OpenVLD

De VLD zou onder een nieuwe naam naar de federale verkiezingen gaan nu de partij Vivant opgeslokt heeft. Een naam die opduikt is OpenVLD, en het domein voor die naam werd een tijdje geleden reeds gereserveerd. De term «open» is inderdaad goed van toepassing op de partij zoals ze zich de laatste jaren gedragen heeft: de deur heeft steeds opengestaan om ongewenste leden buiten te stampen, en ook wat betreft de kiezers is de partij zo lek als een zeef.

Een blik op een grafiek van de verkiezingsuitslagen van de liberale partij in Vlaanderen sedert 1945 zegt eigenlijk genoeg: de partij is langzaam gegroeid van rond de tien procent vlak na de Tweede Wereldoorlog tot net onder de 25% in het topjaar 2003. In 2004 moest daar echter een vijfde af, en zoals het er nu naar uitziet zit er voor de federale verkiezingen van 2007 niet veel winst in. Als de partij 18% haalt zal ze al heel tevreden mogen zijn, terwijl 16% op dit ogenblik realistischer lijkt. Sommige peilingen maken echter gewag van scores onder de 13%, een halvering tegenover 2003!

Ook het personeelsbeleid van de partij laat de laatste jaren te wensen over. Voor mensen als Leo Govaerts, Ward Beysen, Hugo Coveliers was er binnen de partij geen plaats meer, en na het vertrek van Jean-Marie Dedecker kondigde Bart Somers aan dat de partij nu een progressieve koers zou varen. De partijvoorzitter bevestigde hiermee tegenover zijn kiezers dat de partij niet alleen een aantal mandatarissen afgestoten heeft, maar ook een deel van het gedachtengoed en bijgevolg ook kiezers. Hoe men ondertussen nieuwe kiezers wil aantrekken uit een progressieve poel waar al zoveel andere partijen vissen is eerder onduidelijk, en misschien ook wel een hopeloze zaak omdat kiezers nogal eens de neiging hebben de voorkeur te geven aan het originele in plaats van aan de kopie.

Niettegenstaande de Vlamingen dus blijkbaar geen pap meer lusten van het beleid van de partij, lijkt het erop dat de VLD naar de verkiezingen wil gaan onder het motto «meer van hetzelfde». Het is alsof Guy Verhofstadt van plan is na het debacle van 2003 de partij eens en voorgoed compleet in de vernieling te rijden. Profileert de partij zich sociaal-economisch als progressief –voor ieder die wil verstaan toch wel een duidelijke hint in de richting van een verderzetting van het paarse beleid met de PS als dominante partij in de federale regering– op het communautaire vlak stelt de partij een «open dialoog» met de Franstaligen voor, dus zonder een eisenbundel. Ik kan me daarbij niets anders voorstellen dan dat ook hier de partij een voortzetting van het huidige beleid voor ogen heeft, een beleid dat voor Vlaanderen alleen maar rampzalig is geweest. Het beste wordt dit nog geïllustreerd door het feit dat Guy Verhofstadt er niet eens in slaagt om zijn termijn volledig uit te doen, en de federale verkiezingen veertien dagen heeft moeten vervroegen omdat zijn «open dialoog» rond Brussel-Halle-Vilvoorde op niets is uitgedraaid. Het toppunt is dan nog dat Vlaanderen SPIRIT daarvoor dankbaar moet zijn, want anders was de ramp compleet geweest: de toegevingen waartoe Guy Verhofstadt en de VLD bereid waren om toch maar de federale regering overeind te houden waren ronduit hallicunant.

Daarom past de naam OpenVLD ongetwijfeld veel beter bij de partij van Guy Verhofstadt en Bart Somers dan bijvoorbeeld VLD-Plus. Er is immers de laatste jaren geen enkele plus te bespeuren geweest in het verhaal van de partij, en VLD-Min is misschien wel een eerlijke naam maar geen waar zelfs een Noël Slangen een positieve spin aan zou kunnen geven. Open voor de deur waarlangs mandatarissen buitengestampt werden, open voor de lekke electorale zeef die de partij vandaag is, en open voor de totale uitverkoop aan de Franstaligen die de partij bereid is te doen als Guy Verhofstadt daarmee maar op zijn postje van Eerste Minister mag blijven zitten.

Stemmenkampioen, quo vadis?

Verleden week-end raakte bekend dat Frank Thevissen, het gezicht van De Stemmenkampioen, er de brui aan geeft. Reden daarvoor is de hetze die de krant De Morgen al maandenlang tegen De Stemmenkampioen voert, samen met de VLD die het in de partijbarometer ervan al lange tijd bijzonder slecht doet. De Stemmenkampioen zelf zal echter blijven doorgaan.

In het februarinummer van Doorbraak doet Frank Thevissen zijn boekje open over zijn avonturen met De Morgen en de VLD. Het stuk is het lezen waard, en achteraf blijf je toch een beetje met de vraag zitten of dit een verhaal uit België of Belarus is. Maar wat is precies de rol geweest van De Stemmenkampioen de laatste twee jaren?

In tegenstelling tot de andere peilers komt De Stemmenkampioen elke maand met een nieuwe partijbarometer, waardoor hij veel sneller nieuwe tendensen kan opvangen bij het kiespubliek. Bij speciale gelegenheden is De Stemmenkampioen overigens niet te beroerd om een extra peilingsronde in te lassen, zoals bijvoorbeeld naar aanleiding van de toetreding van Jean-Marie Dedecker tot de N-VA. Andere peilers doen dan liever of hun neus bloedt en peilen lustig verder, alsof zulke gebeurtenissen verder geen invloed zouden hebben op de kiesintenties van de Vlamingen.

Een ander punt waar De Stemmenkampioen zich onderscheidt van de andere peilers is de manier van peilen. De peiler werkt met een internetpanel, en al wie wil kan zich inschrijven en elke maand zijn kiesintenties laten registreren. Dit is ook het grootste punt van kritiek op de peiler: de peiling zou ten eerste scheef zijn, en ten tweede gemakkelijk manipuleerbaar. Wat dat laatste argument betreft, is het ondertussen al een tijdje geleden dat ik dat nog gehoord heb. Misschien hebben mensen die een beetje verstand van wiskunde hebben eens dezelfde oefening gedaan als ik gedaan heb in juli van verleden jaar, en hun omgeving er attent op gemaakt dat zoiets toch iets moeilijker ligt dan bijvoorbeeld Stephan Bogaert toen nog dacht. Een weerlegging van het argument dat De Stemmenkampioen een vertekend beeld zou geven omdat deelnemers zich zelf moeten aanmelden en over een internetverbinding moeten beschikken laat ik liever aan Frank Thevissen zelf over.

De controverse rond De Stemmenkampioen spitst zich verder vooral op twee zaken toe: de lage score van de VLD en de hoge score van het Vlaams Belang. Persoonlijk had ik meer mijn twijfels rond de hoge score van CD&V-N-VA, net zoals bij de andere peilers overigens. Maar dat de peiling verschijnt in het Het Laatste Nieuws, die ervoor doorgaat de lijfkrant van de liberale partij te zijn, maakt de zaak er natuurlijk niet eenvoudiger op. Het is nu eenmaal niet leuk om uitgerekend in je «eigen» krant maandelijks geconfronteerd te worden met een slechte peiling.

Maar wat heeft De Morgen te maken met een peiling in Het Laatste Nieuws die de VLD een slecht resultaat toekent? In principe eigenlijk niets, ook al is de VLD vandaag naar het schijnt een progressieve partij, maar ten eerste doet De Morgen mee aan de driemaandelijkse peiling van La Libre Belgique, en de resultaten van de twee peiling zijn niet bepaald compatibel te noemen. Dat is echter nog geen reden voor de hetze die de krant tegen De Stemmenkampioen voert. Het probleem is daarom m.i. eerder van politieke aard. Een slechte score voor de VLD kan die partij immers opjagen om een rechtser beleid te voeren, en in uiterste consequente zelfs het paarse project in mekaar doen stuiken. Op langere termijn kan het ook de kansen op een voortzetting van de paarse regering in gevaar brengen, met als gevolg een herintreden van de christen-democraten op het federale vlak, met in hun kielzog, horresco referens, ook de nationalisten van de N-VA. Maar erg zakelijk kan de argumentatie van De Morgen tegen De Stemmenkampioen niet echt genoemd worden. De krant staat er ten andere niet bepaald voor bekend zich vaak schuldig te maken aan enige zakelijk argumentatie.

En dan waren er nog de lokale verkiezingen in Antwerpen. Zowel de peiling van de Gazet van Antwerpen/VRT als die van De Stemmenkampioen zaten er eigenlijk goed naast, maar het was vooral De Stemmenkampioen die het moest ontgelden in De Morgen. Opnieuw: erg zakelijk is dat dus niet. Een nuchtere analyse van waarom beide peilingen er zozeer naast zaten past trouwens niet echt in het kraam van al wat progressief is. Iedereen kan nochtans voor zichzelf de oefening maken hoeveel «onobserveerbare» sp.a-kiezers er nodig zijn om de feitelijke resultaten zo dicht mogelijk te benaderen. De aantallen 21% resp. 17% zullen bij velen wel een belletje doen rinkelen, maar voor de slechte verstaanders: in Antwerpen wordt op de kop af 17,0% van de kiezers omschreven als «nieuwe Belg» of «ingeschreven vreemdeling». Hoeveel van hen zouden Het Laatste Nieuws lezen en zich inschrijven voor De Stemmenkampioen, en hoeveel van hen zullen zonder veel schroom hun kiesintenties openbaren aan één of andere onbekende man of vrouw aan de telefoon die zij van haar noch pluim kennen? Gezien de toestand van de democratische instellingen in hun land van herkomst kan je hen in dat verband trouwens absoluut niets kwalijk nemen. De vraag die echter gesteld moet worden is of De Morgen of Patrick Janssens, rekening houdend met deze feiten, eigenlijk niet veel beter zou min mogelijk naar die peilingen zouden refereren, dan wel De Stemmenkampioen (en dus niet Gazet van Antwerpen of de VRT) blijvend te kielhalen.

Houdt Frank Thevissen er nu dus (even?) mee op, zijn collega's zullen De Stemmenkampioen de komende maanden in leven houden en elke maand nieuwe peilingen blijven publiceren. De VLD lijkt echter niet van plan te zijn de strijd zomaar op te geven. Vandaag nog riep Patrick Dewael in Leuven de VLD-militanten op om op 10 juni de opiniepeilers «een poepje te laten ruiken». Dat is natuurlijk zijn goed recht, sommigen zouden zelfs durven zeggen zijn verdomde plicht, maar anderzijds is het ook niet moeilijk om te raden welke opiniepeiler hij in het bijzonder in gedachten zal gehad hebben. En al bij al is het toch ook een merkwaardige uitlating van een politicus die, net als alle andere politici en de rest van de bevolking, toch niet in opiniepeilingen gelooft. Alhoewel. De laatste verkiezingswedstrijd van Politiek.Net onderzocht onrechtstreeks in welke peiler de deelnemers het meeste vertrouwen hadden. Dat uitgerekend De Stemmenkampioen afgetekend de meeste betrouwbare genoemd werd zal hier en daar wel ferm gestoken hebben.