Quousque tandem, Marie-Rose Morel?

Van iemand die zelf het slachtoffer is geweest van één van de vuilste mediacampagnes van de laatste jaren, zou je beter verwachten. Toch vond Marie-Rose Morel het blijkbaar nodig bij de VRT een «opiniestuk» te publiceren waarin ze haar ongenoegen uit over de interne gang van zaken bij het Vlaams Belang. Alleen al het feit dat de VRT effectief bereid was het stuk te publiceren zou nochtans bij haar enkele knipperlichten hebben moeten doen aanspringen.

De zaak-Morel-Vanhecke is vermoedelijk bij de lezer genoegzaam bekend: jarenlang dichtten – terecht of onterecht, het heeft me eigenlijk nooit bijster veel geïnteresseerd – de media Marie-Rose Morel en voormalig Vlaams Belang-voorzitter Frank Vanhecke een affaire toe. Sommige journalisten schrokken er daarbij zelfs niet voor terug bewust onwaarheden de wereld in te sturen, en ook het briefgeheim moest wijken voor «de goede zaak», namelijk het Vlaams Belang via deze vermeende affaire zoveel mogelijk schaden. Matthias Storme noemde het op zijn blog in ieder geval lynchjournalistiek. (Anderzijds kan men zich ook de vraag stellen of er wel sprake kan zijn van briefgeheim wanneer de brieven vervalst zijn.) De zaak reikte overigens veel verder dan Marie-Rose Morel en Frank Vanhecke alleen, want Roger van Houtte moest in de rand van de affaire zijn biezen pakken bij de Gazet van Antwerpen, zoals hij uitvoerig documenteerde in het boek Media & Journalistiek in Vlaanderen.

Je zou daarom verwachten dat iemand als Marie-Rose Morel toch wel twee keer zou nadenken voor ze bij een medium als de VRT een opiniestuk laat plaatsen. Deze «openbare» omroep heeft er immers nooit veel twijfel over laten bestaan dat de kanalen er niet openstaan voor het Vlaams Belang, tenzij om de partij te schaden, of wanneer het echt niet anders kan. En vaak zelfs dan nog niet, zoals de Raad van State onlangs nog oordeelde in navolging van de Vlaamse Regulator voor de Media (VRM). De VRT is in Vlaanderen trouwens het enige medium niet dat een cordon médiathique toepast, maar heeft als openbare omroep natuurlijk wel een heel andere verantwoordelijkheid dan de anderen.

De vraag is daarom wat Marie-Rose Morel eigenlijk bezielde om haar stuk in te zenden. Dacht zij hiermee een constructief debat over de interne structuur van Vlaams Belang te kunnen opstarten? In dat geval voelen zich aan de Reyerslaan vermoedelijk al enkele dagen zwaar gepakt door lepe la Morel, die haar boodschap toch even goed kwijt gekund op haar eigen weblog. De vraag in dat verband is trouwens ook of zij haar stuk uit eigen beweging instuurde, dan wel of ze door de VRT hiertoe werd uitgenodigd. Je hoeft in ieder geval lang geen militant of kiezer van het Vlaams Belang te zijn om de jongste soap rond haar persoontje stilaan beu te raken.

Het geval-Sinardet

Met het beetje inlevingsvermogen waarover ik beschik meen ik al bij al een behoorlijk deel van de gebeurtenissen in de politiek en de media te kunnen begrijpen, bevatten, en af en toe zelfs te duiden, maar sommige fenomenen plaatsen mij blijvend voor een compleet mysterie. Eén van die fenomenen is de column van «bruggenbouwer» Dave Sinardet in De Standaard: wat bezielt eigenlijk een krant die van zichzelf denkt dat ze een kwaliteitskrant is haar pagina's open te stellen voor iemand die voortdurend aantoonbaar ondermaats werk aflevert.

Ik heb hem zelf al vaak genoeg onder vuur genomen, en gisteren reduceerde ook Matthias Storme op zijn blog het laatste stukje van Dave Sinardet tot er niets meer van overeind bleef. Over de persoon Dave Sinardet en de inhoud van zijn stukjes wil ik vooraf twee zaken zeggen: ten eerste is hij lid van de Pavia-groep en heeft hij dus een uitgesproken communautaire agenda, en ten tweede is hij politicoloog, en zoals iedereen weet (en ook duidelijk naar voren komt in Wikipedias artikel over het vakgebied) is politicologie van alle wetenschappen de minst wetenschappelijke. Concreet betekent dat laatste dat politicologen het zich kunnen veroorloven in hun artikels onzin te schrijven, ja zelfs aantoonbare onzin, zonder dat dat gevolgen heeft voor hun academische carrière. Een natuurkundige of een farmaceut heeft die luxe niet, en zou trouwens snel mensenlevens in gevaar kunnen brengen indien hij zich die luxe zou proberen te nemen.

Dat Dave Sinardet met de regelmaat van de klok onzin schrijft –en laat het duidelijk zijn, ik beschuldig hem dus niet van leugenachtigheid– is op zich geen mysterie, maar redelijk eenvoudig te verklaren. Hij is trouwens de enige niet die in dat bedje ziek is. Wat echter wel een mysterie is voor mij, is dat een krant als De Standaard Dave Sinardet niet al lang geleden bedankt heeft voor bewezen diensten, om uit te kijken naar iemand die meer verstand van zaken heeft. De Standaard gaat er immers prat op dat zij kwaliteit levert, en ik kan me dus met de beste wil van de wereld werkelijk niet voorstellen dat men in Groot-Bijgaarden echt niet zou snappen dat er iets schort aan de stukjes van Dave Sinardet. Zeker, ook De Standaard heeft haar politieke agenda, en de toon en de boodschap die Dave Sinardet in zijn stukjes poogt te brengen sluiten perfect bij die politieke agenda aan. Maar wanneer de kwakkels in de stukjes van Dave Sinardet mekaar zo snel opvolgen dat je er al na een paar paragrafen de tel bij kwijt raakt, dan wordt de geloofwaardigheid van de politieke boodschap niet bepaald versterkt. En daar zit ik dus strop, want niets is zo dodelijk voor een politieke boodschap als een medestander die voortdurend klinkklare nonsens verkondigt, en dat moet men toch ook bij De Standaard beseffen? Ondertussen blijf ik dus met ergernis, maar vooral ook veel verwondering, kennis nemen van nieuwe stukjes van Dave Sinardet in De Standaard.

Peiling Het Laatste Nieuws: Winst voor LDD en separatisme

Gisteren publiceerde Het Laatste Nieuws de resulaten van een nieuwe peiling. Voor slechts één partij werd een significante wijziging gemeten: Lijst Dedecker, dat vooruitgaat tegenover de verkiezingen van verleden jaar. Voor de andere partijen zijn de verschuivingen kleiner dan de foutenmarge.

Het Vlaams Kartel en het Vlaams Belang gaan lichtjes achteruit tegenover de verkiezingen van bijna één jaar geleden, maar over significante verschillen hebben we het nog lang niet. Open Vld en sp.a-Vl.Pro gaan dan weer lichtjes vooruit, en voor die partijen zijn de verschillen zelfs nog kleiner. Al bij al zijn dit dus eigenlijk geen resultaten om over naar huis te schrijven, maar zo verkoopt men natuurlijk geen kranten, en dus heeft de krant het over het Vlaams Kartel dat «licht van zijn pluimen zal verliezen» en het Vlaams Belang dat «de neergang niet kan stoppen». Vooral dat laatste is opmerkelijk: de krant publiceert voor het eerst in meer dan een jaar een peiling, maar wil dus wel even aan trendanalyse doen…

De enige partij die dus wel een significante sprong maakt is Lijst Dedecker, maar de partij blijft problemen hebben om de kaap van tien procent te overschrijden. De partij laat wel concurrent Groen! duidelijk achter zich, en die laatste lijkt maar niet weg te kunnen komen uit de buurt van de kiesdrempel. Partijvoorzitster Mieke Vogels mag dan in het Vlaams Parlement wel beweren dat de bevolking de communautaire problemen spuugzat zou zijn, voorlopig valt er echter nog geen stormloop richting haar partij waar te nemen…

Tot slot nog een ander opmerkelijk resultaat uit de peiling van Het Laatste Nieuws: 49,7% van de Vlamingen is voor een splitsing van België, terwijl 45,7% België voorlopig nog wil behouden. Volgens de krant is het de allereerste keer dat een peiling een meerderheid voor separatisme aantoont, maar in december 2005 tekende De Stemmenkampioen, dat nota bene ondersteund werd door Het Laatste Nieuws, in een peiling een erg gelijkaardig resultaat op, ook met een meerderheid voor separatisme. Dat belet natuurlijk niet dat iemand als een Dave Sinardet hardnekkig zal blijven beweren dat er in Vlaanderen maar tien procent separatisten rondlopen, ook al probeerde Matthias Storme hem onlangs nog op betere –en correcte– gedachten te brengen. Nu ja, Dave Sinardet raadpleegt voor zijn stelling het degelijke onderzoek –schrijft hij toch– en peilingen die meer dan tien procent separatisten aantonen zijn misschien gewoonweg per definitie al ondegelijk voor het lid van de Pavia-groep?

Bijlage: Alle Vlaamse peilingen sedert 2006 (PDF)

Knack-intellectuelen

Knack riep eerder deze week Etienne Vermeersch uit tot de meest invloedrijke intellectueel in Vlaanderen. De manier waarop dit bepaald werd is echter hoogst twijfelachtig, en persoonlijk zou ik zelfs durven stellen dat Etienne Vermeersch vandaag de dag de titel «intellectueel» niet verdient, laat staan die van «topintellectueel».

Het weekblad Knack schreef honderd prominente Vlamingen aan, en vroeg hen wie volgens hen op dit moment de grootste invloed heeft op het maatschappelijke debat. De naam van Etienne Vermeersch werd door die honderd deelnemers 32 keer vermeld, een armlengte vóór de tweede in de top 10, Luc Huyse, met slechts 19 vermeldingen. Maar is dit wel de juiste manier om te onderzoeken wie vandaag de grootste invloed heeft op het maatschappelijk debat?

Stel dat we een groep van zo'n honderd soldaten zouden hebben, en we vragen hen wie de moedigste onder hen is. Wie zou dan verkozen worden? Ik gok op degene die de grootste mond heeft, regelmatig pinten trakteert, de gemiddelde mening van de groep het best vertegenwoordigt en haar zelden of nooit tegen de haren in strijkt. En hoe langer je zo al deel uitmaakt van de groep, hoe groter je kansen om tot de «moedigste» van de groep uitgeroepen te worden. Maar of dat relevant is voor wie écht moedig zou zijn mocht het ooit tot een gevecht met de vijand komen? Dat Etienne Vermeersch aan de top van het lijstje terecht kwam zegt dus waarschijnlijk meer over de groep die Knack bevraagd heeft, dan over de maatschappelijke impact van Etienne Vermeersch.

Want kan men kritiek hebben op de methode zelf die Knack gebruikt heeft, met de representativiteit van de groep zit het ook al niet helemaal snor. Die werd immers samengesteld «op basis van intuïtie en gezond verstand», en «ervoor zorgend dat de stem van vrouwen, allochtonen en het middenveld voldoende aanwezig was», aldus Joël de Ceulaer. Hoeft het dan werkelijk te verbazen als inderdaad iemand als een Etienne Vermeersch bovenaan de lijst eindigt, en we in de top 10 namen terugvinden als een Tom Lanoye, Carl Devos, Yves Desmet en zelfs een Philippe van Parijs? De enige vreemde eend in de top 10-bijt is Bart de Wever, met welgeteld zes stemmen, waarschijnlijk sympathiestemmen van mensen die het misschien toch niet helemaal intellectueel eerlijk vonden om alleen maar «eigen volk» aan te kruisen in het persoonlijke lijstje – of die gewoon de vraag niet goed begrepen hadden. Dat links en België goed vertegenwoordigd zijn, maar mensen als een Matthias Storme of Boudewijn Bouckaert volledig ontbreken zegt genoeg.

En zou het toeval zijn dat nogal wat van die Knack-intellectuelen figureren op de lijst van ondertekenaars van de open brief «Waakzaamheid is geboden» ter ondersteuning van Abou Jahjah? Hoeveel van hen waren ook zo verontrust toen de beruchte betoging van 11 september 2007 in Brussel eerst verboden werd, en vervolgens gewelddadig uit mekaar geslagen door Franstalige politie? Een waar intellectueel verdedigt de vrijheid van meningsuiting niet alleen voor de eigen kerk (of moskee), maar ook voor de tegenstander, maar onder meer een Etienne Vermeersch heeft zich de laatste jaren behoorlijk wat uitgesloofd om de politieke mening van de tegenstanders zelfs bij wet te verbieden. De minus habentes van een journalisten die de lof zongen van Etienne Vermeersch naar aanleiding van het Knack-lijstje haalden dit dan nog eens aan als één van de redenen waarom hij toch zo'n topintellectueel zou zijn, niet snappend dat dit hem juist zou moeten diskwalificeren.

Overigens, één van de elementen in de verdediging van Abou Jahjah houdt absoluut geen steek, maar geen «intellectueel» die erin slaagt het op te merken: het AEL fungeerde op het moment van de feiten als een vliegende brigade gecoördineerd via SMS, en was helemaal niet vies van een relletje hier en daar – stuurde er zelfs op aan. Dat Abou Jahjah dus pas drie uur na het begin van de ongeregeldheden aankwam is daarom ook weinig relevant: hij had in Nieuw-Zeeland kunnen zitten en toch nog de rellen kunnen stoppen in de loop van enkele luttele minuten. Een beetje eerlijkheid is toch ook een eigenschap die men van een intellectueel zou mogen eisen, maar voor deze heren is dat blijkbaar iets te veel gevraagd.

Over eerlijkheid gesproken, ook de aanwezigheid van twee Pavianen in de top 10 valt op, en als er nu één intellectueel oneerlijke groep bestaat in België, dan de Pavia-groep toch wel. Deze lieden hebben immers een duidelijk politieke agenda, maar laten zich wel met plezier in de media opvoeren als neutrale waarnemers en experts, om vervolgens hun platste propaganda aan de argeloze kijker, luisteraar of lezer te serveren. Eerlijk? Helemaal niet. Intellectueel? Nog veel minder. En voor wie het spelletje door heeft soms ronduit potsierlijk en zielig tegelijk.

Wat moeten we dus denken van dit lijstje topintellectuelen dat Knack samengesteld heeft? Het hele zaakje lijkt opgezet spel, en eigenlijk zouden we er ons niet eens druk over mogen maken, maar we kunnen het toch niet laten (tiens, wat zei Jean-Paul Sartre daar weer over?). Maar wanneer dit lijstje gebruikt wordt om de open brief ter ondersteuning van Abou Jahjah nog wat extra gewicht te geven, is het goed toch even de puntjes precies op de i te plaatsen. Het is immers een ander kenmerk van intellectuelen waar de top 10 van Knack wel eens wil tegen zondigen: een intellectueel beroept zich niet op zijn titel van intellectueel om zijn mening wat extra kracht mee te geven, maar houdt zich bij de zaak en onderbouwt zijn standpunten met rationele argumenten. En sommige eerstejaarsstudenten doen het op dat vlak zelfs een pak beter dan de professor emeritus uit Gent.