Geloofwaardigheid van het Vlaams Kartel

De Berg der Wijzen heeft een luis gebaard. Geen muis, want zelfs zo groot is het bereikte communautaire akkoord nog niet. Het is in ieder geval te klein voor de N-VA om in de federale regering te stappen, terwijl kartelpartner CD&V niet te beroerd is zelfs de Eerste Minister te willen leveren. Maar hoe zit het met de geloofwaardigheid van dat kartel, en dus ook CD&V en N-VA?

Over het bereikte communautaire akkoord zelf kunnen we kort zijn: dit voldoet niet. De eerste fase kan niet anders dan ronduit schandalig voor de Vlaamse onderhandelaars genoemd worden, terwijl de tweede fase zelfs belooft enkele fikse stappen achteruit te bevatten. In een reactie op het akkoord had partijvoorzitter van de N-VA Bart de Wever het over de processie van Echternach, maar de echte processie van Echternach heeft wel twee stappen vooruit en dan een achteruit. Deze Letermse processie bevat echter één surplace en vervolgens twee passen achteruit: een federale kieskring en samenvallende verkiezingen. En als we niet opletten misschien zelfs een ferme sprong achteruit in Brussel-Halle-Vilvoorde.

De vraag die daarom gesteld moet worden, is wat de rol van de CD&V in de totstandkoming van dit akkoord is geweest. Partijvoorzitter Etienne Schouppe schijnt tevreden te zijn, maar wat hebben de «wijzen» Jean-Luc Dehaene en vooral Herman van Rompuy eigenlijk in die raad allemaal uitgestoken? Was de CD&V een partijprogramma geweest, dat wil zeggen een partij waar het programma een grotere rol speelt dan het lokken van kiezers vóór de verkiezingen, dan waren die twee heerschappen ongetwijfeld al een tijdje geleden aan de deur gezet. De CD&V daarentegen vaardigt hen zelfs af als haar ultieme vertegenwoordigers.

Wat deze week echter duidelijk is geworden, is dat de CD&V er de laatste twee maanden mooi ingeluisd is door de Belgische kringen – waartoe ik trouwens de Open Vld reken, ook al proberen zij iets anders te laten uitschijnen. Het recept was eenvoudig: laat de CD&V een tijdje proeven van de macht door middel van een «interim»-regering, of wat het ding ook maar hoeft te heten, en die partij zit weer in de zak van België. Bart de Wever drukte het vandaag bijzonder subtiel en tegelijk heel raak uit: «Elke partij heeft haar eigen verantwoordelijkheden.» Ja, welke verantwoordelijkheden zou de CD&V eigenlijk hebben?

Dat alles neemt echter niet weg dat de N-VA met een groot probleem zit. Wat is eigenlijk de geloofwaardigheid van het Vlaams Kartel nog, als de N-VA zich buiten de federale regering wil houden, terwijl CD&V zelfs de Eerste Minister wil leveren? En het wordt nog gekker wanneer we de rekenkunde van Bart de Wever nalezen: de parlementsleden van de N-VA zullen zich bij de vertrouwensstemming onthouden, waardoor het quorum in het Vlaamse gedeelte van de Kamer verandert, en de regering-Leterme I toch nog een Vlaamse meerderheid behaalt van 42 op 82 zetels, en dus niet een minderheid op de volle 88 zetels. In hoeveel Vlaams-nationale huishoudens zou er vanavond een bulderlach/donderde vloek (schrappen wat niet past) opgestegen zijn bij het aanhoren of lezen van die onzin? En dan verwijt Bart de Wever uitgerekend Didier Reynders aan politieke «spelletjes» te doen! Il faut le faire, zeggen ze in de taal van de laatste.

Denkt de N-VA met dit alles zomaar te kunnen wegkomen? Eén zaak is het soort boerenbedrog waarmee Bart de Wever moet uitpakken om het kartel nog min of meer in leven te houden, maar indien CD&V en N-VA erin slagen om in 2009 of later opnieuw federaal samen naar de kiezer te treden, dan zal elke potentiële kiezer zich op de dag van de verkiezingen toch wel een paar moeilijke vragen moeten stellen. Betekent steun aan het kartel steun aan de federale regering, of tegenstand, of een onthouding op z'n De Wevers? Is een stem voor Yves Leterme er één voor een grote staatshervorming, of alleen maar hulp om hem in de Wetstraat 16 te houden? Of is een stem voor het kartel een stem voor, ik zeg maar wat, Jan Jambon of Frieda Brepoels enerzijds, of het gekonkelfoes van Jean-Luc Dehaene en Herman van Rompuy in dienst van koning Albert II anderzijds? En vooral, de ultieme vraag, wie gelooft eigenlijk die kartelmensen nog?

Zou Bart de Wever trouwens vanavond zichzelf nog wel geloven?

7 november 2007 - Dies Iræ voor Brussel-Halle-Vilvoorde en het Vlaams Kartel?

Het ziet ernaar uit dat woensdag 7 november een scharnierdatum zal worden voor de toekomst van Brussel-Halle-Vilvoorde, en misschien meer nog het Vlaams Kartel. Die dag zullen immers aan Vlaamse zijde de bokken van de schapen gescheiden worden: het zal zowel van CD&V als N-VA politieke moed vergen om een stemming door te drukken, omdat het hoogstwaarschijnlijk het finale einde van de huidige rooms-blauwe regeringsonderhandelingen zal inluiden. Komt het niet tot een stemming weet de Vlaamse kiezer eindelijk wat voor Vlaams vlees er werkelijk in de kartelkuip zit.

Eerste vraag is wat commissievoorzitter Pieter de Crem zal doen op de commissievergadering van komende woensdag. Laat hij het tot een stemming komen, of verandert hij van een «rem» in een «obstakel»? Last hij immers nog maar eens een vertraging in, dan gaat het woordspelletje van Gerolf Annemans niet meer op. Pieter de Crem vertraagt dan een oplossing voor Brussel-Halle-Vilvoorde niet meer, maar blokkeert ze. En met hem uiteraard ook de top van de CD&V.

Volgende vraag is dan inderdaad wat de rest van de CD&V doet, in het bijzonder commissielid Michel Doomst. Zal hij een nieuw uitstel mee goedkeuren, of zal de CD&V in bovenstebeste tsjeventraditie haar januskop tonen door dissidentie toe te laten om de Vlaamse kiezer (en de N-VA!) toch wat te sussen? Of dissidentie van de kant van Michel Doomst erg geloofwaardig zal overkomen als de rest van de CD&V nog maar eens voor het Belgische staatsbelang kiest, is echter zeer de vraag.

Vervolgens is het aan de N-VA. Kiest de CD&V voor een stemming, is er natuurlijk geen probleem, maar wordt een stemming weer eens uitgesteld, al dan niet met een januskop, is het uitkijken hoe de N-VA zal reageren. Laten zij zich nog maar eens met een kluitje in het riet sturen –een toegeving, uitzicht op een akkoord, contouren van een akkoord, noem maar op– of houden zij vast aan hun principes? Het kiertje van Bart de Wever van vandaag doet echter het ergste vermoeden, maar Flor van Noppen redt voorlopig nog de Vlaamse eer van de partij.

Gaat de N-VA onder de lat door, zullen politici als Flor van Noppen en Frieda Brepoels zich eens ernstig moeten bezinnen over hun positie binnen de partij. Er zijn immers grenzen, en een overstap naar het Vlaams Belang, of misschien nog het meest interessant Lijst Dedecker dringt zich op als zij hun Vlaams profiel werkelijk willen behouden.

Wat in ieder geval duidelijk is, is dat de cdH op dit ogenblik de meest klare taal spreekt: als het woensdag tot een stemming komt, verlaat Joëlle Milquet de onderhandelingstafel. Van een kiertje is er bij de Franstalige humanisten dus geen sprake, en is er trouwens nog geen één keer sprake geweest de laatste 150 dagen. Het is toch wel opvallend dat het inderdaad de Vlaamse partijen zijn die ondertussen al bijna vijf maanden lang geduld oefenen en zich hoffelijk (naïef?) opstellen tegenover de Franstalige partijen, terwijl er aan de overzijde nog niet één constructief voorstel geteld kon worden.

Ondertussen lacht men bij de Open Vld eens goed in zijn vuistje: wat er woensdag ook gebeurt, winnen zij op korte termijn. Immers: ofwel krijgt cdH de schuld voor het einde van de federale regeringsonderhandelingen, ofwel de N-VA, ofwel is N-VA onder de lat door gegaan precies zoals zij voorspeld hebben. Of zij ook op langere termijn aan het langste eind zullen trekken is een andere zaak: daarvoor moet oranje-blauw immers wel degelijk vroeg of laat van start kunnen gaan, want anders dreigt de partij alsnog in een zwart gat te vallen. Vanbinnen hoopt de top van Open Vld ongetwijfeld dat N-VA woensdag finaal onder de lat door gaat, zodat federaal oranje-blauw gered wordt.

Wat is nu mijn prognose voor woensdag? De cdH heeft het duidelijkste ultimatum, en zal daarom winnen, dat wil zeggen: er zal woensdag niet gestemd worden over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. Zowel CD&V als N-VA zullen een nieuw uitstel goedkeuren, maar eventuele dissidentie binnen de rangen niet tegenhouden of bestraffen. Vergis ik me echter en komt het woensdag toch tot een stemming in de commissie, dan zal ik met veel plezier mijn ongelijk vieren.