaligen dus. Zelfs schandelijke akkoorden waarover men een maand geleden bij hoog en bij laag nog zou gezworen hebben dat ze beneden de waardigheid van een Vlaamse partij als de CD&V zouden geweest zijn kunnen daarbij dienst doen. De argeloze kiezer merkt dan misschien niet op dat het eigenlijke probleem niet de woordbreuk van de Franstaligen van vandaag is, maar de woordbreuk van de CD&V een maand geleden. Er kan vandaag echter alleen maar vastgesteld worden dat de bedrieger bedrogen werd, en dat komt natuurlijk extra hard aan. Zelfs een anders Belgische contra-nationalist als een Herman van Rompuy schijnt vandaag genoeg te hebben van het Franstalige bedrog, en dat wil al wat zeggen.

De CD&V heeft immers vandaag nog maar eens moeten ervaren wat het verschil is tussen «een akkoord» en «un accord». «Een akkoord» blijft namelijk eeuwig en drie dagen geldig, zelfs als de tegenpartij de voorwaarden al honderden keren geschonden heeft en men alleen nog maar met de nadelen van dat akkoord opgescheept zit. De faciliteiten en de taalwetten in Brussel zijn daar het beste voorbeeld van. «Un accord» daarentegen vervalt de dag dat men er netto geen voordeel meer aan heeft –en die dag kan zelfs al vóór de inwerkingtreding van het «accord» vallen– zelfs al heeft men er de duurste eden over gezworen. Op de deelafspraken uit het «accord» die wel nog een voordeel opleveren kan men wel nog steeds aanspraak maken, en dat uiteraard blijvend. Opnieuw, de faciliteiten en de taalwetten in Brussel zijn er het beste voorbeeld van. Het probleem is alleen dat de CD&V dat nog steeds niet schijnt begrepen te hebben, of toch voorwendt dat nog niet begrepen te hebben, al zou het kunnen dat de laatste dagen bij sommigen de ogen toch weer eens zijn opengegaan. Bij hoeveel en hoe blijvend dat zal zijn, valt nog te bezien.

Hoeveel CO2 willen ze eigenlijk in hun atmosfeer?

In het Westen is er een duidelijke consensus in de massamedia dat de aarde op dit ogenblik opwarmt, dat dit tot een ramp zal leiden, en dat de mens grotendeels de schuld draagt voor die ramp. Als de mens echter snel genoeg voldoende maatregelen neemt, kan die ramp nog afgewend of alleszins gedempt worden, wat impliceert dat de mens de atmosfeer en de globale temperatuur actief kan beïnvloeden. Een fundamentele vraag waar ik nog nergens een expliciet antwoord op gelezen heb is dan: wat is eigenlijk de gewenste globale temperatuur en de gewenste hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer?

Voor alle duidelijkheid: op de vragen óf de aarde opwarmt, in hoeverre dat een ramp is, en in welke graad de mens daarvoor verantwoordelijk is, wil ik me in dit artikel niet uitspreken. Wat ik wil aantonen is dat als het klimaat inderdaad maakbaar is, een stelling die impliciet in de boodschap van organisaties als het IPCC en mensen als Al Gore vervat zit, er een fundamentele vraag bestaat waar de meeste milieudoemdenkers niet of amper aan willen raken.

Is het klimaat maakbaar? Het Kyoto-protocol en in het bijzonder de daaruit voortvloeiende handel in CO₂-quota suggereert het alvast: een verhoging van de hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer leidt tot een stijging van de temperatuur op aarde, een reductie tot een daling. Het Kyoto-protocol heeft als doelstelling de uitstoot van broeikasgassen te reduceren ten opzichte van het niveau van 1990, maar verder in de toekomst zou men zich doelstellingen kunnen voorstellen die het hebben over een reductie van de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer. Voorlopig is een «negatieve CO₂-uitstoot» technologisch nog niet haalbaar, zeker niet op grote schaal, maar dit hoeft op termijn niet zo te blijven. CO₂ of andere broeikasgassen uit de atmosfeer halen lijkt op dit ogenblik misschien wel science fiction, maar onderzoek is volop aan de gang en de eerste, werkende prototypes werden reeds afgeleverd, soms zelfs als bijproduct van andere chemische processen.

Indien op termijn een reductie van de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer mogelijk wordt, dringt de vraag zich op wat de gewenst hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer dan wel zou zijn. Zoals reeds eerder vermeld, het Kyoto-protocol geeft geen antwoord op die vraag omdat het slechts een doelstelling op korte termijn nastreeft die alleen maar iets zegt over de uitstoot. Ook de ambitieuze doelstellingen van de EU zeggen niets over de absolute hoeveelheden broeikasgassen in de atmosfeer en hebben het alleen over een reductie van de uitstoot. En frontfiguren als een Al Gore schijnen het veel te druk te hebben met het schilderen van steeds extremere rampenscenario's om toch maar in het nieuws te blijven, in plaats van eens wat interessant denkwerk te produceren. Eén ding lijkt echter zeker: vandaag reeds is de temperatuur te hoog, ergo ligt de ideale temperatuur een stuk lager. De vraag is dan alleen nog: hoeveel lager?

Óf de temperatuur vandaag werkelijk al te hoog is, is trouwens op zich al een gewaagde stelling. Lokaal in de evenaarsgebieden bekeken is dit misschien niet moeilijk om te aanvaarden, maar landen als Canada en Rusland hebben waarschijnlijk meer belang bij een verdere stijging van de lokale temperatuur, en dus ook de globale temperatuur, dan een daling ervan. Een ontsluiting van het poolgebied zodat een verdere ontginning ervan (olie!) mogelijk wordt is één onmiskenbaar voordeel van een hogere temperatuur, een ander is de uitbreiding van het beschikbare landbouwareaal. Anderzijds, als de temperatuur inderdaad te hoog is, moet ze dan teruggebracht worden naar het niveau van, bijvoorbeeld, 1990, of willen we nog verder terug in de tijd: 1900, 1500 («kleine ijstijd»), of zelfs 10.000 v.Chr. (Jonge Dryas, ook bekend als «The Big Freeze»)?

De maakbaarheid van het klimaat leidt dus tot een aantal interessante vragen met allerlei geo-politieke en ethische aspecten. Mogen noordelijke landen als Canada en Rusland bewust de globale temperatuur opdrijven als dat economisch in hun voordeel zou zijn? Het Kyoto-protocol zegt impliciet van niet. Mogen echter de Afrikaanse landen, of misschien iets realistischer landen als Australië en Brazilië bewust de globale temperatuur met ettelijke graden doen zinken, met gletsjers over half Europa als gevolg, als hen dat economisch beter uitkomt? Of mag Europa zich daar dan tegen verzetten, ook als zo'n temperatuurdaling globaal bekeken voordeliger zou zijn dan bijvoorbeeld een status quo of slechts een lichte daling? Misschien moest iemand daar maar eens een film over maken…

B-H-V: Herhaalt de geschiedenis zich? (2)

Enkele dagen geleden stelde ik de eerder retorische vraag of de geschiedenis zich zou herhalen – vandaag kan daar zonder meer bevestigend op geantwoord worden. Nadat de Franstaligen hun vertragingsmanoevres stopzetten door aan te kondigen geen nieuw belangenconflict meer in te dienen, zorgen de Vlamingen nu zelf voor de vertragingen, met de CD&V in de hoofdrol. Ondertussen raakte een «politicoloog» al de morele trappers kwijt in zijn ijver het aan de gang zijnde spektakel te «nuanceren».

Aan het opschorten van de plenaire vergadering van de Kamer wil ik eigenlijk geen woorden vuil maken, anders dan dat het misschien nog wel het beste illustreert hoe sommige politici deze kwestie nog het liefst van al zouden willen oplossen: een afschaffing van de verkiezingen. Gedaan met kieskringen, en dus ook met ongrondwettelijke kieskringen. Meer dan één commentator en politicus heeft er zich de laatste maanden trouwens al ferm over beklaagd dat al die verkiezingen toch alleen maar ellende met zich meebrengen, dus waarom niet meteen het basisprobleem aanpakken?

Interessanter is te zien hoe een «politicoloog» als een Carl Devos –voor wie het al vergeten was, lid van die beruchte Pavia-groep die een federale kieskring wil invoeren– volledig de trappers kwijtraakt in zijn poging de kleine staatsgreep van vandaag goed te praten. Een eerste keer trapt hij er ferm naast door te stellen dat het uitstel van de plenaire vergadering niet zo gewichtig is omdat er vóór het heropduiken van het dossier-B-H-V voor deze week ook al sprake was van een uitstel. Alsof een handeling goedgepraat kan worden door gewoon even het eigenlijke motief te vervangen door een ander motief. Of moeten we soms denken dat een koe doodmartelen en laten rotten in de wei omdat haar geloei ons verveelt helemaal niet problematisch is omdat we er eerder al eens aan gedacht hebben haar misschien te slachten voor haar vlees? In plaats van het publiek correct te informeren en de handelingen van de politici kritisch te blichten, verkoopt Carl Devos liever klinkklare onzin, om het geen régimepropaganda te moeten noemen.

Het andere punt waarover Carl Devos met spek schiet is de «rijpheid» van het dossier. Volgens hem zou het hele zaakje immers best nog met een jaartje uitgesteld worden. Scherp gezien van de «politicoloog», maar als hij dat nu eens onmiddellijk in 2004 had gezegd –of meer dan veertig jaar geleden–, dan hadden we vandaag niet met zulke onmogelijke deadlines als Kerstmis 2007, Pasen 2008 of 15 juli 2008 gezeten. Toch jammer dat onze domme Vlaamse politici telkens weer zichzelf lelijk in de gracht rijden door de grondwet «onverwijld» (lees: in de loop van amper vier korte jaartjes) toegepast te willen zien, in plaats van orakels als een Carl Devos raad te plagen zodat het dossier rustig kan «uitrijpen».

En ondertussen duiken al de specialisten op die er zich over beklagen dat de Vlaamse politici zich met pietluttigheden bezighouden in plaats van serieus werk af te leveren –Franstaligen die ermee dreigen de regering te laten vallen omwille van diezelfde pietluttigheid zijn blijkbaar wél serieus bezig– of zelfs voorspellen dat de Vlaamse meerderheid in de Kamer door de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde goed te keuren als bij toverslag plots een terugkeer naar de arrondissementele kieskringen voorgeschoteld zullen krijgen. Hoe een Franstalige minderheid dat dan wel zal kunnen afdwingen via een noodregering is mij volledig een raadsel, en waarom de Vlaamse partijen hun medewerking zouden verlenen aan de organisatie van verkiezingen met arrondissementele kieskringen is mij een nog groter raadsel. Tenzij ze natuurlijk collectief electoraal harakiri zouden willen plegen ten voordele van Vlaams Belang en Lijst Dedecker.

B-H-V en de januskop van de CD&V

«Wie gelooft die mensen nog?» Deze vraag is vandaag actueler dan ooit, maar dit verschil dat ze nu van toepassing is op de CD&V. In de Vlaamse media laat een Servais Verherstraeten eerst nog uitschijnen dat hij zo snel mogelijk een stemming in de Kamer over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde voorstaat, een dag later gaat Yves Leterme met de Franstaligen «overleg plegen» over de zaak, en nog een dag later laat Hugo Vandenberghe in het RTBf-programma Mise au Point uitschijnen dat de partij een nieuw belangenconflict wenst.

Het kan natuurlijk één groot misverstand zijn dat Hugo Vandenberghe deze middag een nieuw Franstalig belangenconflict vroeg om een stemming in de Kamer opnieuw enkele maanden te kunnen uitstellen, maar dat is dan wel een misverstand waar heel de Franstalige politieke kaste, journalisten inbegrepen, is ingetrapt. De krant Le Soir schrijft bijvoorbeeld dat «il n'a pas demandé expressis verbis le vote d'une nouvelle motion en conflit d'intérêts mais il a rappelé très clairement que l'accord politique au sein du groupe Octopus avait été conclu dans le cadre d'un scénario qui voulait que les partis francophones enclenchent la cascade de conflit d'intérêts à leur disposition.» Blijkbaar ging de CD&V ervan uit dat ze een afspraak met de Franstalige partijen hadden om de belangenconflicten aan mekaar te blijven rijgen. Interessante vraag: was de N-VA van die afspraak op de hoogte? Hoe dit rijmt met de beruchte «vijf minuten politiek moed» en «onverwijld» zijn twee andere vragen, om nog niet te vragen naar de mening van zo'n 800.000 Vlaamse kiezers over deze gang van zaken…

Nog iemand die lelijk in het misverstand van Hugo Vandenberghe getrapt is, is Isabelle Durant van Ecolo. Zij begrijpt niet waarom de Franstaligen al een nieuwe belangenconflict zouden moeten inroepen, aangezien ze toch een afspraak met de Vlamingen hebben dat er niets gebeurt vóór 15 juli. Zij drukt het daarbij plastisch uit: «Pourquoi ouvrir son parapluie quand il ne pleut pas ?». Ze bevestigt hiermee in ieder geval mijn analyse van gisteren dat de Franstaligen er op dit ogenblik geen enkel belang meer bij hebben een nieuw belangenconflict in te roepen om het hachje van Yves Leterme, zijn CD&V en zijn federale regering te redden. Meer zelfs, elk belangenconflict dat ze nu kunnen opsparen voor later zou wel eens goud waard kunnen zijn, en kan een splitsing misschien zelfs over de volgende federale verkiezingen tillen. (Of die dan ongrondwettelijk zouden zijn of niet is daarbij hun probleem niet, wel dat van de Vlaamse partijen.)

Tot slot vermelden we nog iemand die een rake analyse maakte in Mise au Point, Bruno Tobback, die vaststelde dat de Franstalige partijen er meesterlijk in geslaagd waren de CD&V in een moeilijke hoek te drijven, zeker wat hun relatie met kartelpartner N-VA betreft. Als de Franstalige partijen slim zijn en willen, kunnen ze die spanning zelfs nog verder opdrijven door alsnog een motie voor een belangenconflict in te dienen, maar dan in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement, met net genoeg onthoudingen zodat CD&V de beslissende stem zou moeten leveren.

Wat de jongste dagen geleerd hebben is dat er een hemelsbreed verschil bestaat tussen de strategische en tactische capaciteiten van de Franstalige en de Vlaamse partijen. Aan Franstalige zijde is men ertoe in staat om over de grenzen van drie verschillend samengestelde regeringen en opposities heen een lange-termijnstrategie uit te werken en in de praktijk om te zetten, om de gemeenschappelijke Franstalige belangen te verdedigen. Aan Vlaamse zijde geldt echter een «ieder voor zich»-mentaliteit waarbij men bereid is desnoods zelfs moeder en kinderen tegelijkertijd te verkopen voor een bord linzensoep om de dag van morgen te kunnen halen. Kan men bij het aanschouwen van dit alles de Franstaligen dan ongelijk geven wanneer zij spotten met dit Vlaamse zootje ongeregeld en er gebruik van maken om hun belangen maximaal te beschermen?

B-H-V: Herhaalt de geschiedenis zich?

Na de beslissing van de voorzitters van de Franstalige partijen om geen nieuw belangenconflict meer in te roepen, lijkt het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde in een stroomversnelling beland te zijn. Maar wie heeft er het grootste belang bij een uitstel van de stemming in de Kamer?

Maandenlang was men er aan «Vlaamse» zijde eigenlijk redelijk gerust in: de Franstaligen zouden een splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zo lang mogelijk tegenhouden door een nieuw belangenconflict in te roepen telkens wanneer de termijn van het vorige zou aflopen. Op die manier zou een stemming in de Kamer met meer dan een jaar uitgesteld kunnen worden, voldoende tijd om tot een onderhandelde oplossing te komen. Aan die hoop kwam deze week echter abrupt een einde toen de voorzitters van de Franstalige partijen beslisten geen nieuw belangenconflict in te roepen, waardoor het splitsingsvoorstel op 8 mei al in de Kamer zou gestemd kunnen worden. Een ferme streep door de rekening van de «Vlamingen».

Wie zijn de Vlamingen tussen aanhalingstekens die belang hebben bij een zo lang mogelijk uitstel van een stemming in de Kamer over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde? In de eerste plaats CD&V en Eerste Minister Yves Leterme, die door deze zet van de Franstaligen gedwongen worden op korte termijn te kiezen tussen het kartel met de N-VA of de federale regering en het Belgische staatsbelang. Dit is een keuze die ze graag zo lang mogelijk uitgesteld hadden, ook al zegt CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten dat een uitstel sine die voor hem niet kan. Ook bij de Open Vld zijn ze niet happig op een stemming, maar hun fractieleider Bart Tommelein verklaarde onmiddellijk dat ze hun wagentje aan dat van de CD&V zouden koppelen. Uit die hoek hoeft de CD&V dus geen hulp te verwachten, integendeel zelfs. En tot slot is er nog het heir «Noord-Belgen», dat in november luid (en met enige voldoening) verkondigde dat door de stemming in de commissie een splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde nu verder weg dan ooit was, en dat vandaag ongelijk krijgt over de hele lijn. Wees er zeker van dat ze de komende dagen klaar zullen staan met hun analyses en commentaren die moeten aantonen waarom de Vlamingen er alle belang bij hebben op 8 mei de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde niet te stemmen.

Maar welk belang hebben de Franstaligen erbij om zo snel al een stemming over de splitsing uit te lokken? Het valt op dat de Franstalige tactiek van vandaag enkele gelijkenissen vertoond met de tactiek die gevolgd werd vlak voor de beruchte stemming op 7 november. Eerst waren er de vertragingsmanoeuvres, om die op een onverwacht ogenblik plotsklaps stop te zetten en het vertragingsinitiatief aan de Vlamingen, en dan in het bijzonder de CD&V, over te laten. In oktober ontlokte het de beruchte woorden «Miserie, miserie» van Pieter de Crem, die later door Gerolf Annemans zelfs Pieter de Rem zou genoemd worden. De rol die Pieter de Crem toen had, ligt vandaag voor Yves Leterme en in zekere zin ook Kamervoorzitter Herman van Rompuy weggelegd. Die laatste zal overigens de komende dagen een moeilijke keuze moeten maken tussen zijn rancune tegenover Yves Leterme (stemming laten doorgaan) enerzijds en zijn loyaliteit aan België (stemming uit- of afstellen) anderzijds. De vraag blijft echter waarom de Franstaligen precies nu het geweer van schouder veranderen.

Waarschijnlijk zijn de Franstaligen tot het inzicht gekomen dat er geen politieke winst meer te halen valt uit een nieuw belangenconflict, net zoals er in de herfst van verleden jaar op een bepaald ogenblik geen winst meer te halen viel uit een verderzetting van hun gefilibuster. Net zoals toen heeft de CD&V vandaag een veel groter belang bij een uitstel van een stemming over de splitsing dan de Franstaligen, en dan is het voor hen ook veel voordeliger om diezelfde CD&V zélf de kastanjes uit het communautaire vuur te laten halen. Volgend citaat uit het bericht van La Libre Belgique illustreert dit prima, maar over de correctheid ervan durf ik me niet uit te spreken:

Ce samedi, Yves Leterme rencontrera les présidents de trois partis francophones de la majorité (MR, PS, cdH) avec pour objectif de faire diminuer le voltage de la ligne à haute tension BHV. Yves Leterme, qui «a pris acte» de la décision des quatre partis francophones (ajoutez Ecolo aux trois précités) de ne pas activer de nouvelle procédure en «conflit d'intérêt», aimerait les faire revenir sur cette décision.

Betekent de «aimerait» alleen maar dat La Libre Belgique meent dat het in het voordeel van Yves Leterme is dat de Franstaligen op hun beslissing terugkomen, of heeft de krant reden om aan te nemen dat Yves Leterme later vandaag de Franstaligen zelf zal proberen te overtuigen om terug te komen op hun beslissing? Als dat geen kwakkel van de krant is, zou een openhartig gesprek tussen N-VA en CD&V op het karteloverleg komende maandag toch wel zeer op zijn plaats zijn.

België «Anders»

Enkele ondernemers, onder leiding van Rudy Aernoudt, kanten zich tegen te veel regionalisering en springen in de bres voor België, dat zij «anders» bestuurd zouden willen zien. Hun beginselverklaring ademt echter zoveel koekendozennationalisme en naïef belgicisme uit, dat je begint te vermoeden dat de auteurs zich ferm hebben moeten tegenhouden om niet de helft van de woorden met een hoofdletter te schrijven. Intellectueel stelt het echter niet veel voor, en kan het zeker niet tippen aan wat de denkgroep In de Warande op papier zette, ook al is het net tegen deze groep dat België Anders zich wil afzetten.

Het begint al met de eerste zin: «België is een schitterend land met een enorm potentieel». En van dik hout zaag je planken. Zijn Vlaanderen en Wallonië dan twee achterlijke regio's zonder potentieel als ze niet aan mekaar vastgeklonken blijven? Dat is natuurlijk wat je verondersteld wordt te concluderen wanneer je de tekst doorleest, maar echt overtuigend is het allemaal toch niet.

Neem nu het taalbeleid, waar België Anders een kemel van jewelste schiet. België zou een unicum in de wereld zijn omdat het drie officiële talen heeft, naast de naar schatting tweehonderd andere talen die er gesproken worden. Akkoord, landen als Finland (Fins-Zweeds), Canada (Engels-Frans) en Ierland (Engels-Iers) zitten misschien net een categorie lager, maar moeten we echt geloven dat deze lui nog nooit zijn gaan skiën in het officieel viertalige Zwitserland? Of nog nooit gehoord hebben van Zuid-Afrika (elf officiële talen), of India (21 officiële talen, en verder zo'n vierhonderd lokale inheems talen)? Als België al een unicum in de wereld zou zijn, dan alleen maar omdat alleen in België de combinatie Nederlands-Frans-Duits kent, al even uniek als de Belgische vlag dus, maar wie een beetje verder kan kijken dan de schaduw van de eigen driekleurige kerktoren zal opmerken dat België op wereldbasis misschien nog eerder aan de bescheiden kant zit qua officiële meertaligheid. En dat precies de Belgische drietaligheid de oorzaak zou zijn van het economische, wetenschappelijke en culturele succes van België kan dus sterk betwijfeld worden.

Wat dat economische succes betreft, aanhalen dat Wallonië honderd jaar geleden de tweede rijkste regio ter wereld was, is niet bepaald van die aard dat ik onder de indruk raak van het Belgische discours van deze heren. De vraag is immers waarom Wallonië vandaag in een economisch moeras zit, en haar politici nog steeds niet echt de wil schijnen te bezitten om Wallonië uit dat moeras te trekken. Wanneer België Anders vervolgens een contrast wil scheppen met een «soms provincialistische houding», is het duidelijk dat zij hun pijlen onder meer op het Vlaams-nationalisme richten. Hoe die verwerpelijke provincialistische houding gekoppeld kan worden aan de lage werkloosheidsgraad in Vlaanderen is niet meteen duidelijk, en ook de prima PISA-resultaten van het Vlaamse onderwijs scholen contrasteren sterk met de beleden Belgische diversiteit als bron van economische en culturele rijkdom.

België Anders wijst overigens een terugkeer naar het Belgique à papa af, maar de maatregelen die de denkgroep voorstelt baden toch in een sterk Belgique à papa-sfeertje. «Meertaligheid moet de norm worden en volkomen tweetaligheid moet worden nagestreefd en vergemakkelijkt.» Als het dat maar is. Het zou in ieder geval het voordeel hebben dat de faciliteiten afgeschaft zouden kunnen worden, maar iets zegt me dat dat wel niet de bedoeling zal geweest zijn. Integendeel zelfs, de onvermijdelijke federale kieskring duikt immers ook op in hun rijtje maatregelen. En de oproep dat de media meer «nuttige» initiatieven zouden moeten nemen om de taalgroepen dichter bij mekaar te brengen bezorgt me alleen maar koude rillingen. Gewoon de waarheid brengen en de bevolking correct informeren past blijkbaar niet in het Belgische plaatje. Terzijde gezegd, zo gek is die analyse nog niet, maar het zegt veel over de democratische ingesteldheid van dit clubje Belgen.

In een begeleidend interview in De Standaard laat Nicolas Saverys zich trouwens eens goed gaan, maar door de emotionaliteit –op rationaliteit kunnen belgicisten nu eenmaal niet meer spelen– kwam er blijkbaar alleen maar onzin uit zijn mond. Over Brussel-Halle-Vilvoorde: «Het kan toch niet dat wij het goed functioneren van dit land laten afhangen van het al dan niet splitsen van een kiesarrondissement.» Een oproep aan de Franstaligen om hun belangenconflict terug te trekken? De Open Vld zal in ieder geval niet op België Anders moeten rekenen om van een federale kieskring een breekpunt te maken bij de komende (aan de gang zijnde?) onderhandelingen over de staatshervorming. En over het globale perspectief: «Bekijk eens België vanuit een Chinees oogpunt. We zijn een stad, meer niet. Gaan we de haven van Sjanghai ook opsplitsen in gehuchten?» Goed gezien natuurlijk, maar vanuit China bekeken is Luxemburg zelfs nog geen gehucht, maar in het beste geval een steegje aan de rand van het Belgische dorp – annexeren die boel dan maar? Of houdt die man hier een pleidooi om de haven van Antwerpen te fusioneren met die van Rotterdam? Het zou zo gek nog niet zijn, maar een terugkeer naar een verenigd Koninkrijk der Nederlanden, wat zou Nicolas Saverys daarvan gedacht hebben? Jammer dat de journalist hier geen «nuttig initiatief» nam.

Weet je wat ik denk? Dat dit vooral een sollicitatie was voor enkele driekleurige lintjes later dit jaar, een gelegenheid om aan koning Albert II te laten weten dat er in dit land toch nog échte Belgen bestaan die er niet vies van zijn lakei te spelen en graag een paar euro's zouden willen spenderen –voor het goede doel– om zich een echt wapenschild te laten maken. De stijl van hun pamflet is in ieder geval amper te onderscheiden van die van een koninklijke 21 juli-toespraak. Misschien kan sire zelfs hier en daar een zinnetje lenen dit jaar.

Peiling Le Soir/RTBf: Winst Lijst Dedecker, verlies voor Vlaams Kartel

Donderdag publiceerden Le Soir en de RTBf de resultaten van een nieuwe opiniepeiling, met voor het eerst sedert de verkiezingen van verleden jaar weer een Vlaams luik. Aan Vlaamse zijde vallen de vooruitgang van Lijst Dedecker en de achteruitgang van het Vlaams Kartel op, aan Franstalige zijde de vooruitgang voor cdH en Ecolo en de achteruitgang van MR en de PS.

Tegenover de federale verkiezingen van juni verleden jaar meet deze peiling aan Vlaamse zijde slechts twee significante verschuivingen: een vooruitgang voor Lijst Dedecker en een achteruitgang voor CD&V/N-VA. Waar het eerste resultaat volledig in overeenstemming is met de twee andere peilers, is de achteruitgang voor het Vlaams Kartel nieuw. Voor het kartel is dit het slechtste resultaat in een peiling sedert bijna twee jaar. Eén mogelijke verklaring is natuurlijk dat dit het eerste effect is van het aantreden van de regering-Leterme I –de laatste peilingen van de twee andere peilers zijn nog van vóór Pasen–, maar deze nieuwe trend zal dan wel bevestigd moeten worden in latere peilingen.

Voor de nummers twee en drie in het Vlaamse partijpolitieke landschap meten Le Soir en de RTBf nagenoeg geen verandering op. Het Vlaams Belang haalt exact dezelfde score als bij de laatste verkiezingen, terwijl de Open Vld een licht verlies lijdt. Daarmee zit deze peiler veel dichter bij de laatste peiling van La Libre Belgique dan die van De Standaard/VRT.

Voor sp.a-SPIRIT tenslotte valt er geen verrassing te noteren in deze peiling: een klein, niet-significant verlies tegenover de desastreuze verkiezingsuitslag van juni 2007. Het is duidelijk dat het linkse kartel nog niet uit haar electorale dal geraakt is.

Voor Lijst Dedecker bevestigt deze peiling wat de twee andere peilers al langer vertellen: de lijst staat op winst, maar raakt voorlopig nog niet over de psychologische grens van tien procent. De partij wordt wel duidelijk een maatje groter dan de concurrent aan de andere zijde van het politieke spectrum, Groen!, dat nog steeds niet helemaal veilig uit de buurt van de kiesdrempel is geraakt.

Aan Franstalige zijde wijken de resultaten van deze peiling weinig af van die van de andere peilers, maar er is wel beweging tegenover de vorige peiling van Le Soir/RTBf. Ecolo gaat krachtig achteruit, maar blijft toch ruim boven haar resultaat van de vorige verkiezingen. De resultaten van de laatste maanden lijken aan te tonen dat de partij over een hoogtepunt is gegaan, en zich nu stabiliseert op een kleine winst tegenover juni 2007. MR doet een pas achteruit, terwijl cdH een pas vooruit neemt. De MR zit duidelijk een dalende trend, terwijl de cdH de laatste maanden de wind in de zeilen heeft. De PS stabiliseert zich op een klein verlies, terwijl het Front National aan een kleine remonte begonnen is, en opnieuw boven de kiesdrempel uitkomt.

Bijlagen: Alle Vlaamse en Franstalige peilingen sedert 2006 (PDF)