Vers l'Avenir publiceerde verleden week de resultaten van een nieuwe opiniepeiling. Die bevatte voor Vlaanderen een sensationeel resultaat: N-VA zou immers de grootste partij in Vlaanderen worden. In combinatie met de pas aangekondigde overstap van Siegfried Bracke kon moeilijker duidelijker geïllustreerd worden dat het de partij op dit ogenblik bijzonder goed voor de wind gaat. Maar wat zijn de resultaten van deze peiling eigenlijk waard?Het is misschien goed de bespreking van deze peiling aan te vatten met enkele droge cijfers. Die cijfers zeggen immers dat voor het Vlaamse luik van deze peiling amper 700 mensen ondervraagd werden, en 27,3% van hen antwoordden dan nog dat zij nog niet wisten op welke partij zij zouden stemmen. Dit betekent dat de resultaten voor Vlaanderen gebaseerd zijn op de antwoorden van amper 500 ondervraagden, wat een foutenmarge van meer dan vier procent oplevert. Daaruit volgt dat enkel de spectaculaire vooruitgang van N-VA statistisch significant genoemd kan worden. Zelfs de dramatische achteruitgang van de CD&V met vier procent valt nog binnen de foutenmarge.
Dat alles neemt natuurlijk niet weg dat in de huidige omstandigheden een spectaculaire vooruitgang voor N-VA en een dramatische achteruitgang voor CD&V niet helemaal ongeloofwaardig zijn. Voor de andere middelgrote partijen (Vlaams Belang, Open Vld en sp.a) houdt de peiling in feite een status quo in. Ook Groen! blijft in feite status quo, terwijl Lijst Dedecker praktisch zou halveren en onder de kiesdrempel terecht komt. Het is echter duidelijk dat die laatste partij het vandaag moeilijk heeft, en het aannemelijk lijkt dat een groot deel van haar aanhang opgeslokt zou worden door N-VA. De media-aandacht heeft zich de afgelopen jaren inderdaad verplaatst van Jean-Marie Dedecker naar Bart de Wever.
Een extrapolatie van de resultaten van deze peiling naar het Vlaams Parlement toont aan dat de machtsverhouding er met deze uitslag grondig gewijzigd zouden worden. De N-VA zou er met voorsprong de dominante partij worden, en met recht de post van minister-president in de Vlaamse regering kunnen opeisen. Het laat zich raden wat voor gevolgen dat zou hebben voor het «samenwerkingsfederalisme» waar CD&V de mond vol van heeft.
Misschien interessanter in het licht van de komende federale verkiezingen zijn de kansen voor een zogenaamde olijfboomcoalitie met CD&V, sp.a en Groen! om een regering te kunnen vormen. De extrapolatie geeft aan dat die coalitie in het Vlaams Parlement acht zetels te kort zou komen, en voorlopig dus maar weinig kans maakt. Merk op dat dit geen conclusie is die specifiek is voor de extrapolatie van deze opiniepeiling, maar al jaren zo is. Bovendien kan aangenomen worden dat ook in de federale Kamer aan Vlaamse zijde een olijfboomcoalitie ver verwijderd zal blijven van een meerderheid in zetels. De luide dagdromen van enkele Franstalige politici over een federale olijfboomcoalitie – de heftigheid waarmee afspraken daarover ontkend worden spreekt boekdelen – toont nogmaals aan dat zij absoluut geen voeling schijnen te hebben met de politieke realiteit in het andere deel van dat land waar zij toch zo sterk vast aan willen houden.
Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 en alle peilingen in Wallonië sedert 2006 (PDF).
De Vlaamse journalisten werden (overigens net als ik) de afgelopen week verrast door de beslissing van de CD&V-top om voorzitster Marianne Thyssen naar voor te schuiven als kopman voor de komende verkiezingen. Wie alles eens nuchter op een rijtje zet, komt echter al snel tot de conclusie dat daar eigenlijk niets verrassends aan was. Of toch niet helemaal, want de positie van Yves Leterme binnen de CD&V is blijkbaar dan toch niet zo sterk dat hij als federaal eerste minister zijn ijdelheid zou kunnen laten primeren op het belang van de partij.Eigenlijk werd er in de media nogal snel over de achtergrond van de beslissing van de CD&V-top heen gestapt, om snel te focusseren op de mogelijkheid dat België voor het eerst een vrouwelijk eerste minister zou kennen. Hier en daar werden wel wat brokstukken van die achtergrond aan de lezer aangereikt, maar de lezer die graag eens een volledig verhaal las, bleef op zijn honger zitten. Schonken de journalisten zelf die achtergrond niet voldoende aandacht, en vonden ze de zaak daarom het vermelden niet waard? Of komt het verhaaltje nogal ongelegen op een ogenblik dat de Belgische staat een régimecrisis ondergaat? Het is al lang genoegzaam bekend dat de vierde macht in Vlaanderen absoluut geen zin heeft om aan de poten van het Belgische establishment te zagen, vooral ook omdat ze daar zelf deel van uitmaakt. Daarom hieronder een poging om al de brokstukken eens te verzamelen, aangevuld met enkele persoonlijke vermoedens.
Laat we beginnen met een eenvoudige vaststelling: de manier waarop de verkiezingen voor de Senaat zijn ingericht vragen eigenlijk om een kandidatuur van de eerste minister – of correcter: werd precies daarvoor ook zo ingericht. CD&V koos er echter voor voorzitster Marianne Thyssen als kopman op de Senaatslijst te plaatsen, en zond Yves Leterme terug naar West-Vlaanderen. Dat laatste is gemakkelijk te verklaren: de uit Brussel verworpen West-Vlaming Yves Leterme zal ongetwijfeld een stevige score kunnen neerzetten in zijn eigen kieskring, en daarom nog niet meteen volledig vaarwel moeten zeggen aan de politiek. En om die reden zou de partij trouwens wel gek zijn als ze Yves Leterme niet zou uitspelen in West-Vlaanderen.
Waarom kon Yves Leterme echter geen dienst doen als kopman voor de CD&V? Een eerste reden zijn de kiescampagnes van zowel 2004 en 2007, met twee one-liners die Yves Leterme zélf lanceerde. Die twee one-liners – de «vijf minuten politieke moed» uit 2004 en de «wie gelooft die mens nog?» uit 2007 – zijn vandaag dodelijk voor hem, en je kan er gif op innemen dat zowel Vlaams Belang, N-VA als Lijst Dedecker ze bij elke denkbare gelegenheid gretig zouden gebruiken. In de praktijk zou het daarmee zo goed als onmogelijk geweest zijn voor Yves Leterme om nog deel te nemen aan een politiek TV-debat, zonder op één of ander tijdstip met één van die one-liners doodgeknuppeld te worden.
De tweede reden waarom Yves Leterme onmogelijk was als CD&V-kopman hangt nauw samen met die eerste reden. Yves Leterme stond immers voor zowel goed bestuur als het communautaire programma waarmee de CD&V zowel in 2004 als in 2007 naar de kiezer trok, maar staat vandaag ook voor het daaropvolgende verraad ervan. Van goed bestuur is zo goed als niets in huis gekomen – integendeel zelfs: asielbeleid is één grote puinhoop, net zoals begroting en justitie, en met creaturen als een Didier Reynders op Financiën of een Michel Daerden op Pensioenen hoeft daar verder zelfs geen tekeningetje meer bijgemaakt te worden. Brussel-Halle-Vilvoorde werd niet gesplitst, en zowel Yves Leterme als Herman van Rompuy smeekten ieder op een bepaald ogenblik de Franstaligen op hun blote knieën om toch maar een nieuw belangenconflict in te dienen teneinde de splitsing een beetje langer te kunnen uitstellen. Over een staatshervorming zullen we het dan nog niet hebben. Het schijnt dat daarvoor ooit wat borrelnootjes klaar hebben gelegen, maar verder dan de bezwering dat die borrelnootjes wel degelijk in een rek in een verre winkel klaar lagen kwam Yves Leterme niet. Als de Vlamingen borrelnootjes willen, zullen ze ze zelf moeten kweken in de plantentuin van Meise, wanneer die ooit gedefederaliseerd zal raken. Hoe dan ook, als je de verzinnebeelding bent van zo'n palmares, kan je moeilijk naar de kiezer trekken om te vragen het vertrouwen te vernieuwen.
Derde reden waarom Yves Leterme als lijsttrekker voor de Senaat voor de CD&V moeilijk ligt, is zijn score uit 2007 – de beruchte 800.000 stemmen. Omwille van de eerste twee redenen laat het zich raden dat Yves Leterme die score zelfs niet bij benadering zal kunnen evenaren. Zelfs als hij al 700.000 voorkeurstemmen zou halen, wat in de huidige omstandigheden al een enorme prestatie én verrassing zou zijn, zal hij na de verkiezingen niet aan de onderhandelingstafel verschijnen als de man met 700.000 stemmen achter zich, maar de man die er 100.000 verloor. Eis op die manier maar eens de portefeuille van eerste minister op, zeker als de PS in de Kamer de grootste fractie zou worden en ze met voorzitter Elio di Rupo in Wallonië wél een goed resultaat zou neerzetten. Zelfs al zou Marianne Thyssen amper 400.000 voorkeurstemmen halen, dan nog zal niemand het aandurven die al te nadrukkelijk te vergelijken met de 800.000 van Yves Leterme, omdat die vergelijking nu eenmaal niet zo goed opgaat.
Ziedaar mijn drie redenen waarom Yves Leterme onmogelijk was als kopman voor de CD&V voor de komende verkiezingen: zijn one-liners uit de twee vorige campagnes, zijn kiezersbedrog uit de twee vorige campagnes, en het stemmenresultaat van zijn laatste campagne. Zou het echter kloppen dat Yves Leterme dit ook zélf inzag – in een zelden moment van zinsverheldering en contact met de werkelijkheid? De partij wil het zo laten voorkomen, en het bespaart Marianne Thyssen in elke politiek debat te moeten verklaren waarom zij Yves Leterme aan de kant heeft gezet, maar veel geloof kan ik daar echt niet aan hechten. Yves Leterme is een politicus, en daar dus veel te ijdel voor, en bovendien als CD&V-politicus te gehecht aan de macht. Het lijkt me daarom een pak waarschijnlijker dat de CD&V-top Yves Leterme deed inzien dat hij de partij alleen maar schade kon berokkenen als lijsttrekker voor de Senaat, en het daarom ook in zijn eigen belang was om zich terug te trekken in West-Vlaanderen als hij graag nog federaal minister zou zijn na de verkiezingen. Een voortgezet premierschap zat er voor hem hoe dan ook niet meer in, en het risico dat hij opnieuw zou moeten vegeteren als senator uiterst reëel. Dat vooruitzicht zal voor hem ongetwijfeld afschrikwekkend genoeg geweest zijn om zich dan maar neer te leggen bij de beslissing van de CD&V-top.
Wat waren vervolgens voor de CD&V de alternatieven voor Yves Leterme? Als de federale eerste minister geen kopman kan zijn voor de federale verkiezingen, komt automatisch de Vlaamse minister-president in beeld. Kris Peeters is echter nog maar net aan zijn tweede Vlaamse regering begonnen, en lijkt zich ondanks de nodige problemen en strubbelingen in de Vlaamse Regering – hoe zit het nog met de Lange Wapper? – redelijk goed te voelen in zijn rol. Bovendien zal misschien het lot van Yves Leterme uit 2007 indachtig geweest zijn, en daarom maar liever gepast hebben voor een vervolg daarop. Federaal minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere zou een ander alternatief geweest zijn, en de geruchten willen dat hij klaargestoomd werd om ooit de fakkel van Yves Leterme over te nemen. Vermoedelijk komen voor hem de verkiezingen wat te vroeg, want zoveel naambekendheid geniet hij nog niet, ondanks enkele verwoede pogingen van Karel de Gucht nog niet zo lang geleden om dat probleem op te lossen. Bovendien zou Steven Vanackere als CD&V-kopman een te zware en vooral ook te openlijke defenestratie van Yves Leterme inhouden. Men kan echter wel verwachten dat hij een grotere rol toebedeeld zal krijgen bij de volgende federale verkiezingen in 2014 (of eerder).
Maakt Marianne Thyssen veel kans om effectief de eerste vrouwelijke eerste minister van België te worden? Dat zal in de eerste plaats afhangen van de score van zowel haar partij als die van de PS. Mijn vermoeden is dat CD&V op een verlies van minstens twee tot drie procent afstevent, en dus gehavend uit de strijd zal komen tegenover een versterkte PS. Bovendien denk ik niet dat Marianne Thyssen persoonlijk een score zal kunnen neerzetten waardoor zij, zoals Yves Leterme in 2007, persoonlijk incontournable zou worden. Er zullen ongetwijfeld enkelen zijn die haar alleen al omwille van het feit dat ze een vrouw is een voorkeurstem zullen geven, en het is duidelijk dat sommige journalisten de afgelopen dagen behoorlijk de trappers verloren alleen al bij de gedachte dat een niet-man eindelijk eens eerste minister van België zou kunnen worden. Ik vermoed dat dat snel zal overgaan wanneer zij zullen ontdekken dat Elio di Rupo zowel Franstalig, socialist, homoseksueel als tweede-generatie immigrant is, en daarom in de politiek-correct rangorde minstens vier trapjes hoger staat dan Marianne Thyssen.
De vergelijking die Bart Brinckman maakte tussen Marianne Thyssen en Hillary Clinton gaat echter m.i. verder op dan hij misschien wel zelf vermoedt. Indien je de Amerikaanse presidentsverkiezingen zuiver op competentie, politieke ideologie en campagneteam zou kunnen winnen, was zij vandaag ongetwijfeld de eerste vrouwelijk president van de Verenigde Staten geweest. Haar probleem was echter dat zij haar imago tegen zich had. Vrouwen zagen haar niet als de ultieme vrouwelijke kandidaat waar zij zo lang op gewacht hadden, en gaven haar te weinig steun om haar kandidatuur te kunnen doordrukken. Erger was haar negatief imago bij mannen. Zoals een commentator het uitdrukte: zij herinnerde mannen te veel aan hun lastige schoonmoeder, en sommige democraten vreesden er dan ook voor zelfs tegen hun eigen wil in met een stem voor de republikeinse kandidaat uit het stemhokje te komen als Hillary Clinton de democratische presidentskandidaat zou geweest zijn.
Ik vrees dat Marianne Thyssen wel eens met een gelijkaardig probleem te kampen zou kunnen krijgen. Niet dat ze mij aan mijn schoonmoeder zou herinneren – die verschijnt daarvoor veel te weinig op TV en heeft bovendien niet bepaald de gewoonte te staan liegen of het gedrukt staat. Het beeld dat Marianne Thyssen echter bij mij oproept is dat van een schooldirectrice, die in de klas even komt uitleggen waarom die domme en stoute leerlingen wat braver en rustiger zouden moeten zijn, en vooral wat meer zouden moeten leren hun mond te houden en te doen wat hen verteld wordt. Vooral dan door haar. Zij weet het immers allemaal beter. En in ieder geval veel beter dan snotneuzen zoals Alexander de Croo of Bart de Wever met hun grote bek. Of je daarmee in Vlaanderen veel stemmen kan halen, zullen we in juni pas weten. Ik hoop alvast van niet, want Vlaanderen kan het zich niet veroorloven nog eens vier jaar federaal bij de bok gezet te worden door een CD&V-premier. Of première.
Op dit ogenblik voeren CD&V en Open Vld een schijngevecht over de inrichting van de verkiezingen in Vlaams-Brabant. Het laat zich echter raden dat wanneer puntje bij paaltje zal komen, beide partijen uiterst hun best zullen doen om die verkiezingen toch maar zo vlot mogelijk te laten verlopen. De kans om de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde alvast de facto te splitsen en daarmee de bal in het kamp van de Franstaligen te leggen, laten ze ondertussen bij gebrek aan moed schieten.Je zal het in de kwaliteitskranten niet lezen, maar eigenlijk zouden CD&V en Open Vld er zonder problemen kunnen voor zorgen dat Brussel-Halle-Vilvoorde alvast de facto gesplitst zou worden, in afwachting van een de jure-splitsing. Een ander alternatief zou eruit kunnen bestaan de verkiezingen in Vlaams-Brabant effectief te verhinderen, ofwel door eenvoudigweg gezamenlijk geen kieslijsten in te dienen, ofwel door ervoor te zorgen dat ook de administratie de verkiezingen niet zou organiseren. De «boycot» waar Eric van Rompuy het enkele dagen geleden over had, en die uitgevoerd zou worden door de burgemeesters, is immers in essentie niet meer dan een hypocriet spel voor de galerij.
Inderdaad, terwijl de CD&V-burgemeesters misschien met veel misbaar zullen weigeren oproepingsbrieven te versturen, zullen federale ambtenaren onder aanvoering van Open Vld-minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom ervoor zorgen dat alles toch vlekkeloos zal verlopen. Hoeveel van die (Vlaamse) federale ambtenaren zouden trouwens niet benoemd zijn door… inderdaad, de CD&V, en dus ook perfect door die partij gestuurd kunnen worden? Dát zou pas een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid zijn waarover naar huis geschreven kon worden. De gretigheid waarmee Annemie Turtelboom aankondigde dat het draaiboek om alle mogelijke problemen in de Vlaamse rand rond Brussel op te lossen al klaar lag sprak in ieder geval boekdelen. Alsof ze al in haar persoonlijk verkiezingsprogramma opgenomen had dat de Franstaligen in Vlaams-Brabant over haar absoluut niet te klagen zullen hebben.
Maar hoe zouden CD&V en Open Vld de kieskring dan de facto kunnen splitsen? Annemie Turtelboom valt immers bij gebrek aan een wettelijke regeling terug op de vorige, en volgt daarmee de redenering die de Franstaligen al jarenlang verkondigen. Zij had echter net zo goed kunnen kiezen voor de regeling beschreven in het befaamde splitsingswetsvoorstel, om de eenvoudige reden dat die ook gesteund wordt door een meerderheid van de volksvertegenwoordigers. Daarna zou het aan de Franstaligen geweest zijn om de verkiezingen in Vlaams-Brabant in het honderd te doen lopen en juridisch aan te vechten. En het zou dan na de verkiezingen ook aan de Franstaligen in de federale Kamer geweest zijn om met hun minderheid de geloofsbrieven van de verkozenen uit de Vlaams-Brabantse kieskring te weigeren. Geconfronteerd met twee onwettelijke regelingen kiest Annemie Turtelboom echter toch maar liever voor een hoogst twijfelachtige interpretatie gesteund door een Franstalige minderheid, in plaats van een wetsvoorstel gesteund door een Vlaamse meerderheid uit te voeren. Het doet vragen rijzen over de echtheid van de pas herontdekte Vlaamse overtuiging van de Open Vld.
Veel aandacht werd er in de Vlaamse media voorlopig nog niet aan besteed, maar de zaak van de Franse vrouw die een boete kreeg omdat ze volledig gesluierd achter het stuur zat, nam onlangs een merkwaardige wending. Haar man bleek immers met nog drie andere vrouwen getrouwd, en riskeert nu zijn Franse nationaliteit te verliezen wegens gesjoemel met de uitkeringen. Zouden zulke gevallen ook in België voorkomen?Begin deze maand kreeg een 31-jarige «Franse» een boete van 22 euro omdat ze volledig gesluierd achter het stuur zat. Haar verdediging: ze doet dat al negen jaar zo, en ze zag dus ook niet in wat het probleem was. Toen de politie de zaak echter wat van dichterbij bekeek, bleek haar man met nog drie vrouwen getrouwd te zijn. In totaal had hij zo'n twaalf kinderen bij de vier vrouwen, echter elk op zich geregistreerd als alleenstaande moeders. Geen van de vijf volwassenen bleek trouwens over werk te beschikken, maar de man zette zich wel in om in de buurt een moskee op te richten. Bij zijn buren en in de gemeenschap stond hij vooral bekend als een rustige en godsvruchtige man die zich strikt aan de Koran hield. Zijn buren hadden wel opgemerkt dat hij regelmatig van het ene huis naar het andere ging, maar of het nu ging om vrouwen of zussen van de man wisten zij uiteraard niet: alle vier de vrouwen liepen er immers steeds gesluierd bij.
De Franse minister van Binnenlandse Zaken Brice Hortefeux vroeg ondertussen zijn collega van Immigratiezaken Éric Besson om te onderzoeken of het mogelijk was de man zijn Franse nationaliteit af te nemen. Oppositiepartij PS verwijt de regering echter hypocrisie, omdat volgens hen de bevoegde diensten reeds maandenlang van de polygamie van de man afwisten en de situatie gedoogden. Ik laat het aan de lezer over om te raden of de partij daarmee meent dat de diensten reeds maanden geleden hadden moeten ingrijpen, dan wel of ze de toestand zouden moeten blijven gedogen. Ook de secretaris-generaal van de Communistische Partij Marie-George Buffet sprak haar afschuw uit… over het partijpolitieke spelletje dat de presidentiële meerderheid zou opvoeren en dat alleen maar in het voordeel van de integristen zou spelen.
En wat met de moslimgemeenschap, zou die al gereageerd hebben? Toch wel, maar dan vooral met de klacht dat ze zich weer gestigmatiseerd voelt. Tja, je kan je alleen maar afvragen hoe dat toch zou komen…
De politieke chaos van de laatste dagen eiste ook in de in Noord-België verschijnende Nederlandstalige media zijn slachtoffers op. Op donderdag mochten we het meemaken dat de openbare omroep de hymne van de gemeenschap die haar subsidieert integraal uitzond vanuit de federale Kamer, een unicum in de geschiedenis omwille van meerdere redenen. De volgende dag publiceerde een krant de resultaten van een geïmproviseerde maar desalniettemin bijzonder interessante opiniepeiling. Blijkt dan toch dat het separatisme in Vlaanderen geen marginaal fenomeen is, en al jarenlang niet meer is.Wie zou het een paar dagen geleden hebben durven voorspellen? De actie van de Kamer- en Senaatsfractie van het Vlaams Belang afgelopen donderdag in de federale Kamer kan niet anders dan een mediatieke voltreffer genoemd worden. Niet alleen liet de VRT-reporter van dienst Vlaams Belang-senator Anke van Dermeersch minutenlang aan het woord zonder ook maar één keer te ontbreken om de actie toe te lichten – meer zelfs, de senator moest door de VRT-reporter meerdere malen uit het halfrond geroepen worden om toch maar voor de camera te komen vertellen wat daar nu feitelijk aan de gang was. Pijnlijk. Bovendien werd de actie uitgebreid in beeld gebracht, inclusief het zingen van de Vlaamse Leeuw door de Vlaams Belang-mandatarissen. Ik zal wel niet de enige geweest zijn die elk ogenblik een druk op de noodknop door één of andere regisseur verwachtte om over te schakelen op een testbeeld – een kink in de kabel op het juiste moment, weet je wel – maar neen, niets daarvan. Het moet zijn dat ze die namiddag danig van hun melk waren aan de Reyerslaan dat zoiets mogelijk was. Dat vervolgens Belgen zoals een Mark Eyskens of een Elio di Rupo in alle staten waren onderstreept alleen maar dat de actie een succes over de hele lijn was.
De volgende dag bakte de nieuwsredactie het dan weer bruin in de berichtgeving over de consultaties door de koning Albert II. Nadat de partijvoorzitters van cdH, CD&V, Ecolo, Groen!, MR, Open Vld, PS en sp.a bij de vorst op de koffie waren geweest, klonk het rechtstreeks vanuit Laken dat alle partijen die «deelgenomen hadden aan de onderhandelingen over Brussel-Halle-Vilvoorde» door de koning ontvangen waren. O ja? Ik dacht nochtans dat sp.a zichzelf op voorhand uitdrukkelijk aan de kant gezet had, en dat de selectiemethode van koning Albert II dus een ietsje anders in mekaar zat. Voor de lezer die wat traag van begrip is: reken eens na welke partijvoorzitters niet in Laken welkom waren, en wat hun gemeenschappelijk kenmerk is, en je weet meteen hoe de zaken in Laken werkelijk in mekaar zitten. Niet dat daar iets oneerbaars zou zijn – dat kalkoenen niet gek zijn van de Kerstman kan je hen toch ook moeilijk kwalijk nemen – maar als belastingbetaler zou je misschien toch een iets correctere berichtgeving mogen verwachten op de openbare omroep.
Vrijdag toonde trouwens ook de krant Het Nieuwsblad aan dat men daar op de redactie lichtjes verrast was door de gebeurtenissen van de dag ervoor. In allerijl had men immers iVox de opdracht voor een opiniepeiling gegeven, en wat bleek daaruit? Liefst 33 procent van de Vlaamse kiezers koos donderdagnamiddag voor separatisme als oplossing voor de huidige crisis. Volgens de krant een bewijs dat «het separatisme niet toeneemt», en de krant vergelijkt de score zelfs met de uitslag van N-VA en Vlaams Belang als verantwoording. Dit is merkwaardig, want wordt nu niet al jarenlang beweerd dat het separatisme in Vlaanderen niet meer dan een marginale tien procent van de bevolking kan bekoren? Dat wil zeggen, volgens de «wetenschappelijke onderzoeken» dan toch. Meer zelfs, die «wetenschappelijke onderzoeken» bewijzen ook keer op keer dat uitgerekend de kiezers van Vlaams Belang het minst van separatisme moeten weten en het meest koningsgezind zijn. Straffer: Het Nieuwsblad beweert dat als het separatisme vandaag een derde van Vlaanderen aangetast heeft, dat geen toename uitmaakt. Wat kan je daar als lezers anders van denken dan dat de VUM-kranten al jarenlang de boel grondig en bewust belazeren, maar deze week in een moment van chaos en verwarring even de mond voorbijgepraat hebben? De resultaten van de iVox-peiling en de berichtgeving erover roepen in ieder geval enkele zeer prangende vragen op.
De voltallige media vielen dit week-end volkomen uit de lucht toen bleek dat de achtergrond van Fouad Belkacem, alias Abu Imran, misschien toch niet helemaal zuiver op de graad was. Het is niet de eerste keer dat zoiets voorvalt, maar men kan dan ook niet verwachten dat journalisten zelfstandig zulke geavanceerde werktuigen als bijvoorbeeld Google zouden gebruiken bij het uitoefenen van hun job. Ze hebben het trouwens zo al druk genoeg met het controleren van kinderdagverblijven in Hoboken…Wat Fouad Belkacem met een kinderdagverblijf in Hoboken te maken heeft? De overeenkomst tussen de twee is dat beiden het land dagenlang op stelten konden zeggen – of toch minstens de vele «kwaliteitskranten» die ons landje rijk is – maar de manier waarop dat gebeurde was wel radicaal anders. In het geval van het kinderdagverblijf in Hoboken kwam er immers onderzoeksjournalistiek van de bovenste plank bij te pas. Het is inderdaad geen sinecure om iemand in zijn eigen woonkamer als volbloed nazi te ontmaskeren wanneer er aan de voordeur alleen maar een VL-sticker te bespeuren valt en in het kinderdagverblijf zelf een portret van Hitler. Voor zulk kwaliteitsvol en gedurfd onderzoeksjournalistiek hoefde Fouad Belkacem echter niet te vrezen. Iemand die de sharia in België wil invoeren kan niets anders dan een rechtgeaard moslim zien, en dus hoeft het heden noch het verleden van die man niet nageplozen te worden, zo moet de vaderlandse pers gedacht hebben. En zo zou ook nooit geschied zijn, hadden de kraaien Jurgen Verstrepen en Margriet Hermans in hun zondags programma niet één en ander aan het licht gebracht.
Het weze echter duidelijk: een navraag bij het politiekorps van Boom en het parket van Antwerpen leerde onze hardnekkige persmuskieten dat de genaamde Fouad Belkacem voor hen een nobele onbekende is. En daarmee was de kous voor de persmuskieten zo goed als af. Dachten ze. Lichtjes opgelucht zelfs, meende ik hier en daar tussen de lijnen te kunnen lezen, maar het kan natuurlijk ook aan mij gelegen hebben. Want toen bleek plots dat de genaamde Fouad Belkacem bij het Antwerpse parket dan toch geen nobele onbekende was, tenminste toen het Antwerpse parket er eindelijk in geslaagd was zijn naam correct te spellen. Ja, een achternaam met drie lettergrepen, ik kan ervan meespreken dat dat bij administratieve diensten wel eens fout durft te lopen. Hoe dan ook, had men de sharia een paar jaar geleden al in België ingevoerd, zou niet uit te sluiten geweest zijn dat diezelfde Fouad Belkacem die vandaag die sharia wil invoeren met één hand minder door het leven had moeten stappen. Of misschien zelfs twee. Het aantal open doekjes dat de man in de media toegeworpen kreeg is sindsdien in ieder geval sterk afgenomen. Je zou bijna gaan denken dat de media nu met de hele zaak een beetje verveeld zitten, maar ook dat kan natuurlijk alleen maar een indruk zijn waar ik mee zit.
Vergelijken we echter de hele affaire eens met wat Herta van den Brempt overkwam. Want het is niet zo dat maart gewoon een wat zwakke maand was voor de raspaarden waarover onze dagbladen beschikken. Op vrijdag 19 maart herinnerde De Standaard ons immers nog eens aan het vreselijke verhaal van die nazi-onthaalmoeder in Hoboken, door erop te wijzen dat zij nog steeds kindjes onder haar hoede heeft. Ja, stel je voor, Kind & Gezin trok weliswaar haar attest wel in, maar illegaal is het niet om dan toch nog kinderen te blijven opvangen. De krant schreeuwt het onrecht dan ook uit, en port de bevoegde minister van Welzijn Jo Vandeurzen niet weinig subtiel aan wat meer spoed te zetten achter een nieuw kaderdecreet, kwestie van de onnoemelijke toestanden in Hoboken zo snel mogelijk buiten de wet te kunnen stellen.
Eén zinnetje is echter cruciaal in het hele artikel: «De foto van Hitler is ondertussen weg.» Je hebt er snel overgelezen, en de functie van het zinnetje is natuurlijk in de eerste plaats aan te tonen hoe achterbaks die nazi-onthaalmoeder vandaag wel geworden is: van een openlijke nazi-onthaalmoeder naar een verdoken nazi-onthaalmoeder! De vraag is dan alleen: wat is nu eigenlijk nog het probleem? Eerst was het al vreselijk dat de kindertjes er zomaar braaf konden speelden onder de nazirelikwieën, maar dat de nazirelikwieën nu verwijderd zijn lijkt wel een nog groter vergrijp. Of maakt het allemaal niets uit, als die vrouw met haar akelige meningen maar zo snel mogelijk haar job kwijt is? Het ruikt allemaal sterk naar een Berufsverbot, en het feit dat De Standaard het de moeite waard vindt het verhaal zes maanden later nog eens op te rakelen, toont aan dat het wel degelijk de bedoeling was en nog steeds is dat ze haar job zo snel mogelijk kwijt raakt.
(Tussen haakjes: toen zes maanden geleden bleek dat de combinatie van Berufsverbot en Sippenhaft als eerste slachtoffer… de vrouw van Nordine Taouil opeiste, werd al onmiddellijk duidelijk dat het uitdrukkelijk nooit de bedoeling was geweest dat de politiek-correcte hakbijl in meer dan één richting zou vallen. De Schadenfreude die zich vervolgens in bepaalde kringen verspreidde werd echter nog minder gepast gevonden dan een portret van Hitler in een kinderdagverblijf. Ware het niet geweest dat het centrum van de meest tolerante en vredelievende godsdienst van de wereld strikt verboden terrein is voor christenhonden, waren vermoedelijk heelder kwaliteitsredacties onmiddellijk op bedevaart naar Mekka getrokken als boetedoening voor al het leed dat een moslima op die manier berokkend werd. Docht dit ter zijde.)
Het voorval toont in ieder geval afdoende aan waarom niemand de afgelopen maand de tijd had om even na te gaan wie die rare kwast van een Abu Imran nu feitelijk is. Ook onze kranten zijn nu eenmaal onderworpen aan de wet van de begrensde middelen. Net zoals onze veiligheidsdiensten overigens. Want het is allemaal goed en wel dat minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom al onmiddellijk liet verstaan dat haar diensten Sharia4Belgium – desnoods zelfs met extra h – in de gaten zou houden, maar mijn vraag is dan ten koste waarvan dat eigenlijk zal gaan. Betekent dit bijvoorbeeld dat de veiligheidsdiensten vanaf nu de bestuursvergaderingen van de afdeling van het Davidsfonds in Zwevegem niet meer zullen kunnen afluisteren? Of dat de infiltratiepogingen in de VVB-afdeling van Ardooie opgegeven zullen moeten worden? We moeten ons de vraag stellen waar de échte staatsgevaarlijke lui zitten, en of de minister haar diensten wel de juiste prioriteiten oplegt. En vooral: hoe zou die Fouad Belkacem aan de kost komen, en zou dat wel een geoorloofd beroep zijn voor zo'n sjariatist? Ik ben er zeker van dat De Standaard de zaak over zes maanden voor alle zekerheid nog eens zal opvolgen.
De inkt voor de artikelen over de laatste peiling van La Libre Belgique was nog niet goed droog, of daar verschenen al de resultaten van een nieuwe peiling van De Standaard/VRT met radicaal andere resultaten. Wie begin deze week nog afgeschreven werd met historisch verlies, mocht zich dit week-end reeds verheugen over een «remonte». Wat moeten we daar allemaal van denken?CD&V is één van de weinige Vlaamse partijen die in de twee peilingen een gelijkaardig resultaat neerzetten. Historisch gezien blijft de partij het slecht doen, al is het een ietsje minder slecht bij De Standaard/VRT dan bij La Libre Belgique. De partij heeft echter het geluk dat de rest van het partijpolitieke landschap in Vlaanderen zo verdeeld is dat ze met amper iets meer dan twintig procent van de stemmen het marktleiderschap kan blijven opeisen.
Open Vld scoort dan weer opvallend goed bij De Standaard/VRT, in tegenstelling tot de ronduit miserabele score die de partij toebedeeld kreeg bij La Libre Belgique. Nu ja, wat heet «goed», want met 17,6% van de stemmen komt de partij precies in het midden uit tussen haar verkiezingsuitslag van 2007 en die van 2009. Niet bepaald een score dus om alvast de champagnekurken te laten knallen.
Zoals Open Vld veel beter bij De Standaard/VRT scoort dan bij La Libre Belgique, zo scoort N-VA er veel slechter. Maar ook hier relativeert een vergelijking met de verkiezingsuitslagen van 2007 en 2009 die «slechte» score: in 2007 zat die partij nog in een kartel met CD&V en zou niemand er zijn hand voor in het vuur gestoken hebben dat de partij op eigen houtje de kiesdrempel van vijf procent zou kunnen halen. Verleden jaar kwam ze echter verrassend op 13,1% voor het Vlaams Parlement (en 9,9% voor het Europees Parlement) uit. Maar de eerste peiling die de partij op een verlies zet tegenover 7 juni 2009 moet nog verschijnen, en de enige andere partij die dat ook kan zeggen is… Groen!
Het hoogte- en relatieve dieptepunt dat N-VA deze week heeft moeten ondergaan is echter wel een mooie illustratie van hoe zeer een goede peiling een vergiftigd geschenk kan zijn. Op die manier kan deze peiling op haar beurt een zegen voor N-VA zijn, doordat de verwachting nu iets getemperd zijn, en N-VA de komende weken misschien toch niet de hond zal zijn die aangevallen en geslagen moet worden. Het kan een voordeel zijn wanneer Jean-Luc Dehaene eindelijk zijn voorstel tot oplossing (?) van het vraagstuk-Brussel-Halle-Vilvoorde op tafel zal leggen.
Die andere Vlaams-nationalistische partij, Vlaams Belang, doet het bij De Standaard/VRT ook opvallend slechter dan bij La Libre Belgique. Hier moet echter de nuance aan toegevoegd worden dat de partij het deze keer dan toch beter doet dan de historisch lage score die ze in oktober verleden jaar bij dezelfde peiler toebedeeld kreeg. Als de waarheid ergens in het midden tussen de ene en de andere peiler ligt, betekent dit dat de partij op dit ogenblik haar score van de laatste verkiezing min of meer vasthoudt. Dit is nog geen score om verheugd over naar huis te schrijven, maar toch beter dan wat de partij kon vrezen na de negatieve persaandacht die de partij de laatste weken en maanden heeft moeten ondergaan.
Een partij waarover beide peilers het wel opvallend eens over zijn, is de sp.a. De partij staat eigenlijk status quo, met een lichte neiging tot winst, al is die statistisch niet significant. Of de sp.a daar zo tevreden over kan zijn is natuurlijk een andere vraag, want vergeleken met een paar jaar geleden staat de partij duidelijk op een verlies. De resultaten van de laatste peilingen lijken echter wel te suggereren dat de achteruitgang voorlopig gestopt is, en dat er misschien zelfs een begin van een herstel is gemaakt.
Die andere linkse partij, Groen!, doet het traditioneel beter bij De Standaard/VRT dan bij de andere peilers, maar komt deze keer op exact hetzelfde resultaat uit als bij La Libre Belgique. (Dat de partij het in de peilingen vaak beter zou doen dan bij de verkiezingen, zoals Bart Sturtewagen zaterdag in De Standaard beweert, is klinkklare onzin, en het volstaat te verwijzen naar 2004 en 2006 om dat aan te tonen).
Tot slot dan nog Lijst Dedecker, dat het in deze peiling iets beter doet dan in die van La Libre Belgique. De kiesdrempel lijkt daarom alweer een beetje verder weg, maar men zal zich bij die partij toch zorgen moeten blijven maken over die kiesdrempel. In België is het immers voor een partij niet voldoende dat ze regionaal iets boven de kiesdrempel zweeft om in alle kieskringen zetels binnen te halen, en het verschil tussen een 5,5% eerder vorige week en 7,4% dit week-end laat zich voelen in de prognose voor de zetelverdeling voor het Vlaams Parlement.
Die prognose, die alweer erg gelijklopend is met een simulatie die Bart Maddens uitvoerde voor de federale Kamer, toont aan dat met de resultaten van de laatste peiling, de verhoudingen tussen de Vlaamse partijen in het Vlaams Parlement niet zo erg veel zouden verschillen van vandaag. CD&V blijft afgetekend de grootste partij, gevolgd door vier min of meer even grote partijen Open Vld, sp.a, N-VA en Vlaams Belang. Een ander verschil is, zoals reeds vermeld, dat Lijst Dedecker een heel pak zetels extra zou halen dankzij een comfortabelere afstand tegenover de kiesdrempel. Qua mogelijke coalities verandert er eigenlijk niet zo heel veel: met deze zetelverdeling zijn alleen CD&V–Open Vld–sp.a, CD&V–Open Vld–N-VA en CD&V–sp.a–N-VA mogelijk als we ons willen beperken tot slechts drie partij en aannemen dat het cordon sanitaire intact zou blijven. Een paars-gele coalitie van Open Vld, sp.a en N-VA zou deze keer drie zetels tekort hebben voor een meerderheid in het Vlaams Parlement. CD&V hoeft zich voorlopig dus nog geen zorgen te maken dat ze eventueel uit de Vlaamse regeringsboot zou vallen.
De bijna gelijktijdige verschijning van deze peiling en die van La Libre Belgique, met bovendien enkele opvallende verschillen tussen de twee, heeft ervoor gezorgd dat alvast De Standaard en de VRT zelf niet rond de vraag heen konden wat de oorzaak zou kunnen zijn van die verschillen. Beide media doen daarbij uiteraard hun best om vooral hun eigen peiling naar voren te schuiven als de meest betrouwbare – en wie kan hen dat eigenlijk verwijten? Het grote verschil tussen de twee peilingen is de wijze waarop ze uitgevoerd werden: TNS-Media/Dimarso doet dat via een toevallige steekproef op basis van telefoonnummers (inclusief mensen die alleen maar een GSM-nummer hebben), terwijl IPSOS voor La Libre Belgique een (zelfselecterend) internetpanel gebruikt.
Nu hoeft dat laatste niet te betekenen dat de resultaten van IPSOS slechter zouden zijn dan die van TNS-Media/Dimarso, op voorwaarde natuurlijk dat IPSOS over een voldoende groot panel zou beschikken en zorgt voor een correcte weging van de resultaten. Wat de grootte van het panel betreft, vrees ik echter dat IPSOS schromelijk tekort schiet, zeker als je de bedenking maakt dat het veel goedkoper is een internetpanel uit te breiden dan een telefonische enquête. In ieder geval konden de peilingen van La Libre Belgique bij de laatste verkiezingen de vergelijking met die van De Standaard/VRT niet zo goed doorstaan, en het is eigenlijk merkwaardig dat IPSOS zelf nog geen maatregelen in dat verband heeft ondernomen. Ik ben dan ook geneigd meer geloof te hechten aan de resultaten van De Standaard/VRT, ook al hoop ik persoonlijk dat La Libre Belgique dichter bij de waarheid zit, in ieder geval wat betreft de uitslagen van de Vlaamsgezinde partijen.
Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 (PDF).
Wie regelmatig de Vlaamse pers leest, zou kunnen beginnen vermoeden dat niet de Vlamingen maar wel de Franstaligen de agressors zouden zijn in de Franstalige Rand rond Bruxelles, met hun weigering om Nederlands te spreken of zelfs nog maar te leren, en hun pogingen om de streek te verfransen. Het is daarom goed dat verzetsheld Olivier Maingain eerder deze week de puntjes nog eens op de i zette.Het is een mythe die in de Vläämse pers wel eens aangehaald wordt: Bruxelles en de gemeenten errond zouden van oudsher Nederlandstalig gebied geweest zijn, en het is pas sinds de jaren vijftig dat het Frans er opgang is beginnen maken. Niets is natuurlijk minder waar. In gemeenten als Wemmel en Rhode-Saint-Genèse werd reeds in de Oudheid Frans gesproken, en het is pas met de inval van de Germaanse barbaren rond het begin van onze tijdrekening dat er in deze gebieden voor het eerst af en toe in het openbaar Germaanse keelgeluiden uitgebraakt werden. Het beste bewijs: de wieg van Jules César stond, zoals iedereen weet, in Crainhem. En wie er De Bello Gallico nauwkeurig op naleest, zal opmerken dat hij in dat werk zijn relaas doet over het heldhaftige Franstalige verzet tegen onder meer de achterbakse Ambiorix, toenmalig partijvoorzitter van de O-EA, de Oud-Eburoonse Alliantie. Jules César was overigens zelf Franstalig, kind van eenvoudige dorpers die verplicht werden hun belastingen in het Eburoons te betalen. Als kind mocht hij zelfs zijn eigen taal niet spreken op de speelplaats, en de enige reden waarom hij De Bello Gallico in klassiek Latijn schreef, is dat de noodzakelijke accenten om Frans te kunnen schrijven op dat ogenblik nog niet uitgevonden waren.
Na het heldhaftige verzet van Jules César brak een donkere periode aan, waarin Menapiërs en Eburonen en hun nazaten eeuwenlang de plak konden zwaaiden over Bruxelles en omstreken. Een eerste lichtpunt brak aan met de Franse Revolutie van 1789, toen er hoop ontstond op een spoedige bevrijding. Die bevrijding en de aansluiting bij het Franse moederland kwam er een paar jaar later ook, in 1794, toen de streken deel mochten uitmaken van eerst de Franse Republiek, vervolgens het Franse Keizerrijk en tot slot het Franse Koninkrijk – tot het rampjaar van 1815 aanbrak. Opnieuw brak een donkere periode aan, eerst onder Bataafs gezag, en sinds 1830 onder de Vläämse bezetting.
Kwatongen beweren dat in de revolutiedagen van 1830 Franse troepen aanwezig waren op Belgisch grondgebied. Was het maar waar geweest! De waarheid is immers dat toen de Bataafse tirannen inzagen dat de brutale culturele onderdrukking van het Franstalige Zuiden niet meer houdbaar was, een Bataafse satellietstaat opgericht werd met als schuilnaam België. Enig doel van die nieuwe staat: zoveel mogelijk gebied alsnog germaniseren. De Bataafse bastaarddochter van Vrouwe Germania moest en zou een Vläämse bastaardkleindochter baren. Vandaag moet vastgesteld worden dat het plan grotendeels gelukt is, en dat 60% van België als eeuwig verloren voor Beschaving beschouwd moet worden.
Wie kan het dan een verzetsheld als Olivier Maingain euvel duiden dat hij probeert te redden wat nog gered kan worden? Als morgen het recht van de Franstaligen in de Rand rond Bruxelles valt om nooit geconfronteerd te hoeven worden met een andere taal dan het Frans, wat zal dan het volgende zijn? Tweetaligheid in Brüssel/Bruxelles? Faciliteiten voor Vlämingen in Waterloo en Lahulpe? (Of moeten we schrijven: Wäterlöö en Terhülpen?) Gaan we dan ook naar Bataafs als verplichte tweede taal in alle scholen op minder dan twee kilometer van de taalgrens? Ça jamais! Deze culturele genocide moet hier en nu een halt toegeroepen worden. En welke veldslag is dan beter gekozen dan de strijd om de benoeming van drie democratisch verkozen burgemeesters, die eindelijk eens neen durven te zeggen tegen de vervlaamsing van de Franstalige Rand rond Bruxelles?
Vóór 1 april moest de kogel door de kerk, aldus Kris Peeters een aantal weken geleden. De Vlaamse regering zou landen in verband met de Oosterweelverbinding, waardoor de discussie eindelijk – eindelijk! – afgesloten zou kunnen worden. Wie echter dacht dat Kris Peeters in tegenstelling tot die andere CD&V-regeringsleider wél zijn woord zou houden, kwam ferm bedrogen uit.Vlaams minister-president Kris Peeters liet gisterenochtend verstaan dat er in dit dossier alleen maar winnaars waren. Sta me toe daar een andere mening op na te houden. Duidelijke winnaar is in de eerste plaats het studiebureau dat nog maar eens een studie zal mogen leveren over een tunnel onder de Schelde – naar het schijnt de derde al – om na te gaan of zo'n tunnel technisch haalbaar is, en bovendien zowel sneller als goedkoper dan een brug zou kunnen. Het lijkt me nogal wiedes dat de Vlaamse regering in dat geval voor een tunnel zou kiezen, maar de vraag zou zich dan wel stellen waar die twee voorgaande studies dan wel voor gediend hebben, en door welke prutsers ze feitelijk uitgevoerd werden. In afwachting van de resultaten van die derde studie kan de Vlaamse belastingbetaler zich dan afvragen welke spectaculaire technologische doorbraken er zich de afgelopen maanden zouden voorgedaan hebben op het gebied van de tunnelbouw, dat de Vlaamse regering verwacht dat er binnen drie maanden wel eens een radicaal andere aanbeveling uit de bus zou kunnen komen dan, inderdaad, dat een viaduct de beste oplossing zou zijn.
Hiermee hebben we al meteen één van de duidelijke verliezers van de «beslissing» van gisterennacht – kwatongen beweren dat het een beslissing was om nog niet te beslissen – vermeld: de Vlaamse belastingbetaler. Maar de Vlaamse belastingbetaler is de enige verliezer niet. Ook N-VA en sp.a behoren tot het kamp der verliezers: de ene omdat de viaduct er voorlopig nog niet komt, de andere omdat de viaduct nog steeds niet definitief afgevoerd is. Geen van de twee vechtende partijen kan nog geloofwaardig overkomen na deze niet-beslissing. En zoals zo vaak: wanneer twee honden vechten om een been, loopt een derde er mee heen. Vermoedelijk vindt Kris Peeters van zichzelf dat hij die derde hond is, maar de vraag is toch maar hoe geloofwaardig híj uit deze veldslag gekomen is.
Want inderdaad, als Kris Peeters vandaag ondanks zijn CD&V-partijkaart door het Vlaamse publiek nog niet op één hoopje met de rest van het tsjevendom werd gevaagd, dan is dat in grote mate te danken aan de relatief positieve perceptie die er rond de Vlaamse regering heerst. En die perceptie wou tot nu toe dat die regeringsploeg af en toe toch nog eens een beslissing zou nemen, in tegenstelling tot de federale regering waar werkelijk niets, maar dan ook niets nog beweegt. (Tenzij de Franstaligen beweging eisen natuurlijk, want dan kan plots alles, zoals het asieldossier elke dag duidelijk bewijst.) Nu blijkt dat ook bij de Vlaamse regering stilaan zowat alles dreigt vast te lopen.
Ook de vaudeville rond de drie Franstalige burgemeesters uit de Vlaamse Rand rond Brussel toont aan dat het in de Vlaamse regering niet helemaal snor zit. Twee weken geleden werd de beslissing rond de niet-benoeming nog doorgepraat met minister-president Kris Peeters, maar wanneer minister van Binnenlands Bestuur en de Vlaamse Rand Geert Bourgeois de beslissing bekend maakte in het Vlaams Parlement, reageert de CD&V kregelig. Wat had hij moeten doen – ook een studie bestellen? Viceminister-president voor de sp.a Ingrid Lieten bestond het bovendien de beslissing vrijwel onmiddellijk al volledig te ondergraven door de faciliteitengemeenten op een zilveren schoteltje aan de Franstaligen aan te bieden. Ja, waarom niet meteen heel Vlaams-Brabant aanbieden? Dan is de sp.a immers in één moeite door ook van Frank Vandenbroucke af! Let op, het gaat hier wel degelijk over zo ongeveer de enige beslissing die naam waard die de afgelopen maanden door de Vlaams regering genomen werd.
Bovendien vergist N-VA-voorzitter Bart de Wever zich zwaar als hij denkt dat er nu een definitieve beslissing rond de Oosterweelverbinding zou genomen zijn. Zoals andere commentatoren reeds opmerkten: drie maanden geeft de tegenstanders van het viaduct ruim de tijd om opnieuw te mobiliseren tegen de Lange Wapper. Zijn uitleg «dat het op die drie maanden toch niet aan zal komen» hebben we trouwens al eens eerder gehoord, namelijk in 2007 en 2008. Toen was er ook geen haast bij de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, maar vandaag weten we dat elke dag, ja zelfs elk uur zal tellen om de kieskring nog gesplitst te krijgen voor de volgende federale verkiezingen. Ik vrees dan ook dat Bart de Wever een veel groter risico loopt in juli bruusk uit zijn zoete droom gewekt te worden dan de Patrick Janssens.
Het volstaat trouwens het opiniestuk van Manu Claeys en Peter Verhaeghe te lezen om het uiteindelijke doel van bijvoorbeeld de stRaten-generaal te begrijpen. En een veerpont, liefst maar eentje en dan nog op mankracht opdat het allemaal vooral niet te snel zou gaan, is dan niet eens zo ver gezocht. Een tunnel of een brug zijn voor hen immers niet het eigenlijke probleem, wel al die auto's die allemaal zo dringend Antwerpen willen binnenrijden. Ja, stel je voor zeg. Een terugkeer naar paard en kar, zoals het past voor plattelandsbewoners die de Grote Stad met een bezoek zouden willen vereren, zou inderdaad al veel passender zijn. Het is me al een raadsel waarom nog niet voorgesteld werd om naar Chinees en Sovjet-voorbeeld – ach, de goede oude USSR, waar ís de tijd? – meteen maar pasjes in te voeren om het aantal bezoekers nóg meer te kunnen begrenzen, voor zover ze al gedoogd zouden moeten worden.
Rest me daarom nog de heren Kris Peeters, Bart de Wever en Patrick Janssens de komende maanden van harte een interessante tijd toe te wensen. Voor de miljoenen Vlamingen die niet kunnen snappen waarom het land telkens weer op stelten moet gezet worden voor amper een paar kilometer brug of tunnel is het een magere troost dat dit dossier de heren politici vermoedelijk al veel langer veel meer de strot uitkomt dan henzelf.
De revelatie in de peiling van La Libre Belgique, waarvan de resultaten zondagavond gepubliceerd werden, is ongetwijfeld dat N-VA vandaag de tweede grootste partij in Vlaanderen zou zijn – foutenmarges niet te na gesproken. Maar er valt over de resultaten van deze peiling best wel wat meer te vertellen, want voor meer dan één partij bevat ze historische resultaten.
Beginnen we bijvoorbeeld bij wat nog steeds de grootste partij in Vlaanderen zou zijn: CD&V. De partij gaat erop achteruit vergeleken met de verkiezingen van verleden jaar, maar wel op de grens van wat statistisch significant genoemd kan worden. Tegelijkertijd valt op dat de partij met een aanhang van slechts 20,0% van de stemmen historisch laag scoort bij La Libre Belgique. Alleen Het Laatste Nieuws plaatste de partij ooit lager, iets meer dan een jaar geleden, toen die krant de partij nog slechts 19,9% gaf.
Scoort CD&V historisch laag, dan scoort N-VA weer historisch hoog. La Libre Belgique maakt van de partij zelfs de tweede grootste partij in Vlaanderen, vlak voor het Vlaams Belang. (De nuance dat het verschil tussen N-VA en Vlaams Belang veel minder dan een foutenmarge bedraagt ging in de verdere berichtgeving uiteraard verloren.) De vraag moet echter gesteld worden of de groei die La Libre Belgique N-VA toedicht wel duurzaam is. Tegenover de regionale verkiezingen van verleden jaar maakt de partij een fameuze sprong, maar tegenover de Europese verkiezingen verdubbelt ze zelfs bijna haar score. Het gevaar bestaat dan ook dat wanneer in 2011 de partij de verwachtingen uit de peilingen niet kan inlossen, N-VA op de verkiezingsavond met een kater achterblijft, ondanks stevige winst.
Een ander probleem waar de N-VA mee af te rekenen kan krijgen, is dat haar partners in de Vlaamse regering haar voorlopig niets meer zullen gunnen. In het dossier over de Oosterweelverbinding kon de partij alvast geen finale beslissing doorduwen, en wordt opnieuw een studie ingelast. CD&V kan ook proberen de partij de komende weken een lesje te leren via een federaal omweggetje, en de partij in de Vlaamse regering voor het blok plaatsen door enkele Vlaamse toegevingen rond Brussel-Halle-Vilvoorde. Een monsterscore in een peiling kan daarom al snel een vergiftigd geschenk worden als je vervolgens tweemaal bakzeil moet halen, en misschien zelfs het risico loopt uit de Vlaamse regering gekegeld te worden.
Een andere score die vraagtekens oproept is die van het Vlaams Belang. La Libre Belgique plaatst de partij vandaag op 17,3%, tegenover 17,1% drie maanden geleden. In januari plaatste Le Soir de partij nog onder de 15%, eind verleden jaar kwam ze bij De Standaard/VRT zelfs op een miserabele 12,8% uit. Bovendien kwam de partij de laatste maanden vooral op een negatieve manier in de media, enerzijds omwille van de interne strubbelingen die breed in de pers uitgesmeerd werden, en anderzijds dankzij een systematische uitsluiting van de partij uit het debat over de veiligheid in Brussel (een beetje alsof de media Groen! niet aan het woord zouden laten naar aanleiding van een milieukatastrofe, doch dit terzijde). Het is in ieder geval duidelijk dat La Libre Belgique meent dat de partij langzaamaan uit een dal aan het kruipen is, en stilaan terug zicht begint te krijgen op haar scores uit de verkiezingen van 2007.
Twee partijen die overduidelijk nog steeds in een sukkelstraatje zitten volgens La Libre Belgique zijn sp.a en Open Vld. De eerste partij blijft oscilleren rond de vijftien procent, terwijl de andere voor het eerst bij La Libre Belgique onder de veertien procent zakt. Dat laatste is overigens ook historisch laag, en alleen bij De Stemmenkampioen in 2005 en 2006 deed de partij het ooit slechter. Waar is de tijd dat beide partijen ver boven de twintig procent scoorden, niet in de peilingen maar bij de verkiezingen?
Nog een partij die het niet zo goed doet is Lijst Dedecker, waarbij dan nog moet opgemerkt worden dat de desastreuze voorzittersverkiezingen plaatsvonden nà het afnemen van deze peiling. Dan lijkt het met Groen! toch iets beter te gaan, en voor het eerst in meer dan zes jaar scoort de partij meer dan acht procent bij La Libre Belgique. Is het een gevolg van de opslorping van SLP? Spectaculair kan de vooruitgang niet genoemd worden, maar de partij heeft zich in tegenstelling tot Lijst Dedecker de laatste maanden wel weten te verwijderen van de gevreesde kiesdrempel van vijf procent.
La Libre Belgique voerde geen simulatie uit voor een zetelverdeling, maar extrapolatie van de resultaten naar de verschillende kieskringen levert een interessant prognose op voor zetelverdeling in het Vlaams Parlement. (De prognose die Bart Maddens uitvoerde in opdracht van Het Nieuwsblad voor de federale Kamer leverde overigens erg gelijklopende resultaten op.) De machtsverhoudingen binnen de huidige Vlaamse coalitie zouden met deze resultaten in ieder geval radicaal anders zijn, met drie partijen die in wezen niet zo heel veel van mekaar in grootte verschillen. En eigenlijk zijn alle vijf de grootste partijen in zetelaantal aan mekaar gewaagd. Volgens de prognose zijn coalities zoals CD&V–N-VA–Open Vld en CD&V–Open Vld–sp.a nog steeds mogelijk, naast de huidige coalitie van CD&V, sp.a en N-VA. Een coalitie met N-VA, Open Vld en sp.a haalt dan weer precies de helft van de zetels, en dus één te weinig voor een meerderheid. CD&V en Open Vld alleen, zoals in de federale regering, maken op dit ogenblik echter geen schijn van kans om in het Vlaams Parlement een meerderheid te vergaren – ze halen maar net iets meer dan een derde!
Aan Franstalige zijde blijft de PS hoog scoren, terwijl de aanhang van MR verder afbrokkelt. De oorzaak voor die afbrokkeling hoeft waarschijnlijk niet verder gezocht worden dan bij de groeiende aanhang van de PP. Ecolo doet het opnieuw wat beter, en klimt weer boven de twintig procent. De partij zit daarmee MR op de hielen, om niet te zeggen dat de twee partijen statistisch gezien als even groot beschouwd dienen te worden. CdH lijkt zich te stabiliseren, maar blijft ver achter op Ecolo. Het Front National blijft onder de kiesdrempel, net zoals de PP. Voor die laatste partij gaat het echter wel duidelijk de goede kant op, iets wat niet gezegd kan worden voor het Front National.
Bijlage: Overzicht alle peilingen in Vlaanderen sedert 2004 en Wallonië sedert 2006 (PDF).